Uzasadnienie
W piśmie datowanym na 6 września 2022 r. R.T. (dalej: skarżący) zawarł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 22 lipca 2022 r., nr COF.OUR.6375.15142.2019 ŁD.JJ.ZZ 01514207 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, jakie względem niego prowadzi Naczelnik Urzędu Skarbowego W. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 24 czerwca 2021 r., nr [...] obejmującego obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej rtv za okres od stycznia 2016 r. do października 2020 r.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 4 października 2022 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi oraz do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie swego numeru PESEL, a to w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Doręczenie tych wezwań skarżącemu miało następujący przebieg.
W dniu 25 października 2022 r. przesyłka ta została złożona w placówce pocztowej. Zarazem w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego umieszczono zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki.
W dniu 3 listopada 2022 r. pozostawiono zawiadomienie powtórne.
W dniu 10 listopada 2022 r. przesyłkę wydano skarżącemu.
W dniu 17 listopada 2022 r. skarżący uiścił wpis od skargi i złożył pismo zawierające wskazanie swego numeru PESEL.
Numer PESEL skarżącego wynika nadto z akt administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na to, że powyższe wezwania wykonano po upływie terminu do dokonania tej czynności. Zwrócenie wpisu od skargi jest z kolei konsekwencją jej odrzucenia.
Wyjaśnienie motywów niniejszego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od odnotowania, że w myśl art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2023 r., poz. 259), następnie powoływanej jako: p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi, pobiera się wpis. Na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa jednak wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (a jeżeli pismem tym jest skarga – jej odrzucenia) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Zgodnie natomiast z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Niezależnie od powyższego dostrzec trzeba, że pierwsze pismo w sprawie strony będącej osobą fizyczną powinno zawierać jej numer PESEL oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Jest to jeden z wymogów formalnych pisma, który został przewidziany w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Z kolei stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a. Jeżeli jednak pismem tym jest skarga, to zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym podlega ona odrzuceniu przez sąd.
Nie ulega zatem wątpliwości, że wskazane terminy (zarówno do uiszczenia wpisu od skargi, jak i do uzupełnienia braku formalnego tego pisma) zostały określone w ustawie i wynoszą siedem dni. Oznacza to, że jako terminy ustawowe nie mogą one podlegać przedłużeniu ani skróceniu, a ich bezskuteczny upływ obliguje sąd do odrzucenia skargi. Tymczasem taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.
Przyczyną tego stanu rzeczy jest konieczność uznania, że skutek doręczenia skarżącemu wezwań do uiszczenia wpisu od skargi oraz do uzupełnienia braku formalnego skargi nastąpił w dniu 8 listopada 2022 r. w trybie przewidzianym w art. 73 p.p.s.a. Przepis ten ma zastosowanie w razie niemożności dokonania doręczenia adresatowi ani bezpośrednio, o czym – w odniesieniu do osób fizycznych – stanowi art. 67 § 1 p.p.s.a., ani za pośrednictwem osoby uprawnionej zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, przechowywane jest ono w placówce pocztowej przez okres czternastu dni (art. 73 § 1 p.p.s.a.). W oddawczej skrzynce pocztowej (a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe) umieszcza się zawiadomienie o złożeniu tego pisma oraz informację o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia.
Jeżeli pismo to nie zostanie podjęte w tym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości jego odbioru w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia (art. 73 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem czternastego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej (art. 73 § 4 p.p.s.a.).
O wykonaniu tych czynności w niniejszej sprawie świadczą adnotacje operatora pocztowego umieszczone na zwrotnym potwierdzeniu przesyłki oraz wyjaśnienia przezeń złożone w piśmie z dnia 19 grudnia 2022 r. Zgodnie z nimi przesyłkę tę pozostawiono w placówce pocztowej, a w skrzynce odbiorczej adresata umieszczono zawiadomienie o możliwości jej odbioru. Po raz pierwszy dokonano tego w dniu 25 października 2022 r., powtórnie – w dniu 3 listopada 2022 r.
Oznacza to, że czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., upłynął z dniem 8 listopada 2022 r., a doręczenie należało uznać za dokonane właśnie w tym dniu. Prawidłowości tej kwalifikacji nie zmienia fakt, że przesyłkę faktycznie wydano skarżącemu dwa dni później, a to dlatego, że wydanie to nastąpiło po upływie terminu wynikającego z art. 73 § 4 p.p.s.a., czyli już po zaistnieniu określonego w tym przepisie skutku jej doręczenia (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 541/10 oraz II FZ 542/10, z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II FZ 248/13 czy z dnia 15 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 1762/15 czy z dnia 3 lutego 2023 r., sygn. akt III FZ 701/22 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rezultacie ostatnim dniem terminu do wykonania przez skarżącego wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi i uiszczenia wpisu od skargi był wtorek 15 listopada 2022 r. Ponieważ wezwania te skarżący wykonał dwa dni później, czyli po terminie, skargę tę należało odrzucić na podstawie wyżej powołanych art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a.
W tym miejscu odnotowania wymaga, że wprawdzie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zawisła sprawa o sygn. akt II GPS 3/22 z wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie, czy niepodanie przez skarżącego numeru PESEL w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego będącej pierwszym pismem w sprawie sądowoadministracyjnej stanowi brak formalny podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. pod rygorem odrzucenia skargi w sytuacji, gdy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Nie jest jednak wątpliwe, że przesądzenie tej kwestii miałoby znaczenie dla niniejszej sprawy w przypadku, gdyby podstawą odrzucenia skargi było wyłącznie niewykonanie przez skarżącego w terminie wezwania do uzupełnienia tego jej braku formalnego. Sytuacja taka jednak nie wystąpiła, gdyż, jak wspomniano, skarga podlega odrzuceniu także z uwagi na spóźnione jej opłacenie.
W takim przypadku dalsze oczekiwanie na wynik postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II GPS 3/22 byłoby niezasadne. Nawet bowiem jeśli okazałby się on dla skarżącego korzystny, skargę i tak należałoby odrzucić wobec uchybienia terminu do uiszczenia należnego od niej wpisu.
Z tych powodów należało orzec jak w punkcie 1 postanowienia.
O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi (punkt 2 postanowienia) zdecydowano z kolei na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Na koniec, już niejako na marginesie, wymaga zasygnalizowania, że na odrzucenie skargi nie miało wpływu to, czy uchybienie terminowi do wykonania wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi i terminowi do uiszczenia wpisu od skargi nastąpiło z przyczyn zależnych od skarżącego, czy też nie. Okoliczność ta ma natomiast znaczenie przesądzające dla oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu, który skarżący może złożyć.