Uzasadnienie
W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF z dnia 9 sierpnia 2016 r.) M. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z prośbą o zwolnienie od kosztów sądowych.
Analiza ww. formularza, dokonana na gruncie art. 258 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), skutkowała stwierdzeniem, że oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego wnioskującej. Wynikiem tej konkluzji było zobowiązanie skarżącej do złożenia dodatkowych oświadczeń i przedłożenia dokumentów źródłowych. Wezwanie z dnia 8 września 2016 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27 września 2016 r. Pouczono w nim wnioskującą, że niezastosowanie się do treści wezwania w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 P.p.s.a.
Wniosku nie uzupełniono do dnia dzisiejszego.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Jego rozstrzygnięcie sprowadziło się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777).
Ze spostrzeżeń tych wynika, że minimum staranności, jaką powinna się wykazać osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania referendarza sądowego zawierającego wytyczne co do katalogu dokumentów źródłowych.
Przenosząc przybliżone wyżej stanowisko Sądu kasacyjnego na grunt tej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, iż w jej przypadku można zastosować wyjątek od powszechnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, którym niewątpliwie jest przyznanie prawa pomocy.
Wniosek obarczony był licznymi mankamentami dowodowymi, które w konsekwencji uniemożliwiły zbilansowanie gospodarstwa domowego skarżącej, a to wykluczyło rzetelną i wolną od wątpliwości ocenę jej sytuacji materialnej. W wielu aspektach ujawniono nadto istotne wątpliwości. Zarzucić trzeba skarżącej, że przede wszystkim nie udokumentowała składu osobowego należących do niej nieruchomości. Tym samym nie jest możliwe ustalenie kręgu osób, które np. poprzez partycypację w kosztach utrzymania tychże lokali, mają wpływ na sytuację finansową skarżącej. Skarżąca nie potwierdziła nadto wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów, ani ponoszonych przez nią wydatków.
Wszystkie te okoliczności wymagały wyjaśnienia, gdyż skarga w tej sprawie jest objęta wpisem stałym w wysokości 500 zł. Z kolei deklarowane przez skarżącą dochody stanowią sześciokrotność tej opłaty.
W wyniku ujawnionych wyżej mankamentów dowodowych wniosku orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a.