Uzasadnienie
Skargą z dnia [...] 2005 r., skarżąca G. M., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 2 grudnia 2004 r. w sprawie sygn. akt I SA/Ka 2987/03. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym reprezentowana była przez pełnomocnika – radcę prawnego – działającego na podstawie pełnomocnictwa załączonego do akt Urzędu Skarbowego w R.. Po otrzymaniu wyroku wraz z uzasadnieniem pełnomocnik złożył skargę kasacyjną, która została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z powodu, jak to wynikało z uzasadnienia, braku umocowania pełnomocnika do działania. Zażalenie złożone przez pełnomocnika do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało oddalone postanowieniem z dnia [...] r. Reasumując skarżąca uznała, że nie była przed Sądem należycie reprezentowana, a tym samym została pozbawiona możności działania, a zatem spełniona została przesłanka nieważności postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Skarżąca wskazała także, iż o oddaleniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dowiedziała się od pełnomocnika w dniu [...] 2005 r. tj. w dniu otrzymania przez pełnomocnika postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2005 r. sygn. akt II FZ 405/05.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 271 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w dalszej części uzasadnienia określanej skrótem "uppsa", można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona (...) nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, przy czym termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona (art. 277 uppsa).
Ze stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy wynika, że skarżąca dowiedziała się o postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2005 r. oddalającego zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej w dniu 22 sierpnia 2005 r. tj. w dniu kiedy to postanowienie otrzymał pełnomocnik skarżącej. Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona przez skarżącą w dniu 8 września 2005 r. (data nadania w placówce pocztowej) zatem czyni zadość przesłance dotyczącej zachowania terminu do wniesienia tej skargi.
Oceniając istnienie przesłanki nieważności postępowania, należy zauważyć, że zarzut braku należytej reprezentacji i pozbawienie możliwości działania wynikający z zacytowanego wcześniej art. 271 pkt 2 uppsa dotyczy w rozpatrywanej sprawie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W tym miejscu celowe jest wskazanie na brzmienie art. 35 § 1 uppsa, zgodnie z którym "pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne". W niniejszej sprawie pełnomocnikiem skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach był radca prawny, który działał na podstawie pełnomocnictwa zamieszczonego w aktach administracyjnych, a obejmującego umocowanie do reprezentowania w postępowaniu toczącym się przed Urzędem Skarbowym w R. oraz przed wszystkimi urzędami i sądami (karta nr [...] akt Urzędu Skarbowego).
Zakres pełnomocnictwa, wynikający z umocowania do działania stanowił wystarczającą podstawę do reprezentowania skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Pełnomocnik, będący radcą prawnym, spełniał bowiem wymagania wynikające z treści art. 35 § 1 uppsa., zatem zarzut niewłaściwej reprezentacji i niemożliwości działania przed tym sądem nie zasługuje na uwzględnienie.
Za niezasadny i nie mający potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym należy uznać zarzut dotyczący stwierdzenia nieważności udzielonego przez skarżącą pełnomocnictwa. Takiej okoliczności nie stwierdził ani Wojewódzki Sąd Administracyjny, ani Naczelny Sąd Administracyjny. W rozstrzygnięciach zwrócono uwagę, że do reprezentowania strony przed Naczelnym Sądem Administracyjnym konieczne jest pełnomocnictwo, obejmujące umocowanie do reprezentacji przed tym Sądem.
Należy przy tym zauważyć, iż w chwili złożenia przez pełnomocnika skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny, biorąc pod uwagę uregulowanie zawarte w art. 175 § 1 uppsa, wezwał pełnomocnika pismem z dnia 16 lutego 2005 r. do złożenia pełnomocnictwa procesowego, obejmującego umocowanie do działania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pełnomocnik nie uzupełnił braku formalnego skargi kasacyjnej w wyznaczonym terminie – pomimo zawarcia w wezwaniu pouczenia o skutkach procesowych braku pełnomocnictwa tj. odrzuceniu skargi kasacyjnej. Z tego też względu Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2005 r. odrzucił skargę kasacyjną. Zażalenie na to postanowienie, jak słusznie wskazano w skardze, zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia lipca 2005 r. sygn. akt II FZ 405/05.
Orzeczenia w tej kwestii oparto na wskazanym wcześniej art. 175 § 1 uppsa, który wprowadza tzw. przymus adwokacki, a więc obowiązek sporządzenia i podpisania skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż pełnomocnictwo radcy prawnemu zostało udzielone przez skarżącą w dniu [...] 2003 r., a więc nie mogło obejmować umocowania do sporządzenia skargi kasacyjnej, gdyż ta instytucja procesowa została wprowadzona ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 301 wskazanej ustawy weszła ona w życie w terminie i na zasadach określonych ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). W art. 2 ostatniej z wymienionych ustaw określony został dzień 1 stycznia 2004 r. dniem wejścia w życie ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Należy ponadto zauważyć, że sporządzenie skargi kasacyjnej przez samą stronę podlega odrzuceniu, w przeciwieństwie do skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z tych też względów wymóg udokumentowania prawa do reprezentowania strony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym został sformalizowany, a pełnomocnik winien wykazać się właściwym umocowaniem – przy pierwszej czynności procesowej – załączając stosowne pełnomocnictwo.
Należy jeszcze raz podkreślić okoliczność, że pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez załączenie pełnomocnictwa określonego w treści art. 175 uppsa, czego nie wykonał, narażając stronę na negatywną konsekwencję procesową wynikającą z braku tego uzupełnienia – tj. odrzucenie skargi kasacyjnej.
Biorąc pod uwagę ustalony przedstawione okoliczności sprawy, a także uregulowania zawarte w treści art. 282 § 2 uppsa, Sąd orzekł o oddaleniu skargi o wznowienie postępowania sądowego.