Uzasadnienie
W piśmie z dnia 2 września 2023 r. J sp. j. w C. (dalej: skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia.
W skardze skarżąca zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt I SPP/Gl 269/23 referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z dnia 14 maja 2024 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 27.294 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt I SPP/Gl 140/24 referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 9 września 2024 r. Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z dnia 12 września 2024 r., w piśmie z dnia 13 września 2024 r. skarżąca została wezwana do rąk pełnomocnika do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z dnia 14 maja 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Przesyłka pocztowa zawierająca pismo z dnia 13 września 2024 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 23 września 2024 r.
Wpis sądowy od skargi nie został uiszczony. W odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca w piśmie z dnia 3 października 2024 r. złożyła kolejny wniosek o prawo pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
Stosownie do treści art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) dalej: p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast zgodnie z art. 230 § 2 p.p.s.a. pismami, o których mowa w § 1 są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Równocześnie, zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania.
Przepis art. 220 § 3 p.p.s.a., do którego odwołuje się § 1 tegoż artykułu przewiduje, iż skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W przedmiotowej sprawie nie ulegało wątpliwości, że skarga nie została należycie opłacona. Skarżąca w skardze przedstawiła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy. Wniosek ten został prawomocnie pozostawiony bez rozpoznania.
W następstwie powyższego skarżąca została prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu od skargi. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału I z dnia 14 maja 2024 r. sformułowała kolejny wniosek o przyznanie jej prawa pomocy. Wniosek ten został rozpoznany, a skarżącej prawomocnie odmówiono przyznania prawa pomocy.
Konieczne stało się zatem wystosowanie wezwania z dnia 13 września 2024 r., co spowodowało, że skarżąca została ponownie zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi, pod rygorem jej odrzucenia.
Pismo z dnia 13 września 2024 r., w którym zawarto wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z dnia 14 maja 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 23 września 2024 r. Termin przewidziany na uiszczenie wpisu od skargi upłynął skarżącej z dniem 30 września 2024 r. (poniedziałek). W tym terminie wpis od skargi nie został uiszczony.
Skarżąca w piśmie z dnia 3 października 2024 r. wniosła natomiast kolejny wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśnić w tym miejscu należy po pierwsze, że skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie jej prawa pomocy po terminie przewidzianym na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Termin upłynął bowiem z dniem 30 września 2024 r., a wniosek został wniesiony w dniu 3 października 2024 r. Sąd orzekający podziela w tym miejscu pogląd prawny wyrażony w doktrynie i orzecznictwie, zgodnie z którym spóźniony wniosek o przyznanie prawa pomocy, z uwagi na swoją bezskuteczność, w ogóle nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej (tak: H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu, s. 720; WSA w Białymstoku w postanowieniu z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 836/07, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zważywszy, iż złożony przez skarżącą wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został wniesiony po upływie terminu przewidzianego na uiszczenie wpisu od skargi stwierdzić należało, że nie mógł on wywołać skutku w postaci przerwania biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wniesienie wniosku o prawo pomocy po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi jest bowiem z punktu widzenia wymogu opłacenia skargi bezskuteczne. Po drugie natomiast, co w realiach sprawy miało decydujące znaczenie, Sąd wskazuje, że złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie wyznaczonym do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego nie przerywa biegu tego terminu. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może bowiem dotyczyć etapu, w stosunku do którego prawomocnie orzeczono o braku podstaw do przyznania takiej pomocy i wywoływać skutków z mocą wsteczną (por. postanowienie NSA z 22 marca 2017 r. sygn. akt I OZ 634/17; postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OZ 716/19).
Wobec powyższego kolejny wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy i tak nie mógł wywrzeć skutku w postaci zawieszenia biegu terminu do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z dnia 14 maja 2024 r., w którym wezwano do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Stwierdzić należało w konsekwencji, że skarżąca była zobowiązana do uiszczenia należnej kwoty tytułem wpisu od skargi, co jednak w realiach niniejszej sprawy nie nastąpiło.
Konkludując, pozostało uznać, że skarga obarczona była brakiem fiskalnym uniemożliwiającym nadanie jej prawidłowego dalszego biegu.
W związku z powyższym na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.