Uzasadnienie
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarządzeniem z dnia 29 lutego 2016 r. pozostawił bez rozpoznania (zawarty w skardze z dnia 18 listopada 2015 r.) wniosek R. G. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżącemu bezskutecznie upłynął termin do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, albowiem złożony przez niego druk formularza PPF był stosowany w procedurze sądowoadministracyjnej do sierpnia 2015 r.
Odpis powyższego zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 4 marca 2016 r.
W piśmie z dnia 10 marca 2016 r. (nadanym w dniu 11 marca 2016 r.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu podniósł, że działał bez pełnomocnika profesjonalnego i nie zdawał sobie sprawy ze wszystkich wymogów formalnych przewidzianych dla pism i wniosków w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wraz z wnioskiem przywrócenie terminu skarżący dopełnił uchybionej czynności i złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest jednak dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Z kolei art. 88 p.p.s.a. stanowi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Odnosząc powyższą regulację do rozpatrywanej sprawy, uznać należy, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny, gdyż uchybienie terminowi, o którego przywrócenie skarżący wnosi, nie powoduje w istocie dla niego ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2009 r. sygn. akt II FZ 421/09). Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zakreślają bowiem żadnych terminów, które zawężałyby okres, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie bowiem z art. 243 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Zatem strona ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w każdym momencie postępowania sądowoadministracyjnego. Jedyną sytuacją, kiedy złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w toku postępowania sądowoadministracyjnego doznaje ograniczenia, to sytuacja, w której wniosek taki złożony jest po bezskutecznym upływie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W takim bowiem wypadku pozostaje on bez wpływu na wezwanie do jego uiszczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2010 r. sygn. akt II FSK 1003/10, dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wynika to z faktu, że niedopuszczalne jest orzeczenie o zwolnieniu od opłaty, której uiszczenie powinno nastąpić przed datą złożenia wniosku o prawo pomocy, albowiem upływ terminu do uiszczenia wpisu od skargi prowadzi do przekształcenia sytuacji prawnej strony postępowania, gdyż aktualizuje kompetencję sądu do odrzucenia skargi. Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie zachodzi, albowiem wniosek o przyznanie prawa pomocy został zawarty w skardze.
Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez skarżącego na urzędowym formularzu PPF w dniu 11 marca 2016 r. zostanie potraktowany jako kolejny wniosek w tym zakresie, złożony już w formie prawem przewidzianej i rozpatrzony w odrębnym postępowaniu, przeprowadzonym w przedmiocie prawa pomocy, zaś wniosek o przywrócenie terminu do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy należało odrzucić.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 88 p.p.s.a. w związku z art. 86 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.