Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 24 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1233/23

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2023 r. nr 2401-IEE.7192.302.2023.2/JO UNP: 2401-23-172623 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS, organ nadzoru, organ drugiej instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: k.p.a.), art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., dalej: u.p.e.a.) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. (dalej: organ egzekucyjny, organ pierwszej instancji) z dnia 30 czerwca 2023 r. nr [...] o oddaleniu skargi Z. J. (dalej: skarżący, strona skarżąca) na czynności dokonane w dniu 7 grudnia 2022 r. na podstawie zawiadomienia nr [...] o zajęciu rachunku bankowego w I. S.A.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Organ pierwszej instancji prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od grudnia 2010 r. do maja 2012 r. oraz wrzesień 2012 r., ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 2010 r. do maja 2012 r. oraz wrzesień 2012 r., Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres listopada 2010 r. do lutego 2012 r. oraz wrzesień 2012 r. W toku postępowania, zawiadomieniem z dnia 7 grudnia 2022 r. nr [...], dokonał zajęcia rachunku bankowego prowadzonego dla skarżącego w I. S.A. Dokonane zajęcie doprowadziło do realizacji zajęcia, w wyniku którego I. S.A. przekazał na rzecz organu egzekucyjnego kwotę 245,95 zł.

W dniu 30 maja 2023 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo zatytułowane "skarga na zajęcie ZUS". Do ww. pisma skarżący dołączył potwierdzenie dokonanej transakcji dotyczącej częściowej realizacji zajęcia o numerze [...]. W związku z powyższym pismo skarżącego zostało rozpatrzone jako skarga na czynności egzekucyjne w stanie prawnym obowiązującym do dnia 30 października 2020 r. Z uwagi na fakt, iż zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego o nr [...] nie zostało skarżącemu doręczone osobiście organ egzekucyjny uznał, że o fakcie dokonania powyższej czynności skarżący powziął informację w momencie dokonanej transakcji, tj. w dniu 19 maja 2023 r., a co za tym idzie skarga została wniesiona w terminie przewidzianym prawem.

Pismem z dnia 16 czerwca 2023 r. organ pierwszej instancji poinformował skarżącego o prawie do czynnego uczestnictwa w toczącym się postępowaniu, a także o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, jak również wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Pismem z dnia 25 czerwca 2023 r. skarżący odniósł się do zawiadomienia z dnia 16 czerwca 2023 r. Zażądał przesłania kopii dokumentów, poruszył kwestię przedawnienia, swój stan zdrowia oraz przekazał informację o powiadomieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Skarbowego o nieprowadzeniu firmy.

Odnosząc się do powyższego organ egzekucyjny poinformował, że w dniu 23 czerwca 2023 r. wysłał do skarżącego kopie tytułów wykonawczych i zajęć egzekucyjnych wystawionych w okresie dochodzenia należności. Ponadto poinformował, że okres ubezpieczenia skarżącego z tytułu prowadzonej działalności objęty postępowaniem egzekucyjnym na podstawie zawiadomienia o nr [...], tj. od listopada 2010 r. do lutego 2012 r., został ustalony na podstawie dokumentów zgłoszeniowych i wyrejestrowujących ZUS ZFA, ZUS ZUA i ZUS ZZA. Z powyższych dokumentów wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 15 maja 2012 r. oraz od 10 września 2012 r. do 30 września 2012 r. Za okres od listopada do grudnia 2010 r. oraz od sierpnia do września 2011 r. należności do przymusowego dochodzenia zostały skierowane na podstawie złożonych przez skarżącego deklaracji.

Natomiast za okres od stycznia do lipca 2011 r. oraz od października do listopada 2011 r., z uwagi nie niezłożenie przez skarżącego w ustawowym terminie deklaracji, organ egzekucyjny dokonał przypisu wymiaru składek z urzędu i tak: zawiadomienie o wszczęciu postępowania nr [...] za okres od stycznia do lipca 2011 r. oraz od października do listopada 2011 r. zostało zakończone wydaniem decyzji nr [...], zawiadomienie o wszczęciu postępowania nr [...] za grudzień 2011 r. zostało zakończone wydaniem decyzji nr [...], zawiadomienie o wszczęciu postępowania nr [...] za okres od stycznia do lutego 2012 r. zostało zakończone wydaniem decyzji nr [...]. Powyższe decyzje stanowiły również podstawę wystawienia tytułów wykonawczych.

Odnosząc się do zawartego w skardze na czynność egzekucyjną zarzutu zajęcia konta bankowego bez uprzedniego doręczenia tytułu wykonawczego, organ pierwszej instancji wskazał, iż zajęcie rachunku bankowego dokonane w dniu 7 grudnia 2022 r., na które złożono skargę zostało dokonane na podstawie tytułów wykonawczych doręczonych:

1. - TW1380012002315 z dnia 31 stycznia 2012 r. – pełnoletniemu domownikowi w dniu 8 lutego 2012 r.,
2. - TW1380012003340, TW4380012002256 z dnia 23 lutego 2012 r. – pełnoletniemu domownikowi w dniu 27 lutego 2012 r.,
3. - TW380012005807, TW4380012004078, TW4380012004079 z dnia 26 marca 2012 r. – w trybie doręczenia zastępczego w dniu 17 kwietnia 2012 r.,
4. - TW 1380012008540 z dnia 31 maja 2012 r. – pełnoletniemu domownikowi w dniu 5 czerwca 2012 r.,
5. - TW4380012007607 z dnia 24 lipca 2012 r. – pełnoletniemu domownikowi w dniu 24 lipca 2012 r.

Organ wyjaśnił, że ww. korespondencja była doręczana dorosłemu domownikowi, który potwierdził jej odbiór własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz w trybie doręczenia zastępczego. Na podstawie ww. tytułów wykonawczych organ egzekucyjny prowadził w latach 2012-2022 egzekucję z innych praw majątkowych. Z uwagi na nieskuteczność podejmowanych działań w dniu 7 grudnia 2022 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, które zostało omyłkowo wysłane na adres: tj. S. ul. [...]. Podwójnie awizowana korespondencja wróciła do organu egzekucyjnego po upływie terminu odbioru w placówce pocztowej. Na prośbę skarżącego kserokopie tytułów wykonawczych i zwrotne potwierdzenia odbioru korespondencji zostały mu wysłane pismem z 23 czerwca 2023 r.

Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, że należności objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych nie uległy przedawnieniu. Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, jeżeli nie zostały podjęte czynności, które zawieszają bieg terminu przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu od podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której skarżący został poinformowany, tj. od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek opłacania składek, doręczenia upomnienia lub doręczenia tytułu wykonawczego. Bieg zawieszenia nie został zakończony z uwagi na trwające postępowanie egzekucyjne.

Reasumując, organ egzekucyjny wskazał, że bieg terminu przedawnienia w stosunku do należności z tytułu składek za okres od listopada 2010 r. do lutego 2012 r. objętych tytułami wykonawczymi, na podstawie których dokonano zajęcia rachunku bankowego nr [...] uległ zawieszeniu i będzie zawieszony do dnia zakończenia prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego, a co za tym idzie należności na podstawie których dokonano zajęcia o nr [...] nie uległy przedawnieniu i nadal są wymagalne.

Na postanowienie o oddaleniu skargi skarżący złożył zażalenie, które wpłynęło do DIAS w dniu 20 lipca 2023 r. W zażaleniu skarżący w pierwszej kolejności zakwestionował obowiązek organu pierwszej instancji do rozpoznania wniesionej skargi na czynność egzekucyjną. W ocenie skarżącego, formalna skarga wniesiona za pośrednictwem organu egzekucyjnego powinna była zostać załatwiona przez sąd rejonowy. Skarżący wskazał również, że "Naczelnik ZUS nie ma prawa ustosunkować się do powyższej skargi ze względu na okoliczność, iż skarga została złożona do sądu, a on może odnieść się do powyższej skargi ale tylko do sądu".

Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2023 r. organ nadzoru utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 30 czerwca 2023 r.

DIAS stwierdził, że wydane postanowienie jest prawidłowe i czyni zadość obowiązującym przepisom prawa. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że niezapłacenie przez skarżącego w terminie należności dotyczących składek ZUS spowodowało wszczęcie postępowania egzekucyjnego mającego na celu przymusowe ściągnięcie tych należności. Organ egzekucyjny podjął szereg czynności, które okazały się nieskuteczne. Dopiero zajęcie rachunku bankowego prowadzonego w I. S.A. doprowadziło do częściowej realizacji dokonanego zajęcia. I tak, zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wezwał bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. W wyniku zajęcia bank dokonał potrącenia w kwocie 245,95 zł. Z dokonaną czynnością zajęcia rachunku bankowego przez organ pierwszej instancji nie zgodził się skarżący, wnosząc na tę czynność skargę.

W ocenie DIAS, organ egzekucyjny poprawnie dokonał czynności, zajmując stanowisko w zakresie rozpoznania wniesionej skargi na czynność egzekucyjną. Na mocy obowiązujących przepisów prawa Zakład Ubezpieczeń Społecznych – w zakresie realizacji celów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – posiada określone, wyznaczone przepisami prawa kompetencje. Zgodnie z art. 19 § 4 u.p.e.a. dyrektor oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do prowadzenia egzekucji m.in. w zakresie należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Organ ten jest uprawniony do stosowania określonych środków egzekucyjnych takich jak: egzekucja z: wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych. W zakresie kompetencji dyrektora oddziału ZUS, jako organu egzekucyjnego, leży także m.in. wydawanie postanowień.

Zgodnie z art. 83c ust. 1 u.s.u.s dla postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez kierownika terenowej jednostki organizacyjnej ZUS działającego jako organ egzekucyjny na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem odwoławczym jest dyrektor izby administracji skarbowej. Dyrektor oddziału ZUS skupia kompetencje zarówno wierzyciela, jak i organu egzekucyjnego. Wobec tego po zgłoszeniu przez zobowiązanego zarzutów czy wniesienia skargi w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dyrektor oddziału ZUS ma obowiązek rozpoznać je merytorycznie. Natomiast właściwy dyrektor izby administracji skarbowej jest organem odwoławczym od orzeczeń wydawanych przez nadzorowany organ egzekucyjny.

Następnie DIAS omówił regulacje w zakresie skargi na czynność egzekucyjną. Odnosząc się do kwestionowanej w zażaleniu zasadności prowadzenia egzekucji w związku z niedoręczeniem skarżącemu w odpowiednim czasie tytułów wykonawczych opatrzonych klauzulą wykonalności wskazał, że tytuły egzekucyjne zostały doręczone pełnoletniemu domownikowi oraz w trybie doręczenia zastępczego, zaś orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza skuteczność tego trybu doręczenia.

Na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych organ egzekucyjny prowadził w latach 2012-2022 egzekucję z innych praw majątkowych, a z uwagi na ich nieskuteczność dokonał zajęcia rachunku bankowego, które omyłkowo przesłał do skarżącego na nieaktualny adres. Na żądanie strony skarżącej kserokopie tytułów wykonawczych zostały przesłane wraz z pismem organu pierwszej instancji z dnia 23 czerwca 2023 r., natomiast chwilą dowiedzenia się przez skarżącego o skutecznym dokonaniu czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia rachunku bankowego, zawieszającej bieg przedawnienia dochodzonego roszczenia stała się realizacja zajęcia przez I. S.A. w dniu 19 maja 2023 r. Dokonanie kolejnych czynności spowodowało, że bieg terminu przedawnienia jest nadal zawieszony i będzie zawieszony do dnia zakończenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny, jak wynika z akt sprawy, nie zawiesił postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko skarżącemu i nie ma żadnych podstaw do umorzenia egzekucji.

DIAS wyjaśnił przy tym, że zawieszenie terminu biegu przedawnienia nie jest pojęciem tożsamym z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego (uregulowanym w art. 56 u.p.e.a. w brzmieniu do dnia 29 lipca 2020 r.).

W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący podniósł, że dochodzone zobowiązania wygasły z uwagi na ich przedawnienie. Organ nie może zatem żądać zapłaty należności, zaś dobrowolna zapłata po tym terminie skutkuje powstaniem nadpłaty podlegającej zwrotowi. Nadto skarżący wskazał, że nie zalega z płatnością składek za lata 2010-2012, ponieważ w systemie ZUS nie zostały one ujawnione. Zdaniem strony skarżącej ZUS ma obowiązek zaliczyć niezapłacone składki na koncie ubezpieczeniowym i wyliczyć na tej podstawie należne mu świadczenia (do renty i emerytury), czego nie uczyniono.

Skarżący wskazał także, iż ZUS po 10 latach chce wymusić na nim, aby opłacił składki, które nie są zarejestrowane w systemie, a ponadto w tej sprawie, jak przypomina sobie skarżący, były podejmowane "kroki - wnioski o umorzenia", a według dokumentacji dług został spłacony.

Jednocześnie skarżący podniósł, że ZUS powinien mieć nadaną klauzulę wykonalności, zgodnie z art. 777 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1550 ze zm.), ponieważ nie jest jedynym wierzycielem oraz aby sprawdzić dopuszczalność egzekucji administracyjnej i wymogi w zakresie zgodnego z prawem wystawienia tytułu wykonawczego.

Skarżący zakwestionował także prawidłowość wszczęcia egzekucji administracyjnej, podnosząc, że nie otrzymał tytułów wykonawczych. Oświadczył, że nikomu nie udzielał upoważnienia do odbioru korespondencji i zakwestionował twierdzenie, że odbiorca zobowiązuje się do przekazania pisma adresatowi, gdyż odbierający nigdzie takowego oświadczenia nie składa. Podał także, iż osoby, które odbierały korespondencje wyrzuciły skarżącego na ulicę i są ścigane przez Prokuraturę Rejonową w M. o przywłaszczenie dokumentacji, korespondencji i pieniędzy. Wyjaśnił również, że syn ma imię Z., co może budzić wątpliwości, co do tego komu organ dostarczał korespondencję.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo, odnosząc się do zarzutu braku nadania klauzuli wykonalności zgodnie z art. 777 § 1 pkt 3 k.p.c., wyjaśnił, że sąd powszechny może nadać klauzulę wykonalności także tytułowi egzekucyjnemu w postaci aktu administracyjnego, który następnie stanie się podstawą prowadzenia przeciwko dłużnikowi postępowania egzekucyjnego w trybie egzekucji sądowej i stanie się tytułem wykonawczym. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której akty administracyjne podlegają wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej, a nie sądowej. Postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko skarżącemu prowadzone jest na podstawie procedury regulującej postępowanie egzekucyjne w administracji, wobec powyższego nie było podstaw do nadania klauzuli wykonalności.

W piśmie procesowym z dnia 17 listopada 2023 r. skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym m.in. wówczas, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.

Kontroli Sądu, na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 p.p.s.a., podlegało postanowienie organu nadzoru z dnia 2 sierpnia 2023 r., którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 30 czerwca 2023 r. wydane w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.

Sąd przeprowadzając kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdził, że nie narusza ono prawa.

Odnosząc się do istoty sporu w niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 19 § 4 u.p.e.a. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń.

W niniejszej sprawie tytuły wykonawcze o nr od TW4480022003695 do TW4480022003700 obejmują należności zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń, zatem Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. był uprawniony do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o powyższe tytuły, zgodnie z ww. przepisem, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych.

Następnie należy wskazać, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (§ 4). W sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny (§ 5). Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5). W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (§ 5 a).

W realiach rozpoznawanej sprawy szczególnego podkreślenia wymaga, że skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne, podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3048/15, wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13).

Z poczynionych powyżej rozważań wynika zatem jednoznacznie, że skarga na czynności egzekucyjne może być skutecznie wywiedziona wyłącznie z takich okoliczności, które nie dają zobowiązanemu prawa do wystąpienia z innym środkiem prawnym, wynikającym z u.p.e.a. Omawiana skarga może dotyczyć wyłącznie konkretnej czynności organu egzekucyjnego, natomiast nie może obejmować zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, prawidłowości jego prowadzenia, czy działań wierzyciela poprzedzających wystawienie tytułu wykonawczego (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2555/10).

Oznacza to, że skarga, o której stanowi art. 54 § 1 u.p.e.a., nie może być traktowana przez zobowiązanego, jako jeden z wielu środków prawnych (środków zaskarżenia, wniosków), w których będzie przedstawiał te same argumenty i te same żądania, a organ każdorazowo będzie je rozpatrywał, co do istoty.

Innymi słowy, w sprawie zainicjowanej skargą na czynności egzekucyjne, zobowiązany nie może skutecznie kwestionować zastosowania środka egzekucyjnego z powodu - w jego przekonaniu - niezgodnego z prawem prowadzenia egzekucji, nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji. Są to bowiem zagadnienia podlegające rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w innych trybach przewidzianych w u.p.e.a., jak zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W konsekwencji, przedmiotem skargi wnoszonej na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. mogą być jedynie czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, ewentualnie przewlekłość postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. pod pojęciem czynności egzekucyjnej należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Działania, o których stanowi ten przepis, obejmują działania faktyczne oraz oświadczenia woli lub wiedzy organu egzekucyjnego, od których nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Z kolei środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym to konkretne narzędzie, przy użyciu którego, dokonuje się egzekucji. Stosownie do art. 1a pkt 12 u.p.e.a. jednym ze środków egzekucyjnych jest, zastosowana w niniejszej sprawie, egzekucja z rachunku bankowego.

W myśl art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie:

1. 1) po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
2. 2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego;
3. 3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji.

W myśl § 2 omawianego przepisu zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również środki pieniężne:

1. 1) których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia;
2. 2) które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia.

Zgodnie z § 3 jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Zajęcie wierzytelności jest skuteczne w odniesieniu do rachunków bankowych zobowiązanego prowadzonych przez bank, niezależnie od tego, czy organ egzekucyjny wskazał w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 80 § 1, numery tych rachunków, o czym stanowi art. 81 § 1 u.p.e.a.

Stosownie do art. 67 § 2 u.p.e.a. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:

1. 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego;
2. 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;
3. 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;
4. 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego – również wskazanie jego rodzaju;
5. 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;
6. 6) kwotę kosztów egzekucyjnych;
7. a) opłaty manipulacyjnej,
8. b) opłaty za czynności egzekucyjne,
9. c) wydatków egzekucyjnych,
10. d) opłaty egzekucyjnej,
11. e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2;
12. 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;
13. 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia;
14. 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.

W kontrolowanej sprawie zajęcia rachunku bankowego w I. S.A. dokonano w myśl art. 80 u.p.e.a. przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej. Jednocześnie wezwano bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego, nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał ją organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności, albo zawiadomił organ egzekucyjny w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania o przeszkodzie w dokonywaniu wpłaty, w tym również o nie prowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucję z rachunku bankowego, która została dokonana zgodnie z obowiązującą procedurą, bez uchybień formalnych.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, której zarzuty okazały się bezpodstawne.