Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] Nr [...] Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. (dalej: wierzyciel lub organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej K.p.a.), art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm..; dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1801 ze zm.; dalej: ustawa abonamentowa) – po rozpoznaniu zażalenia K.R. (dalej: zobowiązany lub skarżący) na postanowienie własne z [...], nr [...], w którym uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku – utrzymał w mocy postanowienie z [...].
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.
Wierzyciel w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez zobowiązanego przekazał [...] do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (organ egzekucyjny) tytuł wykonawczy z dnia [...] o nr [...], obejmujący na ten dzień zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2015 r. do października 2019 r. w kwocie [...] zł, odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł.
Zobowiązany złożył zarzuty do organu egzekucyjnego pismem z 28 kwietnia 2020 r. (data wpływu 30 kwietnia 2020 r.), w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny przekazał wierzycielowi zarzuty na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Jednocześnie poinformował, że [...] skierował do A S.A. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Ww. zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały doręczone zobowiązanemu [...]. W dniu [...] bank zrealizował zajęcie w całości, tj. w kwocie [...] zł. W dniu [...] dochodzona kwota w wysokości [...] zł została zaksięgowana na rachunku bankowym wierzyciela i została rozliczona na zaległe opłaty abonamentowe zobowiązanego za okres od stycznia 2015 r. do października 2019 r. w wysokości [...] zł, na odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł oraz koszty upomnienia w wysokości [...] zł.
Zobowiązany w złożonych zarzutach wskazał, że zaprzestał uiszczać opłaty abonamentowe, ponieważ pracownik placówki pocztowej poradził mu (było to w latach 1999-2004) regulowanie jednej opłaty abonamentowej wraz z ojcem z uwagi na fakt, że prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe. Obecnie ojciec ma [...] lata, a zobowiązany jest inwalidą i posiada I grupę niepełnosprawności. Wierzyciel pismem z [...] wezwał zobowiązanego do doręczenia oświadczenia, w którym należało wskazać okres prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, imię i nazwisko osobowy posiadającej zwolnienie oraz indywidualny numer identyfikacyjny, na którym przeprowadzono formalności zwolnienia od opłat abonamentowych. Pismem z 29 czerwca 2020 r. (data nadania 1 lipca 2020 r.) zobowiązany poinformował organ, że od 1995 r. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami S. i C.R. zam. L., [...]. Ojciec zobowiązanego z racji wieku nie pamięta gdzie znajdują się dokumenty dotyczące zwolnienia od opłaty abonamentowej jak również, czy dokumenty rejestracyjne były wystawione na niego, czy na zmarłą żonę C.R.
Stanowisko wierzyciela na wniesiony zarzut zostało zawarte w postanowieniu z [...], w którym uznał on zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny.
W zażaleniu zobowiązany wskazał ponownie, że w związku z tym, iż mieszkał wraz z rodzicami wyrejestrował odbiorniki radiofoniczne/telewizyjne w placówce pocztowej. Podał także, że przekazany w załączeniu wraz z postanowieniem duplikat Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego został przesłany na nieaktualny od 15 lat adres. Ponownie podał, że od 2013 r. jest osobą niepełnosprawną.
Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej (działając jako organ odwoławczy) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Zaznaczył, że ustawa abonamentowa jest aktualnym aktem prawnym regulującym kwestie związane z opłatami za korzystanie z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i jako obowiązująca wskazywana jest w prowadzonych postępowaniach mających na celu wyegzekwowanie należności z tytułu opłat abonamentowych. Osoby, które dokonały rejestracji używanych odbiorników przed dniem jej wejścia w życie, tj. na podstawie ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j Dz. U. z 2020 r., poz. 805) i wydane w celu ich wykonania rozporządzenia, także nakładały na użytkowników odbiorników obowiązek ich rejestracji, wnoszenia opłat za korzystanie z nich oraz zgłaszania zmian mających wpływ na dokonaną rejestrację (np. aktualizację danych adresowych, wyrejestrowanie odbiorników, zgłoszenie uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych).
Obowiązek opłacania abonamentu rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia z opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy abonamentowej.
Wyjaśnił, że nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych od obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych.
Odnosząc się do kwestii zmiany adresu zamieszkania zobowiązanego zauważył, że rejestracja odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych przypisana jest do abonenta a nie do adresu. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania abonent zobowiązany jest zgłosić ten fakt w placówce pocztowej i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe, jeśli nie posiada odbiorników powinien dopełnić formalności związane z wyrejestrowaniem odbiorników. Powołał obecnie obowiązujący § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676), zgodnie z którym abonent niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, przez zgłoszenie tego faktu w placówce pocztowej lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia. Powołał także wcześniejsze regulacje prawne.
W zakresie powziętej informacji o znacznym stopniu niepełnosprawności zobowiązanego organ zauważył, że zgodnie z ustawą o opłatach abonamentowych może on uzyskać zwolnienie od opłat (powołał art. 4 ust. 3 i ust. 5 ustawy abonamentowej). Zaznaczył, że zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia z opłat abonamentowych, nie powoduje zmiany stanu prawnego, do czasu, kiedy uprawnienia nie zostaną zgłoszone przez abonenta w placówce pocztowej, na podstawie dokumentu uprawniającego do zwolnienia. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, która ma wpływ na uzyskanie zwolnienia, należy do obowiązków abonenta.
Wierzyciel zaznaczył, że nie posiada dokumentu potwierdzającego dopełnienie przez zobowiązanego formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych. Natomiast w kwestii wspólnego zamieszkiwania z ojcem, który ma [...] lata zauważył, że z dniem 9 października 2015 r., na mocy ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz.1324), zostały wprowadzone zmiany w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Zgodnie z art. 4 ust. 3 znowelizowanej ustawy o opłatach abonamentowych, od 9 października 2015 r. osoby, które ukończyły 75 lat, zostały zwolnione z obowiązku składania w placówce pocztowej oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia oraz do przedstawienia dokumentu potwierdzającego uprawnienia do tych zwolnień. Wskazał jednak, że z ustawowego prawa do zwolnienia z opłat mogą skorzystać osoby, które ukończyły 75 lat życia i zgłosiły rejestrację używanych odbiorników.
Wierzyciel nie stwierdził dokonania rejestracji odbiorników i uzyskania zwolnienia z opłat na dane osobowe ojca zobowiązanego, co miałoby wpływ na rozpatrywaną sprawę. Wskazał, że podstawą uzyskania zwolnienia z opłat jest posiadanie zarejestrowanych odbiorników, wówczas złożenie oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa przez zobowiązanego i osobę zwolnioną od opłat abonamentowych lub wnoszącą opłaty abonamentowe miałoby wpływ na zadłużenie.
W skardze na rozstrzygnięcie organu odwoławczego zobowiązany domagał się jego uchylenia oraz poprzedzającego go postanowienia z [...], zarzucając mu:
- - wydanie postanowienia z naruszeniem prawa tj. art. 7 ust. 1 ustawy abonamentowej poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy i niesłuszne uznanie, że skarżący używał niezarejestrowanego odbiornika, podczas, gdy odbiorniki radiowy i telewizyjny zostały wyrejestrowane,
- - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych na podstawie skarżonego postanowienia wyrażającą się w niesłusznym przyjęciu przez organ, że skarżący dokonał zarejestrowania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, podczas gdy dokonał on ich wyrejestrowania i nie dokonał ponownego zgłoszenia rejestracji,
- - obrazę przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na treść skarżonego rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 7, art. 77 w związku z art. 140 K.p.a. poprzez zaniechania wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie w kwestii wyrejestrowania odbiorników.
Wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego dokumentu w postaci oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiornika przez skarżącego oraz zaświadczenie z Urzędu Gminy Z. z [...] na okoliczność wyrejestrowania odbiorników wraz z informacją o zmianie adresu i nadanie drodze w L. nazwę ul. [...] w miejscowości L. W uzasadnieniu podał, że wyrejestrował odbiornik w 1995 r., a tymczasem organ twierdzi, że nadano mu numer identyfikacyjny. Natomiast z żadnych przepisów nie wynika, że miał obowiązek przechowywać dokument wyrejestrowania odbiornika.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – nie dała podstaw do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
W dniu 30 lipca 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070). Na mocy art. 7 zmieniony został art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. i otrzymał brzmienie: "Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie", co wynika z treści art. 29 ustawy zmieniającej. Przepisy przejściowe stanowią, że jedynie do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 25). Zatem jedynie w przypadku wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego przed dniem 30 lipca 2020 r. zastosowanie miałby art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. w brzmieniu poprzednio obowiązującym.
Przedmiot wniesienia zarzutów został enumeratywnie określony przez ustawodawcę w art. 33 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020 r., zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 11 września 2019 roku o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. 2019 poz. 2070), zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
- 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
- 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
- 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
- 4) błąd co do osoby zobowiązanego;
- 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
- 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
- 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
- 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
- 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
- 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Z powyższego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania; podniesione w nich okoliczności, zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego.
Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia czy wierzyciel był uprawniony do obciążenia skarżącego opłatami abonamentowymi RTV za okres od stycznia 2015 r. do października 2019 r., a co za tym idzie do wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości z tego tytułu, a więc zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (nieistnienia obowiązku).
Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane na podstawie art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).
W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały kwestię opłat abonamentowych (art.
48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca uregulował w niej zarówno obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych jak i posiadanie odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.
Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1689; dalej ustawa abonamentowa). Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą bezpośredniego działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone. Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ww. ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a więc posiadały zarejestrowany odbiornik.
Zatem zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a także w okresie obowiązywania wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, (wynika to także z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
W niniejszej sprawie skarżący nie kwestionował faktu zarejestrowania odbiornika RTV, jednak w zarzutach podniósł, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem, który obecnie liczy [...] lata. Wyjaśnił, że nie pamięta gdzie się znajdują dokumenty dotyczące zwolnienia od uiszczania opłaty, jak również tego czy były wystawione na jego ojca czy tez zmarłą matkę. Wspólne gospodarstwo z rodzicami prowadzi od 1995 r., o czym zawiadomił organ pismem z 29 czerwca 2020 r. Podniósł także, że w międzyczasie zmienił miejsce zamieszkania, zatem indywidulany numer identyfikacyjny został przesłany na nieaktualny od 15 lata adres zamieszkania. Dodał, że od 2013 r. jest osoba niepełnosprawną. Do skargi załączył oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiornika.
W aktach sprawy brak jest dowodu, że skarżący dokonał wyrejestrowania odbiornika, który raz podaje, że uczynił to zgodnie z poradą pracownika Poczty w latach 1999-2004, a drugi raz, iż miało to miejsce w 1995 r. Do skargi załączono dwa dokumenty:
- - "Oświadczenie" z dnia 2 października 2020 r. podpisane przez żonę skarżącego, z którego wynika, że skarżący wyrejestrował radioodbiornik w 1995 r., a Gmina Z. dokonała zmian w numerach ewidencyjnych i nazwie miejscowości,
- - zaświadczenie z dnia [...] wystawione przez Wójta Gminy Z., z którego wynika, że uchwałą z 17 grudnia 1992 r. nadano nazwę drodze - ul. [...] w miejscowości L., zaś zmianę numeru porządkowego dla nieruchomości przyległych w 1993 r.
W ocenie Sądu przedstawione dokumenty nie są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek przestał istnieć. Skarżący chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika RTV, tj. dokumenty które winien był złożyć organowi. Tymczasem pierwsze z pism (sporządzone przez żonę skarżącego) potwierdza jedynie prezentowane przez niego stanowisko, a drugie, że drodze nadano nazwę, a dotychczasowa numeracja uległa zmianie. W ocenie Sądu przedstawione przez skarżącego pisma nie pozwalają na uznanie ich za dokumentujące skuteczne wyrejestrowanie odbiorników RTV.
Stosownie do art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13). Abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tut. Sądu w sprawach: I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w:
- - § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338);
- - § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190);
- - § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz
- - § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676).
Powyższe regulacje dotyczą również obowiązku aktualizacji danych adresowych. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania, użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązany jest zgłosić ten fakt w urzędzie pocztowym i po zaktualizowaniu danych adresowych, kontynuować opłaty abonamentowe. Natomiast jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik z odbiorników nie korzysta zobowiązany jest dopełnić formalności związane z wyrejestrowaniem odbiorników.
W aktach sprawy jak już wyżej wskazano brak jest dowodu, że skarżący dokonał wyrejestrowania odbiornika, natomiast załączone do skargi pisma nie spełniają wymogu powiadomienia organu pocztowego, zarówno o zmianach adresowych a przede wszystkim o skutecznym wyrejestrowaniu odbiorników.
Powyższego stanowiska nie zmienia kwestia dotycząca nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r.
Zgodnie z tym przepisem dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).
Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy abonamentowej, który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.
Wyjaśnić należy, że warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika RTV; data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Zarówno z ustawy, jak również z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Podzielić zatem należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w wyroku z 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2116/16, który stwierdził, że ustawa abonamentowa statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art.
2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 ustawy abonamentowej, który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Analogiczne wnioski wynikają z wyroku NSA z 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15.
Zatem obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Stąd też podnoszony zarzut doręczenia tego numeru na nieaktualny adres nie może odnieść skutku, bowiem skarżący nie powiadomił organu o tej zmianie. Należy także zwrócić uwagę, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust.
2. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2016 r.).
Stąd też organ właściwie uznał zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za niezasadny. W świetle powyższych przepisów, zasadnie wierzyciel uznał, że na skarżącym ciążył obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej, który powstał z mocy prawa w dacie rejestracji odbiorników na skarżącego, a ustaje z dniem ich skutecznego wyrejestrowania.
Dochodzone przez wierzyciela należności nie uległy przedawnieniu. Opłata abonamentowa przedawnia się po upływie 5 lat od końca roku, w którym stała się wymagalna, co wynika z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, który określa termin przedawnienia tych należności. Najdalsze z nich dotyczące poszczególnych miesięcy 2015 r. uległyby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2020 r. Wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze jeszcze przed upływem terminu przedawnienia należności z tytułu abonamentu RTV ([...]); na skutek zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, bank w dniu [...] zrealizował zajęcie w całości.
Sąd stwierdza, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, że sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty nie mogą stanowić podstawy do zakwestionowania stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w skarżonym postanowieniu. Zawarte w postanowieniu ustalenia dowodzą, że postępowanie administracyjne nie zostało obarczone żadnymi istotnymi wadami, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym nie zostały naruszone przepisy art. 7, art. 77 i art. 140 K.p.a. Inna ocena sprawy przez skarżącego nie przesądza, że ustalenia organów są błędne.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu dotyczącego zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, stwierdzić należy, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym nie dają podstaw do uwzględnienia tego żądania. Zgodnie bowiem z art. 200 tej ustawy w razie uwzględnienia skargi zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu; brak natomiast podstawy prawnej do zasądzenia kosztów postępowania na rzecz organu w przypadku oddalenia skargi.