Uzasadnienie
Pismem z dnia 10 września 2021 r. J. J.(dalej także: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (dalej także: "Sądu") skargę, której przedmiot zaskarżenia określił pierwotnie jako "decyzja o istnieniu obowiązku abonamentowego", podając w nagłówku m. in. numer wystawionego przez Pocztę Polską S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej także: "organ") tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...], dotyczącego zaległości skarżącego z tytułu opłat abonamentowych. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie inicjującego niniejsze postępowanie środka prawnego, przyjmując, że nie doszło w niniejszej sprawie do wyczerpania środków zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego.
Ponieważ zawarte w skardze oświadczenia nie pozwalały na pozbawione wątpliwości stwierdzenie, co stanowi przedmiot zaskarżenia, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 października 2021 r. skarżącego wezwano do jednoznacznego oświadczenia, co jest przedmiotem skargi z dnia 10 września 2021 r., poprzez podanie rodzaju aktu i jego numeru oraz daty jego wydania. Na udzielenie odpowiedzi zakreślono termin siedmiodniowy, pod rygorem przyjęcia, iż jest nim ww. tytuł wykonawczy.
W ramach pisma z dnia 26 listopada 2021 r. skarżący wskazał w szczególności, iż jego intencją jest zakwestionowanie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. oraz obowiązku abonamentowego. Na podstawie treści ww. oświadczenia, jak również analizy akt administracyjnych niniejszego postępowania, ustalono zatem, że przedmiotem skargi jest ów tytuł wykonawczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd ma obowiązek zbadania, czy jest ona dopuszczalna z perspektywy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a"). Zakres kognicji sądów administracyjnych reguluje art. 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawują one kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1), która obejmuje (§ 2) orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, z czego a contrario wnioskować należy, że akty lub czynności w nim niewymienione nie mogą stać się przedmiotem skargi.
W niniejszej sprawie skarga podlega odrzuceniu. Zaskarżony tytuł wykonawczy nie stanowi bowiem aktu lub czynności objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 P.p.s.a. Stosownie do art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.; dalej w skrócie: "u.p.e.a."), tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, stwierdzającym istnienie i wymagalność obowiązku, do wykonania którego doprowadzić ma wszczęte na jego podstawie postępowanie egzekucyjne. Tytuł wykonawczy nie mieści się w katalogu spraw, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Nie rozstrzyga on także żadnej sprawy, nie stanowi decyzji administracyjnej ani postanowienia w rozumieniu przepisów postępowania administracyjnego, jak również nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 2415/13). W konsekwencji należy przyjąć, że skarga na tytuł wykonawczy jest niedopuszczalna.
Dodatkowo wymaga wskazania, iż kontrola legalności działalności podjętej przez organ administracji publicznej w zakresie dotyczącym wystawienia tytułów wykonawczych stanowiących podstawę wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej dokonać się może jedynie w drodze szczególnego środka zaskarżenia, jakim jest zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a następnie wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w sprawie tych zarzutów. Dopiero ostateczne rozstrzygnięcie wydane wskutek zgłoszonych zarzutów może stanowić podstawę skargi do sądu administracyjnego. Takie zapatrywanie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w ramach wyroku z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 323/18.
Mając na uwadze powyższe rozważania, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji, tj. o odrzuceniu skargi.