Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, organ nadzoru), postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1, art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 z późn. zm., dalej: u.p.e.a., ustawa egzekucyjna), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez pełnomocnika M. W. (dalej: zobowiązany, skarżący), na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...] r. nr [...], mocą którego uznano zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za bezzasadny, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
Powyższe postanowienie organu nadzoru zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Prezydent Miasta G. (dalej: wierzyciel) w dniu [...] r. wystawił wobec zobowiązanego tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący opłatę dodatkową za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu o nr [...]. Następnie tytuł ten został przekazany organowi egzekucyjnemu celem realizacji. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanemu w dniu [...] r. Pismem z dnia 13 stycznia 2020 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 14 stycznia 2020 r.) zobowiązany reprezentowany przez pełnomocnika złożył zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzucił on naruszenie art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych i wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zarzutu. W uzasadnieniu zobowiązany wskazał, że w okresie, którego dotyczy egzekwowana należność samochód był pozostawiony do dyspozycji jego pracowników.
W czasie, gdy odnotowano nieopłacony postój właściciel pojazdu nie był korzystającym z tego pojazdu. Samochód bowiem był pozostawiony grupie osób, które łączył ze zobowiązanym stosunek pracy, a z uwagi na upływ czasu (prawie 3 lata) nie sposób ustalić, który pracownik w tym dniu dysponował pojazdem.
Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] nie uwzględnił i oddalił zarzut błędu co do osoby zobowiązanego.
Na postanowienie wierzyciela zobowiązany złożył zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: Kolegium) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie wierzyciela.
Postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutu jest ostateczne w administracyjnym toku postępowania.
Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. uznał zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za bezzasadny.
Na postanowienie organu egzekucyjnego pełnomocnik zobowiązanego złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych oraz art. 7 i 77 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, z naruszeniem zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, a także wadliwe dokonanie wykładni przepisów ustawy o drogach publicznych prowadzące do mylnego wniosku, iż zobowiązanym do uiszczenia opłaty z tytułu korzystania z drogi publicznej jest zobowiązany, a nie jego pracownik, co w konsekwencji doprowadziło do mylnego przyjęcia, iż w niniejszej sprawie nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego.
Pełnomocnik zobowiązanego wywodził w zażaleniu, że organ niesłusznie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie niekwestionowana jest okoliczność, że pojazd marki FIAT o nr rej. [...] parkował w Strefie Płatnego Parkowania w G. w dniu [...] r. bez uiszczenia stosownej opłaty. Zobowiązany w toku prowadzonego postępowania nie przyznał bowiem, aby taka okoliczność miała miejsce, w szczególności nie potwierdził, aby cokolwiek wiedział o tym, że jeden z jego samochodów parkował w Strefie Płatnego Parkowania w G. w dniu [...] r. bez uiszczenia opłaty. Wręcz przeciwnie, o przedmiocie toczącego się postępowania dowiedział się dopiero w chwili otrzymania tytułu wykonawczego.
Dalej pełnomocnik zobowiązanego wskazał, iż do tytułu wykonawczego nie dołączono dowodów potwierdzających jednoznacznie jakoby faktycznie doszło do zdarzenia, polegającego na braku uiszczenia opłaty za parkowanie. Nie sposób więc zgodzić się ze stanowiskiem organu jakoby w sytuacji, gdy samochód jest używany dla celów służbowych przez większą ilość osób, to obowiązkiem właściciela jest prowadzenie stosownej ewidencji w tym zakresie. Ponadto organ egzekucyjny nie wskazał w oparciu o jaką podstawę prawną miałby taki obowiązek być nałożony na właściciela przedsiębiorstwa dysponującego większą liczbą pojazdów. Zobowiązany jest właścicielem całej floty pojazdów, a pojazdy te znajdują się w miejscu dostępnym dla każdego pracownika pod budynkiem noclegowym firmy właściciela pojazdów, przez co trudne do ustalenia i wymagające czasu jest wskazanie konkretnej osoby kierującej danym pojazdem w dniu zdarzenia.
Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r.
Organ odwoławczy rozpatrzył sprawę w oparciu o przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. Organ ten omówił treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie, w szczególności art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. oraz art. 33 u.p.e.a.
Organ nadzoru podkreślił, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania. Przy tym podniesione w nich okoliczności, zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. Zgodnie z treścią art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. I tak wierzyciel w postanowieniu z dnia [...] r. nie uwzględnił i oddalił zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. Następnie Kolegium postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela wydane w pierwszej instancji.
Organ odwoławczy uznał za prawidłowe postanowienie organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a) jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Skoro zatem w dniu wydawania zaskarżonego postanowienia w obiegu prawnym istniało ostateczne stanowisko wierzyciela stwierdzające, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego jest nieuzasadniony, to organ egzekucyjny był zobowiązany wydać rozstrzygnięcie o uznaniu tego zarzutu za bezzasadny. Z istoty przyjętego w art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej rozwiązania wynika, że stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów stanowi niezbędną informację dla organu egzekucyjnego oraz, że organ egzekucyjny (w zakresie zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 ustawy egzekucyjnej) nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Tak samo organ odwoławczy jest związany stanowiskiem wierzyciela.
Ponadto organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów zażalenia, zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 22 października 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 895/19, stwierdził, iż: "W razie pozostawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za zaparkowanie, powstaje z mocy prawa obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, a opłata ta obarcza co do zasady właściciela pojazdu, a kierowanie egzekucji właśnie do niego opiera się na dwóch przesłankach: domniemania faktycznego - to właściciel korzysta z samochodu oraz stwierdzenia, że właściciel, który nie korzysta z pojazdu wie kto to czyni i może udowodnić, że np. swój samochód udostępnił innej osobie".
W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na postanowienie organu odwoławczego, pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie:
- 1. przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich wątpliwości co do treści postanowienia z dnia [...] r. wydanego przez organ egzekucyjny, co w konsekwencji spowodowało dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, z naruszeniem zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, w szczególności w odniesieniu do okoliczności przedstawionych w wyjaśnieniach skarżącego, które w ocenie organu nie wykazały w sposób dostateczny, że wyzbył się on władztwa fizycznego nad pojazdem, którego postój jest przedmiotem postępowania;
- 2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 § 1 pkt. 4 u.p.e.a, poprzez wadliwą wykładnię przepisu i tym samym błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie niezasadny jest zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, podczas gdy dowody zebrane w toku całego postępowania nie potwierdzają, iż tytuł wykonawczy został wystawiony przeciwko osobie, która powinna być w sprawie uznana za zobowiązanego, w konsekwencji czego zarzuty złożone pismem z dnia 13 stycznia 2020 r. tj. naruszenia art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 powinny zostać uznane za uzasadnione.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu skargi wywodził, że skarżący wyzbył się władztwa fizycznego nad pojazdem, którego postój jest przedmiotem postępowania. Nie on zaparkował samochód i nie uiścił opłaty parkingowej. Skarżący dysponuje kilkudziesięcioma pojazdami oddanymi do dyspozycji różnych pracowników. Zasadny jest więc zarzut błędu, co do osoby zobowiązanego, bowiem osoba, co do której prowadzona jest egzekucja nie powinna być traktowana jak osoba zobowiązana. Podkreślił, że korzystającym z pojazdu jest nie tylko właściciel pojazdu, ale także każda inna osoba, która korzysta z pojazdu na podstawie tytułu prawnego, za zgodą właściciela, jak i osoba działająca bez takiego tytułu, czy zgody. Pojazd, którego dotyczy postępowanie był używany wbrew woli i wiedzy skarżącego.
Reasumując, w ocenie pełnomocnika, w sprawie nie zostało potwierdzone, aby to skarżący korzystał z samochodu. Skarżący jest właścicielem całej floty samochodów, wobec czego nie można rozsądnie zakładać, że korzysta z każdego z nich. Brak jest również podstaw prawnych nakazujących mu prowadzenie stosownej ewidencji dla każdego z posiadanych samochodów. W tym stanie rzeczy nie jest możliwe przyjęcie za wierzycielem domniemania faktycznego, że korzystającym z drogi publicznej w dniu wskazanym w postanowieniu był skarżący. Dlatego podniesiony zarzut co do błędu osoby zobowiązanej był w pełni trafiony.
Odpowiadając na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: P.p.s.a.) w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl zaś art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 P.p.s.a. dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (tutaj postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Wniosek ten znajduje uzasadnienie w szczególności w treści art. 135 P.p.s.a., który nakazuje sądowi zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 P.p.s.a., która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Reasumując, skoro brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. wyłączało w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. skargę na postanowienia wierzyciela, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny była realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego.
Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest więc zarówno zaskarżone postanowienie organu nadzoru, jak i poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego oraz wydane stanowisko wierzyciela uznające zarzut skarżącego za niezasadny. Skarżący podnosi zarzut błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a)
Należy wskazać, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym.
Sąd dokonuje kontroli legalności wydanych rozstrzygnięć w oparciu o przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Dopiero bowiem ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070) dokonano zmiany ustawy egzekucyjnej w zakresie m.in. przepisów art. 33, 34 i 35 tejże ustawy. Natomiast w dacie zgłoszenia zarzutów i wydawania postanowień wierzyciela oraz organu egzekucyjnego obowiązywało brzmienie ustawy egzekucyjnej do 29 lipca 2020 r.
Przepis art. 33 § 1 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu może być tylko:
- 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
- 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
- 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
- 4) błąd co do osoby zobowiązanego;
- 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
- 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
- 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
- 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
- 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
- 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Skarżący w piśmie z 13 stycznia 2020 r. zgłosił zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.
Zarzuty mogą być wnoszone w terminie siedmiu dni od pouczenia zobowiązanego o prawie zgłoszenia zarzutów (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.).
Sąd wyjaśnia, że przez błąd co do zobowiązanego rozumie się sytuacje dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, chodzi o sytuację, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli jej tytuł wykonawczy oraz pouczyli o prawie zgłoszenia zarzutów. Po drugie, chodzi o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Stwierdzenie tej sytuacji następuje przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu, stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Różnica w tym zakresie może być zarówno wynikiem popełnienia przez wierzyciela błędu przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również skutkiem przejścia obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W tym drugim przypadku wierzyciel może wystawić tytuł wykonawczy na nowego zobowiązanego, a zobowiązany, wnosząc zarzut, może kwestionować twierdzenie wierzyciela o przejściu obowiązku na tę, a nie inną osobę. (por. Piotr Przybysz, Postepowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz wyd. VIII, WKP 2018).
W rozpoznawanej sprawie skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika podniósł zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. "Zarzut, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może dotyczyć sytuacji, w której organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego i której doręczył tytuł wykonawczy oraz sytuacji gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę na której nie ciąży obowiązek". (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 634/16 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). "W sytuacji, kiedy korzystającym z drogi publicznej jest inna osoba, a nie właściciel pojazdu, to w ramach zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zaległych opłat za parkowanie, właściciel może zgłosić zarzut błędu co do osoby zobowiązanego" (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15).
Natomiast w myśl art. 34 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).
Zajęte przez wierzyciela stanowisko jako wiążące, stało się podstawą do wydania postanowień przez organ egzekucyjny oraz organ nadzoru.
Wskazać przy tym należy, że o ile stanowisko wierzyciela wiązało organy egzekucyjne obu instancji co do treści ich rozstrzygnięcia, to Sąd, rozpoznając skargę na postanowienia tych organów, w ramach swojej kognicji, dokonuje samodzielnej oceny zgłoszonych przez stronę skarżącą zarzutów, a więc kontroluje stanowisko wierzyciela. Dopiero potem Sąd przechodzi do oceny merytorycznej rozstrzygnięć organów: egzekucyjnego i nadzoru co do ich zgodności z prawem.
Oceniając stanowisko wierzyciela wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (obecnie t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 470 z późn. zm., dalej: u.d.p.) – w brzmieniu obowiązującym także w dniu zaparkowania pojazdu - korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Zgodnie z art. 13b ust. 3 u.d.p. strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) w stosownej uchwale. Opłatę, o której mowa w cytowanym wyżej przepisie pobiera się zgodnie z art. 13b ust. 1 u.d.p., za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek tej opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13b ust. 4 pkt 1 i 3 u.d.p.). Za nieuiszczenie takiej opłaty pobiera się opłatę dodatkową (art. 13f ust. 1 u.d.p.).
Konsekwencją powyższych regulacji jest uznanie, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w strefie, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek.
Wymaga podkreślenia również, że w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się odrębnego postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej. Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy, co do jej istoty. Skoro obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej powstaje z mocy prawa przyjąć należy, że możliwość dochodzenia swych racji przez korzystającego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego poprzez złożenie zarzutu nieistnienia obowiązku, czy błędu, co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 435/16).
Zatem w razie pozostawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie, powstaje z mocy prawa obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, a opłata ta obarcza co do zasady właściciela pojazdu, a kierowanie egzekucji właśnie do niego opiera się na dwóch przesłankach: domniemania faktycznego – to właściciel korzysta z samochodu oraz stwierdzenia, że właściciel, który nie korzysta z pojazdu wie kto to czyni i może udowodnić, że np. swój samochód udostępnił innej osobie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażony jest pogląd, że organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do prowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego, dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej oraz zaparkowania samochodu, a to z uwagi na treść art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, zakazującego organowi egzekucyjnemu badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem egzekucyjnym.
Tym samym organ egzekucyjny ma prawo domniemywać, że zobowiązanym do opłaty jest właściciel pojazdu do czasu gdy ten zwolni się z obowiązku wskazując faktycznego użytkownika samochodu. To na właścicielu pojazdu spoczywa zatem ciężar udowodnienia tego faktu przy czym dowód taki musi polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie należnych opłat od tej osoby (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 1042/18). Należy przy tym zauważyć, że użyty w art. 13 ust. 1 ustawy zwrot "korzystający" odnosi się do każdego, kto korzysta z dróg publicznych i postoju pojazdu niezależnie od tego, czy jest, czy nie jest jego właścicielem. Istotne jest więc ustalenie nie własności pojazdu lecz osoby która faktycznie korzysta tym pojazdem z dróg publicznych i parkowania.
Tym samym, jeżeli właściciel nie był korzystającym z drogi publicznej powinien wskazać osobę korzystającą jego pojazdem z drogi publicznej i to na nim ciąży obowiązek obalenia domniemania faktycznego związanego z własnością pojazdu. Natomiast w rozpoznawanej sprawie skarżący, ani jego pełnomocnik nie wskazali osoby, która faktycznie korzystała z samochodu marki FIAT o nr rej. [...], zaparkowała i nie uiściła opłaty w dniu [...] r. Dlatego organ egzekucyjny ma prawo domniemywać, że zobowiązanym do opłaty jest właściciel pojazdu do czasu, gdy ten zwolni się z obowiązku wskazując faktycznego użytkownika samochodu. Tego jednak skarżący nie uczynił.
Zatem to na nim jako właścicielu pojazdu spoczywa ciężar udowodnienia tego faktu, przy czym dowód taki musi polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie należnych opłat od tej osoby.
Z tych też względów jako prawidłowe należy uznać stanowisko wierzyciela – postanowienia wydane zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji.
Z kolei organ egzekucyjny oraz organ nadzoru byli w zakresie zgłoszonego zarzutu związani stanowiskiem wierzyciela.
Niezasadny okazał się zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego - art. 33 § 1 pkt. 4 u.p.e.a. Nie jest bowiem obowiązkiem organu egzekucyjnego ustalanie osoby, która faktycznie korzystała z samochodu marki FIAT o nr rej. [...], zaparkowała i nie uiściła opłaty w dniu [...] r. Skoro właściciel pojazdu nie podał danych personalnych takiej osoby to obowiązek uiszczenia opłaty spoczywa na nim.
Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. Organy nie naruszyły bowiem zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 K.p.a. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonego postanowienia jak również pozostałych postanowień, które podlegały kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie spełniają także wymogi określone w art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. Natomiast nie można zasadnie czynić organowi egzekucyjnemu zarzutu niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i nieprzeprowadzenia dowodów, skoro skarżący nie wskazał danych personalnych osoby, która faktycznie korzystała z samochodu marki FIAT o nr rej. [...], zaparkowała i nie uiściła opłaty w dniu [...] r.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.