Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 25 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1487/20

Uzasadnienie

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej - Wierzyciel, Dyrektor COF) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. – dalej k.p.a.); art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm. – dalej u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1801 z późn. zm. – dalej u.o.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez A.J. (dalej – Skarżąca, Zobowiązana), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...]r. nr [...], mocą którego:

1. 1) uchylono w całości postanowienie z dnia [...]r. nr [...],
2. 2) utrzymano w mocy postanowienie z dnia [...]r. nr [...].

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dyrektor COF wydał w dniu [...]r. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący nieuiszczoną opłatę abonamentową RTV. Na jego podstawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej – Naczelnik US) prowadzi wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne, w toku którego zawiadomieniem z dnia [...]r. nr [...] zajął wierzytelności Zobowiązanej z rachunku bankowego w A S.A. Dokument ten wraz z odpisem wskazanego tytułu wykonawczego doręczono Zobowiązanej w dniu [...]r., a samo zawiadomienie doręczono bankowi w dniu [...]r.

Pismem z dnia 26 lutego 2020 r. Skarżąca złożyła zarzuty w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a. W jego uzasadnieniu podniosła, że nie jest osobą zobowiązaną do uiszczania abonamentu, gdyż nie jest właścicielem nieruchomości położonej w [...]. Jak bowiem wyjaśniła, wraz z pozostałymi współwłaścicielami zbyła ją w dniu [...]r. Dodała jednocześnie, że nie zamieszkiwała na niej od [...]r. Stwierdziła także, że nie posiada żadnego odbiornika RTV i nie korzystała z tego rodzaju urządzeń. Ponadto nie rejestrowała takiego odbiornika w miejscu, gdzie mieszka. Podkreśliła również, że nie doręczono jej pisma o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

W dalszej części zarzutów Skarżąca wskazała, że organ zajmując prywatny rachunek bankowy zajął m.in. znajdujące się na nim środki z tytułu świadczenia 500+ otrzymywane na 14-letniego syna. Z kolei wskutek zajęcia konta firmowego uniemożliwiono Zobowiązanej dokonywanie operacji polegających m.in. na realizacji płatności na rzecz ZUS-u oraz na regulowaniu innych opłat. W jej ocenie, powyższe działania są niedopuszczalne, gdyż podjęte zostały bez wyroku sądu.

Wobec tych zarzutów Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania i uchylenie zajęcia.

Postanowieniem z dnia [...]r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]r. nr [...] do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie wniesionych zarzutów.

Jednocześnie Naczelnik US pismem z dnia 28 lutego 2020 r. zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zarzutów.

Odpowiadając na to wezwanie Wierzyciel postanowieniem z dnia [...]r. uznał zgłoszony zarzut za niezasadny (nieistnienie obowiązku).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż ustawa o opłatach abonamentowych nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat abonamentowych począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania. Brak dopełnienia czynności formalno-prawnych skutkuje naliczaniem kwot abonamentu za kolejne miesiące.

Wierzyciel stwierdził, że na imię i nazwisko Skarżącej zgłoszona została rejestracja odbiornika RTV pod adresem: [...], [...] L. (obecnie: [...], [...] N.). Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Jak stwierdził Dyrektor COF, w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342 – dalej rozporządzenie z 2007 r.) został nadany Skarżącej indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie w tej kwestii zostało wysłane do Zobowiązanej w dniu [...]r. i nie odnotowano jego zwrotu. Zaznaczono przy tym, że rozporządzenie z 2007 r. nie wymaga jego doręczenia. Zaznaczono także, że ma ono jedynie charakter informacyjny.

Sam obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika z art. 5 ust. 1 u.o.a., co według Dyrektora COF, stanowi podstawę do przyjęcia stanowiska, że nawet jego nieotrzymanie nie zwalnia ze wspomnianej powinności.

Wobec powyższego, zdaniem Wierzyciela, okoliczności podniesione w piśmie z dnia 26 lutego 2020 r., jak sprzedaż nieruchomości, czy zmiana miejsca zamieszkania, nie uzasadniają twierdzenia o ustaniu obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych. Przyjął bowiem, że wyłącznie wyrejestrowanie odbiornika RTV prowadzi do ustania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Tymczasem, jak wskazano w postanowieniu pierwszoinstancyjnym, Wierzyciel nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez Zobowiązaną formalności związanych ze zgłoszeniem wyrejestrowania odbiorników RTV w okresie objętym tytułem wykonawczym z dnia [...]r., tj. od marca 2017 r. do kwietnia 2019 r. Zaznaczono, że Skarżąca dopiero 5 lutego 2020 r. w Urzędzie Pocztowym L. dokonała wyrejestrowania odbiorników RTV.

W zażaleniu z dnia 13 maja 2020 r. Zobowiązana zakwestionowała postanowienie z dnia [...]r. Skarżąca podtrzymała w nim dotychczasowe zarzuty, a dodatkowo podniosła, że nie doręczono jej upomnienia oraz zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny.

Argumentując zarzuty przywołano okoliczności zaprezentowane w piśmie z dnia 26 lutego 2020 r. Ponadto Skarżąca wskazała, że sam fakt przedstawienie wydruku zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego nie stanowi dowodu jego wysłania, nie można wykluczyć, że został on sporządzony na potrzeby niniejszej sprawy.

Według Skarżącej, dokonała ona wyrejestrowania odbiornika RTV mieszkając jeszcze w N. Z racji jednak na upływ czasu nie dysponuje dokumentem potwierdzającym tą czynność, a który powinien być w dyspozycji Wierzyciela. Zwróciła również uwagę, że nie otrzymała upomnienia, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a. Jak stwierdziła Zobowiązana, gdyby je otrzymała mogłaby zareagować i nie dopuścić do zajęcia rachunku bankowego, a w konsekwencji egzekucja byłaby mniej uciążliwa. W końcowej części zażalenia Zobowiązana stwierdziła, że Wierzyciel nie uwzględnił jej wniosku o rozłożenie zaległości na raty, co było uzasadniane przez nią mnogością wydatków w marcu 2020 r., w tym kosztami związanymi z leczeniem i rehabilitacją córki.

Postanowieniem z dnia [...]r. Dyrektor COF stwierdził, że zażalenie na postanowienie z dnia [...]r. zostało złożone z uchybieniem terminu. W jego motywach wskazano, że postanowienie z dnia [...]r. doręczono Skarżącej w dniu 27 kwietnia 2020 r., a więc 7-dniowy termin na wniesienie zażalenia upłynął z dniem 4 maja 2020 r. Tymczasem Zobowiązana nadała zażalenie u operatora pocztowego w dniu 13 maja 2020 r.

Zobowiązana w piśmie z dnia 8 lipca 2020 r. wyraziła pogląd, że nie uchybiła terminowi do wniesienie zażalenia. Uzasadniła to tym, że na mocy ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, terminy w postępowaniu administracyjnym uległy zawieszeniu na okres od 31 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r.

W dalszej kolejności Wierzyciel postanowieniem z dnia [...]r.:

1. 1) uchylił w całości postanowienie z dnia [...]r.
2. 2) utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...]r.

W jego uzasadnieniu Dyrektor COF w pierwszej kolejności wskazał, że dla ustalenia zachowania terminu na złożenie zażalenia istotne znaczenie miał art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm. – dalej ustawa COVID-19). Z tego też względu, jak wskazał Wierzyciel, konieczne było uchylenie postanowienia z dnia [...]r. i wydania stanowiska w przedmiotowej sprawie.

W dalszej części postanowienia z dnia [...]r. podtrzymano dotychczasowe stanowisko dotyczące zarzutu nieistnienia obowiązku. Wskazano zatem, że skoro Skarżąca w dniu 17 maja 1999 r. zgłosiła rejestrację odbiornika RTV, a wyrejestrowania dokonała dopiero z dniem 5 lutego 2020 r., to zobligowana jest do uiszczenia opłat abonamentowych uwzględnionych w tytule wykonawczym, który odnosi się do okresu od marca 2017 r. do kwietnia 2019 r. Podkreślono przy tym, że rejestracja odbiornika przypisana jest do abonenta, a nie do adresu.

Dyrektor COF zauważył, że zarzuty dotyczące braku doręczenia upomnienia i zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego podniesione zostały dopiero na etapie zażalenia stąd nie jest dopuszczalne dokonanie przez organ II instancji ich merytorycznej oceny. Niemniej jednak z ostrożności ustosunkował się do nich.

W kwestii braku doręczenia upomnienia wyjaśniono, że zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. Wierzyciel w dniu [...]r. skierował do Skarżącej upomnienie (UP [...]). Wskazał przy tym, że w związku z brakiem informacji o zmianie danych adresowych, upomnienie przesłano na nieaktualny adres. W ocenie Dyrektora COF, uzasadnia to twierdzenie, że nie dopełniono powinności z art. 15 § 1 u.p.e.a. Dlatego też, według Wierzyciela, przysługuje Skarżącej zwrot kosztów upomnienia oraz kosztów egzekucyjnych. Oświadczono wobec tego, że koszty upomnienia zostaną zwrócone przez Wierzyciela przekazem pocztowym na adres zamieszkania Zobowiązanej.

Natomiast w zakresie zwrotu kosztów egzekucyjnych, jak wyjaśniono w postanowieniu, należy zwrócić się do organu egzekucyjnego, który jest dysponentem tych środków. Podkreślono jednocześnie, że z uwagi na istniejący obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej do dnia 4 lutego 2020 r. (w dniu 5 lutego 2020 r. zgłoszono wyrejestrowanie odbiorników) brak jest podstaw do zwrotu wyegzekwowanego przez organ egzekucyjny zobowiązania.

Odnosząc się do zagadnienia zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego Dyrektor COF wskazał, że sprawa dotyczy egzekucji obowiązku pieniężnego. Zatem dobór środka egzekucyjnego należy do organu egzekucyjnego, a więc to on winien odnieść się do tego rodzaju zarzutu.

Zażaleniem z dnia 9 sierpnia 2020 r. Zobowiązana zakwestionowała powyższe postanowienie z dnia [...]r. Zasadność swojego stanowiska umotywowała argumentami, którymi posłużyła się w zażaleniu z dnia 13 maja 2020 r.

Po rozpatrzeniu natomiast zażalenia Skarżącej ostatecznym postanowieniem z dnia [...]r. Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. Wierzyciel podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w poprzednim rozstrzygnięciu. W uzasadnieniu posłużono się tymi sami twierdzeniami, które prezentowane były we wcześniejszym postanowieniu.

W skardze z dnia 13 października 2020 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Zobowiązana zarzuciła, że Dyrektor COF rozpatrując sprawę nie wziął pod uwagę argumentów przytaczanych w pismach procesowych, a także tego, że Skarżąca próbowała ugodowo załatwić sprawę występując o rozłożenie na raty płatności zaległych opłat. Ponadto zarzucono, że Wierzyciel nie uwzględnił faktu prowadzenia egzekucji ze środków 500+ otrzymywanych na syna, jak również nie rozważył trudnej sytuacji rodzinnej i majątkowej Zobowiązanej. Wobec tego Zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wcześniejszych postanowień i wszelkich decyzji wydanych w sprawie.

W ocenie Zobowiązanej, okoliczności przez nią podnoszone, jak również jej postawa i sytuacja materialna przemawiają za słusznością jej stanowiska. Podkreśliła, że pomimo niepoczuwania się do obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych, zaproponowała Wierzycielowi ugodę i ratalną spłatę zaległości. Jednak jej wniosek został odrzucony. Zasygnalizowała również, że dochodzona należność została wyegzekwowana ze świadczenia wychowawczego na dziecko 500+, co jest niedopuszczalne.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Na wstępie należy wskazać, że na mocy art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 z późn. zm. – dalej ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 33 u.p.e.a., jak również art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – p.p.s.a.). Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, doprowadziła do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzemieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wspomniany znowelizowany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W poprzednim stanie prawnym niedopuszczalne było natomiast zaskarżenie postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. O reżimie w jakim ma być rozpatrywana skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym decyduje data jej złożenia. Mianowicie w myśl art. 25 ustawy zmieniającej do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zatem skoro skarga w niniejszej sprawie pochodzi z października 2020 r., a więc złożona została po 30 lipca 2020 r. (data wejście w życie znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), to podlega ona rozpatrzeniu przez sąd administracyjny.

Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie o uznaniu za niezasadne zarzuty zgłoszone przez Skarżącą na prowadzone postępowanie egzekucyjne, które zostało wydane wskutek wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowania w przedmiocie stanowiska Wierzyciela.

Zgodzić się należy, że z Dyrektorem COF, że zażalenie na postanowienie z dnia [...]r. zostało złożone z zachowaniem terminu. Istotne dla tego stwierdzenia jest to, że zgodnie art. 15zzs ust. 1 ustawy COVID-19 w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Przepis ten wszedł w życie z dniem 31 marca 2020 r. i obowiązywał do 22 maja 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875 z późn. zm.) terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Nadmienić należy, że ustawa ta co do zasady weszła w życie z dniem ogłoszenia (art. 76 tej ustawy), tj. 15 maja 2020 r.

Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że doręczenie postanowienia z dnia [...] r. miało miejsce [...]r. (w czasie tym terminy procesowe nie biegły), początek czasookresu na wniesienie odwołania datowany był na dzień 23 maja 2020 r. Tymczasem Skarżąca już w dniu 13 maja 2020 r. nadała za pośrednictwem operatora pocztowego wspomniane zażalenie na postanowienie z dnia [...]r. Świadczy to o tym, że złożony środek zaskarżenia podlegał merytorycznemu rozpatrzeniu.

Przechodząc do dalszych rozważań stwierdzić należy, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1. 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2. 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3. 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;
4. 4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5. 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6. 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7. 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;
8. 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9. 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10. 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:

1. 1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub, że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna;
2. 2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3–4, 6–7, 9–10 u.p.e.a.);
3. 3) poddaje pod wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 8 u.p.e.a.).

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem w rozpatrywanym przypadku organ egzekucyjny obowiązany był uzyskać stanowisko Wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.

W przedmiotowej sprawie Skarżąca podniosła zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zajmując się nim wskazać przyjdzie, że Zobowiązana oparła swe twierdzenie na tym, że rejestracji odbiornika RTV dokonała zamieszkując w [...]. Jednak z dniem [...]r. zmieniła miejsce zamieszkania, a wskazana nieruchomość została zbyta w dniu [...]r. Dodała także, iż przebywając jeszcze pod poprzednim adresem dokonała wyrejestrowania odbiornika RTV, jednak z racji na upływ czasu nie dysponuje potwierdzeniem dokonania tej czynności. Ponadto podniosła, że nie posiada odbiornika RTV. Stwierdziła również, że nie zostało jej doręczone pismo o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego.

W zażaleniu z dnia 13 maja 2020 r. Zobowiązana podniosła również zarzuty: braku uprzedniego doręczenia jej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). Ponieważ zostały one przywołane z uchybieniem terminu wynikającego z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (po upływie 7 dni liczonych od daty doręczenia tytułu wykonawczego) nie mogą one podlegać rozpatrzeniu (zob. wyrok NSA z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2249/18, Lex nr 2744901). Zobowiązany nie może bowiem po upływie terminu do wniesienia zarzutów ich uzupełniać, powołując nowe podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu (zob. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2020 r. sygn. akt II FSK 1188/18, Lex nr 3049854).

Zatem upływ siedmiodniowego terminu powoduje niemożność uzupełnienia przez zobowiązanego zarzutów złożonych w terminie, jak i powołania ich nowych podstaw. Także podniesienie zarzutu dopiero w postępowaniu zażaleniowym, czy też przed sądem administracyjnym czyni go spóźnionym (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2020 r. sygn. akt ISA/Gl 1005/19, Lex nr 2775861).

Przechodząc do rozważań nad zagadnieniem nieistnienia obowiązku podnieść należy, że strony są zgodne co do tego, że na imię i nazwisko Skarżącej zgłoszono odbiornik RTV i dotyczyło to poprzedniego miejsca zamieszkania. Nastąpiło to w dniu 17 maja 1999 r. Zrodziło to więc obowiązek Skarżącej do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3012/17 - Lex nr 2479090).

Zdaniem Skarżącej, powinność ta ustała jednak wobec wyrejestrowania odbiornika RTV, co nastąpiło jeszcze przed zmianą miejsca zamieszkania. Nie podaje ona jednak nawet przybliżonej daty dokonania tej czynności. Natomiast brak potwierdzenia dokonania tej czynności uzasadniła upływem czasu. Natomiast, według Skarżącej, dokument ten winien być w dyspozycji Wierzyciela.

Tymczasem zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązana wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), winna przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 928/18, Lex nr 2645539).

Zatem na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 837/18, Lex nr 2693760). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.

Wskazać należy także na jeszcze jedne jeden aspekt. Mianowicie przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:

1. – § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;
2. – § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;
3. – § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.

W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, czy też zbycie nieruchomości, na której użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV, nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Przy czym samo twierdzenie Skarżącej o wyrejestrowaniu telewizora jest niewystarczające dla ziszczenia się okoliczności z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym. Skoro Skarżąca nie legitymuje się takim dowodem, to Wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Wiadomym jest, że Skarżąca dokonała wyrejestrowania odbiornika RTV dopiero w dniu 5 lutego 2020 r. W tej sytuacji Wierzyciel zasadnie dochodzi opłat abonamentowych za okres od marca 2017 r. do kwietnia 2019 r.

Zobowiązana twierdzi także, że nie zostało jej doręczone "Zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych". W jej ocenie, powoływanie się przez Dyrektora COF na okoliczność nie odnotowania zwrotu pisma nadawcy, jest niewystarczające dla przyjęcia rzeczywistego dostarczenia wspomnianego zawiadomienia. Według Skarżącej brak jest dowodu nie tylko na to, że zawiadomienie to zostało jej doręczone, ale również, że zostało ono w ogóle wysłane.

Zagadnie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z treści przywołanych przepisów nie wynika, aby doręczenia powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego.

Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (zob. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 913/15, Lex nr 2141379; z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1297/15, Lex nr 2205628; z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2262/15, Lex nr 2432993; z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19, Lex nr 3015347).

Zatem brak zwrotnego potwierdzenia doręczenia zawiadomienia o nadaniu Skarżącej indywidulanego numeru identyfikacyjnego [...] nie świadczy o nieskuteczności tej czynności. Niemniej jednak należy zwrócić uwagę, że Zobowiązana zmieniła miejsce zamieszkania z dniem [...]r. Przyjąć więc należy, że zawiadomienie wyekspediowane w dniu [...]r. skierowane zostało na aktualny w tamtym czasie adres zamieszkania Zobowiązanej.

Reasumując niezasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

Końcowo wyjaśnić należy, że przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. mogą być tylko i wyłącznie okoliczności enumeratywnie w nim wymienione. Oznacza to niedopuszczalność badania kwestii, które nie zostały określone we wspomnianym przepisie. Dlatego poza zakresem niniejszej sprawy pozostaje kwestia sytuacji materialnej i rodzinnej Skarżącej. Z tej samej przyczyny brak jest podstaw do badania zagadnienia dopuszczalności egzekwowania należności ze świadczenia wychowawczego wypłacanego w ramach programu "Rodzina 500 plus" przyznawanego w oparciu o ustawę z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2018 r. poz. 2134).

Z kolei ulga w postaci rozłożenia spłaty na raty mogłaby mieć wpływ na rozstrzygnięcie jedynie wtedy, gdyby została przyznana Skarżącej. Tymczasem wiadomym jest, że takie rozstrzygnięcie nie zostało podjęte w stosunku do Zobowiązanej.

Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.