Uzasadnienie
Postanowieniem oznaczonym w sentencji niniejszego orzeczenia Dyrektor
Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy postanowienie
Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia 29 sierpnia 2022 r. nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego na podstawie wniosków w sprawie kradzieży emerytury oraz zwrotu emerytury za okres od listopada 2020 r. do lipca 2022 r.
Na powyższą decyzję J. C. (dalej "skarżący"), reprezentowany przez kuratora M. C., za pośrednictwem platformy e-PUAP, wniósł skargę stanowiącą załącznik do podpisanego elektronicznie pisma przewodniego z dnia 22 grudnia 2022 r. zatytułowanego "SKARGA", którego treść sprowadzała się do jednego zdania: "W załączniku przesyłam skargę oraz dowody uzasadniające skargę". Jako załącznik do pisma wymieniono pozycję: "WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY
W GLIWICACH.zip".
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 stycznia 2023 r. wezwano kuratora strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez:
- - złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do zastępowania skarżącego, w szczególności dokumentu, na podstawie którego został ustanowiony kuratorem skarżącego stosownie do treści art. 29 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi lub jego uwierzytelnionego odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem w sposób zgodny z wymogami zawartymi w treści art. 48 § 3 wskazanej wyżej ustawy;
- - nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Powyższe wezwanie doręczono kuratorowi skarżącego za pośrednictwem platformy e-PUAP w dniu 15 lutego 2023 r.
W odpowiedzi na ww. wezwanie kurator skarżącego nadesłał drogą elektroniczną pismo z dnia 15 lutego 2023 r. zatytułowane "UZUPEŁNIENIE BRAKU FORMALNEGO", w którym odnotował jedynie: "w załącznikach przesyłam uzupełnienie braku formalnego". Wśród załączników do tego pisma wskazano "1. KURATOR1.jpg" oraz
"2. KURATOR2.jpg". Dokumenty te stanowiły skany postanowienia Sądu Rejonowego w D. z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt [...] o ustanowieniu dla częściowo ubezwłasnowolnionego J. C. kuratora w osobie jego żony
M. C.. Pismo przewodnie zostało opatrzone podpisem kwalifikowanym w przeciwieństwie do dołączonych doń załączników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, z uwagi na to, że jej braki formalne nie zostały uzupełnione.
Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej "ppsa", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Winna zatem odpowiadać wymaganiom, stawianym przez art. 46 ppsa oraz art. 47 tej ustawy.
W myśl zaś art. 46 § 1 pkt 4 ppsa każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Z kolei stosownie do art. 27 tej ppsa, osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności w postępowaniu może je podejmować tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego. Na mocy art. 29 ppsa przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.
Stosownie natomiast do treści art. 46 § 2a ppsa w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (art. 46 § 2b ppsa). Jak stanowi art. 12b § 1 ppsa określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a.
Z uwagi na brzmienie art. 46 § 2a i 2b ppsa nie można przyjmować, że opatrzenie wyłącznie pisma przewodniego podpisem elektronicznym skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego, czyli w niniejszej sprawie skargi będącej załącznikiem do podpisanego dokumentu. Należy przy tym zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 46 ppsa rozróżnił podpisywanie dwóch elementów korespondencji elektronicznej: podpisywanie pisma wnoszonego w formie dokumentu elektronicznego (§ 2a) oraz podpisywanie załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (§ 2b), których dotyczą zasady podpisywania przewidziane w art. 46 § 2a ppsa. Zgodnie bowiem z art. 46 § 2b ppsa zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.
Wskazać w tym miejscu należy, że na tle zasad podpisywania załączników do pisma wnoszonego do sądu w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem platformy e-PUAP wystąpiły w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżności. Zagadnieniem tym zajął się skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale z dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21 stwierdził, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw.
z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ppsa skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę e-PUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Powyższa uchwała ma moc ogólnie wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych (art. 269 § 1 ppsa), co oznacza, że stanowisko zajęte w powyższej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych, dopóki nie nastąpi zmiana tego stanowiska. Natomiast strony oraz inni uczestnicy postępowania są pośrednio związani mocą prawną uchwał, która polega na tym, iż podmioty te nie są w stanie swoją interpretacją przełamać wykładni przyjętej w uchwale (tak: A. Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 269, publ. LEX/el. 2021).
W przedmiotowej sprawie kurator skarżącego został wezwany do elektronicznego podpisania skargi i pouczony o treści art. 46 § 2a i 2b ppsa. Ponadto został wezwany do złożenia dokumentu wykazującego umocowanie do zastępowania skarżącego, w szczególności dokumentu, na podstawie którego został ustanowiony kuratorem skarżącego lub jego uwierzytelnionego odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem w sposób zgodny z wymogami zawartymi w treści art. 48 § 3 ppsa. Zgodnie z treścią tego przepisu zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym, doradcą podatkowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Wykładnia językowa tego przepisu jasno wskazuje zatem, że poświadczenia oryginału dokumentu może dokonać tylko występujący w konkretnej sprawie pełnomocnik procesowy strony. Jeżeli zaś strona nie ma pełnomocnika, o którym mowa w tym przepisie, poświadczenia za zgodność może dokonać jedynie notariusz.
Pomimo podjętych przez Sąd czynności, kurator skarżącego do dnia dzisiejszego nie nadesłał podpisanej skargi, co po myśli przywołanych wyżej przepisów i przy aprobacie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21, skutkuje odrzuceniem skargi.
Ponadto, w odpowiedzi na wezwanie Sądu, kurator skarżącego nadesłał postanowienie o ustanowieniu go kuratorem dla częściowo ubezwłasnowolnionego J. C., jednakże dokument ten został przesłany wyłącznie w formie elektronicznej za pośrednictwem ePUAP. Tym samym kurator strony nie wykonał prawidłowo wezwania Sądu. Podkreślenia wymaga, że pomimo prowadzenia korespondencji pomiędzy stroną a Sądem w wersji elektronicznej strona miała obowiązek zastosować się do obowiązujących ją przepisów prawa i wykonać w sposób prawidłowy wezwanie Sądu w tym zakresie. Przekazanie zaś jedynie za pośrednictwem ePUAP dokumentu, który nie został prawidłowo poświadczony, nie może zostać uznane za prawidłowe uzupełnienie dokumentacji, umożliwiające nadanie sprawie dalszego biegu i jej merytoryczne rozpoznanie.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.