Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] K. J. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. "zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego." W dniu [...] organ egzekucyjny przekazał zarzut do Wójta Gminy Z. celem zajęcia stanowiska, zgodnie z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: ustawą egzekucyjną i wydania stosownego postanowienia, o którym mowa w art. 34 § 4 tej ustawy.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy Z., działając na podstawie art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, postanowił "zgłoszone przez dłużnika Gminy Z. P. J. K. P. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego uznać za bezzasadne." W treści tego postanowienia pouczono stronę postępowania o możliwości wniesienia zażalenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Pismem z dnia [...] K. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (za pośrednictwem Urzędu Gminy Z.) zażalenie na postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...] nr [...] o odmowie uwzględnienia zarzutów strony w postępowaniu egzekucyjnym.
W dniu [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zobowiązał Wójta Gminy Z. – działając w trybie art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a. – do udzielenia odpowiedzi na zażalenie wraz z nadesłaniem akt administracyjnych sprawy. Jednocześnie Sąd wezwał Wójta do podania podstawy prawnej pouczenia zawartego w zaskarżonym postanowieniu o prawie wniesienia zażalenia do sądu administracyjnego.
Pismem z dnia [...] Wójt Gminy Z., odpowiadając na zarzuty zawarte w zażaleniu, wniósł o oddalenie zażalenia na postanowienie z dnia [...] nr [...]. Poinformował przy tym, że podstawą prawną do pouczenia zawartego w zaskarżonym postanowieniu o prawie wniesienia zażalenia do sądu administracyjnego był przepis art. 34 § 5 ustawy egzekucyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W punkcie wyjścia należało odnotować, że w myśl art. 19 § 1 ustawy egzekucyjnej, organem egzekucyjnym w niniejszej sprawie jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w T., zaś wierzycielem – Wójt Gminy Z. Zgodnie z art. 34 § ustawy egzekucyjnej, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 – 7, 9 – 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 – 5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 ustawy egzekucyjnej). W myśl art. 17 § 1 cytowanej ustawy zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.
Organem odwoławczym w stosunku do Wójta Gminy Z. jest – w oparciu o art. 18 ustawy egzekucyjnej w zw. z art. 17 Kodeksu postępowania administracyjnego – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie wykorzystano przysługującego stronie skarżącej środka odwoławczego od postanowienia Wójta Gminy Z. Godziło się w tym miejscu podnieść, że sądy administracyjne – w myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. – sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie. Szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową tych sądów określa art. 3 § 2 tej ustawy. Sądy administracyjne orzekają zatem w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Jednakowoż skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznika Praw Obywatelskich (art. 52 § 1 p.p.s.a.).
Z kolei przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć – zgodnie z treścią art. 52 § 2 p.p.s.a. – sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziane w ustawie.
W oparciu o treść przywołanych wyżej przepisów oraz ustalony wcześniej stan faktyczny, należało stwierdzić, że skarga z dnia [...]– zatytułowana "zażaleniem" – jest przedwczesna. Z tych względów postanowiono skargę odrzucić w oparciu o art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy, działając na podstawie art. 58 § 3 ustawy.
Sąd zwrócił jednak uwagę, że postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...] nr [...] zawierało błędne pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia do sądu administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Wójta Gminy Z. Okoliczność odrzucenia skargi nie wyklucza złożenia zażalenia w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K., zaś kwestia błędnego pouczenia będzie tam rozstrzygana przez pryzmat przepisów regulujących instytucję przywrócenie uchybionego terminu, w przypadku złożenia przez K. J. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w trybie art. 58 § 1 K.p.a.
Na marginesie jedynie należało zauważyć, że pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów na postępowanie egzekucyjne (art. 34 § 5 ustawy egzekucyjnej), ma zastosowanie w przypadku, gdy o zarzutach tych rozstrzyga w formie postanowienia organ egzekucyjny, którym w niniejszej sprawie jest bezspornie Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. su.