Uzasadnienie
Na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 listopada 2015 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą odpis powyższego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu doręczono skarżącemu w dniu 15 grudnia 2015 r. W dniu 23 grudnia 2015 r. (data nadania) skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W treści uzasadnienia wniosku o przywrócenie wskazał, że w okresie od dnia 4 grudnia 2015 r. cierpi na chorobę [...] oznaczoną symbolem [...], charakteryzującą się częściowym [...], brakiem dokładnych [...] oraz [...]. Podniósł, że nie jest w stanie wytłumaczyć z jakiego powodu nie złożył wniosku o zwolnienie z wpisu od skargi w terminie. Jego zdaniem było to najprawdopodobniej spowodowane nasileniem choroby w okresie [...].
Zaznaczył, że obecnie stan jego zdrowia pozwala mu sformułować taki wniosek i jednocześnie przeprosił za brak należytego skojarzenia faktów i utrudniania w pracy Sądu. Końcowo wskazał, że zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż dopiero w dniu 23 grudnia 2015 r. jego stan zdrowia polepszył się na tyle, że był w stanie sformułować przedmiotowy wniosek. Na uprawdopodobnienie przywołanych okoliczności wnioskodawca załączył zaświadczenie lekarza sądowego z dnia 4 grudnia 2015 r., z którego wynika, że do dnia 31 grudnia 2015 r. nie jest możliwe stawienie się strony Sądzie Rejonowym w Z..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "ppsa", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należy uznać, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym siedmiodniowym terminie. Przyjmując bowiem najbardziej korzystną dla strony interpretację, trzeba stwierdzić, iż wskazana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu ustała z dniem 23 grudnia 2015 r., kiedy – jak twierdzi skarżący – stan zdrowia umożliwił mu złożenie przedmiotowego wniosku. Wniosek zaś został złożony w tym samym dniu, tj. 23 grudnia 2015 r., a więc zachowany został termin, o którym mowa w art. 87 ppsa.
Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu.
Przystępując do oceny, w pierwszej kolejności wskazać należy, że z zgodnie z art. 86 § 1 ppsa pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01; wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03).
Wskazać w tym miejscu należy, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71).
W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie NSA z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, wyrok NSA z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96).
Odnosząc powyższe uwagi ogólne do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że choroba strony jako przyczyna nieterminowego dokonania czynności procesowej stanowiła przedmiot licznych orzeczeń sądów administracyjnych. Akcentuje się w nich, że zły stan zdrowia nie przesądza jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu, a samo powołanie się na tę okoliczność nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopiero zatem uwiarygodnienie, że choroba miała charakter niespodziewany i nagły, a jej wystąpienie uniemożliwiło stronie prowadzenie swych spraw może usprawiedliwiać brak dokonania czynności procesowej w terminie (por. postanowienia NSA: z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt I FZ 508/13, z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 701/14 i z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1172/14).
Nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile strona ma obiektywne możliwości podjęcia czynności w postępowaniu sądowym, nie może być powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe uchybienie terminu było niezawinione. Nie wyłącza winy wnioskodawcy choroba przewlekła i niewyłączająca świadomości podejmowanych działań, gdyż winien mieć on świadomość ewentualnego wpływu choroby na jego samopoczucie w razie pogorszenia zdrowia i przedsięwziąć środki zapobiegawcze (por. postanowienia NSA: z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FZ 431/11, z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FZ 255/11). W rozpatrywanej sprawie skarżący, domagając się przywrócenia terminu wskazał, że cierpi na chorobę oznaczoną symbolem [...], charakteryzującą się [...] z częściowymi [...]. Z przedstawionych okoliczności wynika, że choroba ta ma charakter przewlekły, zatem skarżący był świadomy zaburzeń z nią związanych.
Wobec tego trudno przyjąć, że wskazany powód (stan zdrowia) był nagłą przeszkodą uniemożliwiającą dokonanie czynności w terminie. Ponadto z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego z dnia 4 grudnia 2015 r. wynika, że stan niezdolności do stawienia się w sądzie spowodowany chorobą miał trwać do dnia 31 grudnia 2015 r. Tymczasem skarżący w tym okresie był w stanie odebrać osobiście w urzędzie pocztowym przesyłkę poleconą zawierającą zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie (tj. w dniu 15 grudnia 2015 r.), jak również złożyć przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu (tj. w dniu 23 grudnia 2015 r.).
W ocenie Sądu, skoro więc wnioskodawca mógł w okresie choroby odbierać korespondencję i składać pisma procesowe można uznać, że stan chorobowy, na który się powołuje, nie stanowił przeszkody do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w ustawowym terminie. Tym samym nie wykazał, by zwłoka w dokonaniu wymaganych czynności była przezeń niezawiniona.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.