Uzasadnienie
W piśmie z dnia 28 września 2023 r. E. W. (dalej: skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia. W zaskarżonym postanowieniu pouczono skarżącą o możliwości wniesienia skargi m.in. "elektronicznie - poprzez e-Urząd Skarbowy (na stronie www.podatki.gov.pl) lub e-PUAP: /ky4c7idl71/skrytka".
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 8 listopada 2023 r. zwrócono się do organu o wyjaśnienie w jaki sposób została przez skarżącą wniesiona skarga do organu administracji publicznej. Z udzielonej przez organ odpowiedzi wynika, iż skarga została wniesiona do organu administracji publicznej za pomocą kanału komunikacji elektronicznej e-Urząd Skarbowy. Jednocześnie przyznano, iż w zaskarżonym postanowieniu wadliwie pouczono skarżącą w zakresie wariantów, którymi można wnieść skargę. Mylnie wskazano, że jest to możliwe za pośrednictwem systemu e-Urząd Skarbowy.
Następnie stosownie do treści zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 20 listopada 2023 r. uznano, iż błędne pouczenie w decyzji co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, zatem skarga została przez skarżącą skutecznie złożona, a nadto dokonano tego w ustawowym terminie. Następnie, zgodnie z zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału I z dnia 20 listopada 2023 r., skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi poprzez elektroniczne podpisanie załącznika sporządzonego w formie dokumentu elektronicznego, zawierającego właściwą treść skargi, złożonego poprzez e-Urząd Skarbowy, oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100,00 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania oraz odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi.
Przesyłka pocztowa zawierająca powyższe wezwanie oraz odpis powyższego zarządzenia została zwrócona do tut. Sądu w dniu 27 grudnia 2023 r., po jej dwukrotnej awizacji przez operatora pocztowego w dniach 7 i 15 grudnia 2023 r. Przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną z dniem 21 grudnia 2023 r.
Skarżąca nie usunęła braku formalnego skargi oraz nie uiściła wpisu sądowego od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z kolei w myśl art. 54 § 1a zd. 1 p.p.s.a. skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. W niniejszej sprawie skarżąca została pouczona, iż wniesienie skargi możliwe jest także poprzez e-Urząd Skarbowy, podczas gdy powyżej przywołany przepis jednoznacznie określa sposób złożenia skargi w formie dokumentu elektronicznego.
Nadto § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2023 r. w sprawie korzystania z e-Urzędu Skarbowego (Dz. U. poz. 1178) stanowi wprost, że użytkownik konta w e-Urzędzie Skarbowym nie jest uprawniony do składania z wykorzystaniem pisma ogólnego udostępnionego na tym koncie skarg do sądów administracyjnych.
Skarga została uznana za skutecznie wniesioną, bowiem błędne pouczenie co do prawa wniesienia skargi nie może szkodzić stronie, która się do niego zastosowała. Niemniej stwierdzić należy, że błędne pouczenie nie może kreować nowych praw dla strony postępowania, zatem skarga wniesiona w niewłaściwym trybie musi spełniać wszystkie wymogi formalne określone przez ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 57 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z takich wymogów jest podpisanie skargi, o czym stanowi przepis art. 46 § 2a p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zgodnie z § 2b tego przepisu zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.
W tym miejscu odwołać się należy do ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 615 ze zm.), który w art. 7 zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia, w drodze rozporządzenia, rodzajów pism, których złożenie nie wymaga opatrzenia podpisem lub pieczęcią uwierzytelnionego użytkownika konta w e-Urzędzie Skarbowym, mając na względzie charakter pisma lub sposób załatwiania sprawy w e-Urzędzie Skarbowym, w tym automatyzację procesu jej załatwiania, oraz potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa, wiarygodności i niezaprzeczalności przekazywanych danych. Na tej podstawie wydano Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie rodzajów pism niewymagających opatrzenia podpisem lub pieczęcią przez użytkownika e-Urzędu Skarbowego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2042 z późn. zm.). W myśl § 2 pkt 11 przywołanego aktu prawnego nie opatruje się podpisem ani pieczęcią określonych rodzajów pism składanych przez uwierzytelnionego użytkownika konta osoby fizycznej i konta jednostki organizacyjnej innej niż określona w art. 35b ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, w tym pisma ogólnego, którego wzór został udostępniony na tych kontach.
Zatem w świetle omawianej regulacji pismo ogólne, które zostało wykorzystane do złożenia skargi w niniejszej sprawie, nie musi być opatrzone podpisem ani pieczęcią. W ocenie tutejszego Sądu wyjątek ten nie może zwalniać strony z wymogu podpisania skargi określonego przez ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nawet pomimo błędnego pouczenia o możliwości wniesienia skargi poprzez e-Urząd Skarbowy.
Tym samym zastosowanie znalazł art. 49 § 1 p.p.s.a., który przewiduje, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Z kolei stosownie do treści art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast w myśl art. 230 § 2 p.p.s.a. pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Jednocześnie na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należało, iż skarżąca została w prawidłowy sposób wezwana do usunięcia braku formalnego i braku fiskalnego skargi. W przepisanym prawem terminie braków tych nie usunięto. W konsekwencji zaistniałych okoliczności stwierdzić przyszło, że skarga obarczona jest brakiem fiskalnym oraz brakiem formalnym, co uniemożliwia nadanie jej dalszego prawidłowego biegu.
W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.