Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2015 r. referendarz sądowy orzekł między innymi o ustanowieniu dla skarżącego adwokata. Na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła pełnomocnika w osobie adw. J. S. Pełnomocnik zapoznała się z aktami sądowoadministracyjnymi sprawy w dniu 25 lutego 2016 r.
W dniu 4 maja 2016 r. przeprowadzono posiedzenie jawne Sądu, podczas którego substytut pełnomocnika podtrzymał zarzuty i wywody zawarte w skardze J. P., wnosząc jednocześnie o "zasądzenie kosztów postępowania z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej". Substytut oświadczył przy tym, że koszty te nie zostały ani w całości, ani w części pokryte przez skarżącego.
Wyrok oddalający, a zarazem kończący postępowanie przed sądem pierwszym instancji, wydany został w dniu przeprowadzenia ww. rozprawy. Jego odpis wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 czerwca 2016 r. na skutek zgłoszonego uprzednio wniosku.
Przy piśmie procesowym z dnia 15 czerwca 2016 r. (data złożenia w biurze podawczym Sądu) pełnomocnik skarżącego złożyła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku. W tych ramach zwróciła się również o przyznanie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej, oświadczając przy tym, że kosztów tych skarżący nie uiścił w żadnej części.
Wartość przedmiotu zaskarżenia ustalono w tej sprawie na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2015 r. w kwocie 19.311,00 zł.
Mając powyższe na względzie zważono, co następuje:
W myśl art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w odpowiednich przepisach wykonawczych.
Trzeba w punkcie wyjścia wyeksponować chronologię zdarzeń, które zaistniały w niniejszym postępowaniu sądowym, mających wpływ na zastosowane dalej przepisy prawne. Postępowanie sądowe zainicjowano w dniu 23 września 2015 r. Pełnomocnika procesowego ustanowiono mocą postanowienia z dnia 22 grudnia 2015 r. Wyrok kończący postępowanie przed sądem pierwszej instancji zapadł w dniu 4 maja 2016 r., zaś opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od tego orzeczenia wniesiono do Sądu w dniu 15 czerwca 2016 r.
Zgodnie z brzmieniem § 22 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801; dalej także w skrócie: "rozporządzenie z 2015 r."): "do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia [1 stycznia 2016 r. – uwaga własna] stosuje się przepisy dotychczasowe [rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej – Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.; dalej także w skrócie: "rozporządzenie z 2002 r." – uwaga własna] do czasu zakończenia postępowania w danej instancji". Konstrukcja przepisów obu ww. rozporządzeń, w szczególności tych, które grupują czynności podejmowane w pierwszej instancji (§ 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2015 r. i § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r.) oraz w drugiej (odpowiednio - § 21 ust. 1 pkt 2 i § 18 ust. 1 pkt 2), pozwala stwierdzić, że granicą wyznaczającą zakończenie postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji jest wydanie przez ten Sąd orzeczenia kończącego postępowanie.
Przenosząc to na grunt przywołanego wyżej stanu faktycznego stwierdzono, że postępowanie w pierwszej instancji nie zakończyło się przed wejściem w życie rozporządzenia z 22 października 2015 r. Z kolei postępowanie w drugiej instancji, zainicjowane wniesieniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, miało miejsce w dniu 15 czerwca 2016 r., czyli już po wejściu w życie tego aktu prawnego.
Taki stan rzeczy prowadzi do konkluzji, że opłata za czynności podjęte w tej sprawie przez adwokata w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu będzie sumą dwóch opłat, po pierwsze, wyliczonej na gruncie przepisów rozporządzenia z 2002 r. i obejmującej postępowanie przed sądem pierwszej instancji, a po drugie, ustalonej na gruncie rozporządzenia z 2015 r. za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Pierwszą z ww. opłat ustalono w następujący sposób. Zgodnie z brzmieniem z § 19 rozporządzenia z 2002 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata.
Zgodnie z treścią § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 2002 r., stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę oblicza się na podstawie § 6 tego rozporządzenia. Niniejsza sprawa zalicza się właśnie do tej kategorii spraw, wszak przedmiotem zaskarżenia było w niej zobowiązanie podatkowe skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w kwocie 19.311,00 zł. Stawka minimalna w tej sprawie stanowi zatem kwotę 2400 zł, co wynika z § 6 pkt 5 rozporządzenia z 2002 r. i jest przynależna dla wartości przedmiotu zaskarżenia w przedziale powyżej 10.000,00 zł do 50.000,00 zł. W myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, przyznane wynagrodzenie (opłatę) podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o 23% (552 zł).
Z kolei drugi ze składników opłaty za czynności adwokackie podjęte w tej sprawie obliczony został na gruncie rozporządzenia z 2015 r. Zgodnie z brzmieniem z § 2 rozporządzenia z 2015 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei w myśl § 4 ust. 1 tego aktu, opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2).
Stosownie do treści § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W myśl zatem § 21 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r., opłatą maksymalną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji (pkt 1) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna jest opłata maksymalna obliczoną na podstawie § 8 (lit. a). Opłata ta za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego wynosi 1200 zł (lit. b), a w innej sprawie – 480 zł (lit. c). Niniejsze postępowanie, co już wcześniej ustalono należy do kategorii spraw, w których występuje wartość przedmiotu zaskarżenia, a zatem jest uregulowana w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z 2015 r. Stawka ta w zw. z § 8 tego rozporządzenia stanowi kwotę 4.800,00 zł. Z kolei opłata maksymalna w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia wynosi 50 % opłaty określonej w pkt 1 (w sytuacji, gdy postępowanie prowadził ten sam adwokat w obu instancjach), nie mniej jednak niż 240 zł. Jest to zatem kwota 2.400,00 zł. Ostatecznie, mając na uwadze zastrzeżenie poczynione w § 4 ust. 1 ab initio rozporządzenia z 2015 r., opłatę tą ustalono w kwocie 1.200,00 zł, a następnie powiększono o należny podatek od towarów i usług (276 zł).
Finalnie łączna wysokość opłaty za czynności podjęte przez adwokata w tej sprawie stanowi kwotę 4.428,00 zł, a w tym podatek od towarów i usług w kwocie 828 zł.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia działając na postawie art. 250 § 1 P.p.s.a.