Prosto w prawo Dla profesjonalistyPro

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 21 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 15/22

prawomocnyTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Skład
Sędzia WSA Krzysztof Kandut przewodniczący
Asesor WSA Monika Krywow przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia WSA Beata Machcińska
sekretarz sądowy Paulina Nowak protokolant
Rozpoznanie
na rozprawie w dniu 21 lipca 2022 r.
Sprawa
sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 8 listopada 2021 r. nr 2401-IEW3.4123.21.2021.12 UNP: 2401-21-238223 w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2015 i 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 8 listopada 2021 r., nr 2401-IEW 3.4123.21.2021.12 UNP: 2401-21-238223, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ odwoławczy, Dyrektor), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a, a także art. 107 § 1, § 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 2 pkt 2 lit. a, art. 116 § 1, § 2, § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej jako O.p.), po rozpatrzeniu odwołania M. M. (dalej jako skarżący) od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. (dalej jako organ podatkowy) z dnia 27 maja 2021 r., [...] orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego, jako byłego członka zarządu spółki z o.o. T. z siedzibą w C. (dalej jako Spółka) wraz z tą spółką za zaległości ww. spółki w podatku od towarów i usług za;

  1. - IV kwartał 2015 r. w kwocie 15 596,00 zł i przypadające od tej zaległości odsetki za zwłokę naliczone na dzień wydania zaskarżonej decyzji z dnia 27 maja 2021 r. w kwocie 5 099,00 zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 100 zł,
  2. - I kwartał 2016 r. w kwocie 8 232,00 zł i przypadające od tej zaległości odsetki za zwłokę naliczone na dzień wydania zaskarżonej decyzji z dnia 27 maja 2021 r. w kwocie 2 712,00 zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 100 zł.
  3. - III kwartał 2016 r. w kwocie 6 114,00 zł i przypadające od tej zaległości odsetki za zwłokę naliczone na dzień wydania zaskarżonej decyzji z dnia 27 maja 2021 r. w kwocie 1769,00 zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 80,09 zł, uchylił ww. decyzję podatkowego w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości ww. spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. w kwocie 15 596 zł i orzekł co do istoty sprawy, tj. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej jako byłego członka zarządu Spółki wraz z tą spółką za zaległości ww. spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. w kwocie 14 596 zł, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Po wszczęciu postępowania podatkowego wobec skarżącego postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2021 r. organ podatkowy decyzją z dnia 27 maja 2021 r., orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącego, podatkowej jako byłego członka zarządu Spółki wraz z tą spółką za zaległości ww. spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r., I kwartał 2016 r. i III kwartał 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwotach wskazanych na wstępie.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie zarzucając:

  1. 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wydanie i treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie: art. 116 § 1, art. 122 i 191 O.p. poprzez nieuznanie, że brak było podstaw do złożenia, w czasie kiedy pełnił on funkcję członka zarządu Spółki, wniosku o ogłoszenie upadłości. Pomimo istniejących wątpliwości w tej kwestii, nie podjęto wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do jej błędnego ustalenia, a w konsekwencji do naruszenia zasady prawdy materialnej. Kwestia istnienia przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie została przez organ wykazana i udowodniona, a jedynie wywnioskowana na podstawie bilansów spółki sporządzonych za lata 2012 - 2016. Nie wzięto, bowiem pod uwagę, że bilans nie obrazuje rzeczywistego majątku spółki, a jedynie obrazuje stan rachunkowy. Wskazał, że w czasie kiedy był prezesem zarządu Spółka generowała zysk -138048 zł za 2016 r. (a kapitał własny spółki wynosił 64 666.02 zł).
  2. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 11 w związku z art. 1

Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2016 r. poprzez jego zastosowanie. Wskazano, że w sprawie był tylko jeden wierzyciel, a w takiej sytuacji nie można członkowi zarządu przypisać winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w niniejszej sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ z poleceniem przeprowadzenia określonych dowodów.

Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z historii rachunku bankowego należącego do Spółki za okres od 20 października 2014 r. do 26 stycznia 2017 r. prowadzonego przez B. S.A. na okoliczność posiadania przez Spółkę środków niezbędnych do prowadzenia działalności, jak również wpływów na konto spółki środków pieniężnych od jej kontrahentów oraz obrotów na koncie spółki i tym samym braku podstaw do złożenia przez Pana wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

Pismem z dnia 21 października 2021 r. skarżący przedstawił stanowisko w sprawie, ponawiając zarzut istnienia, jednego, wierzyciela, w okresie kiedy zachodziły podstawy do złożenia wniosku o upadłość.

Wydając zaskarżoną decyzję Dyrektor uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z uwagi na fakt, że decyzja organu podatkowego wskazywała kwotę wyższą zobowiązania za IV kwartał 2015 r. niż wynikająca z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia 27 lipca 2020 r., określającego zobowiązania Spółce - kwota podatku od towarów i usług podlegająca wpłacie do urzędu skarbowego za IV kwartał 2015 r. w myśl tej decyzji wynosi 14.596 zł doszło do skorygowania decyzji organu podatkowego w tej części. Dyrektor stwierdził bowiem, że orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej nie może więc przenosić obowiązku wpłaty kwoty wyższej od tej jaka ciąży na pierwotnym dłużniku. Na wysokość przedmiotowej zaległości w ww. kwocie wskazują także informacje w liście zaległości znajdującej się w aktach sprawy.

Organ odwoławczy stwierdził, że przesłanki i zakres odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej zostały określone w art. 107-119 ustawy Ordynacja podatkowa (Dział III - "Zobowiązania podatkowe"; Rozdział 15 - "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich"). Przytoczył treść art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i pkt 4, art. 108 § 1 i § 2 pkt 2 lit. a O.p. i wyjaśnił, że warunkiem wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (w tym przypadku członka zarządu spółki) jest między innymi uprzednie doręczenie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Wskazał, że zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r., I i III kwartał 2016 r. wynikają z ostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia 27 lipca 2020 r. (doręczonej 11 sierpnia 2020 r.) określającej w podatku od towarów i usług m.in.: wysokość kwoty różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, stanowiącą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za IV kwartał 2015 r., I kwartał 2016 r. oraz za III kwartał 2016 r. Postanowienie w przedmiocie wszczęcia postępowania podatkowego wobec skarżącego zostało zaś doręczone w dniu 16 kwietnia 2021 r., a więc po doręczeniu ww. decyzji Spółce.

Następnie odwołał się do treści art. 116 § 1 i § 2 O.p. stwierdzając, że odpowiedzialność członków zarządu, w świetle § 2 ww. artykułu, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Zdaniem Dyrektora, z przepisów regulujących instytucję odpowiedzialności podatkowej członków zarządu (przede wszystkim z art. 116 O.p.) wynika, że do przesłanek pozytywnych odpowiedzialności, których ustalenie ciąży na organie podatkowym zgodnie z zasadami dochodzenia prawdy obiektywnej i zupełności postępowania dowodowego wyrażonymi w art. 122 i art. 187 § 1 tej ustawy, należą:

  1. - pełnienie funkcji członka zarządu w czasie kiedy upływał termin płatności zobowiązań, z których wynikają zaległości podatkowe objęta odpowiedzialnością,
  2. - bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce.

Organ odwoławczy ustalił, że na mocy uchwały nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 17 września 2014 r. w sprawie powołania skarżącego na funkcję prezesa zarządu spółki ustalono, że w okresie kiedy upływały terminy płatności ww. podatku od towarów i usług, był on członkiem zarządu Spółki. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki, działając na podstawie art. 201 § 4 i 203 § 1 Kodeksu spółek handlowych odwołało skarżącego z funkcji prezesa zarządu spółki uchwałą 1/01/2017 z dnia 26stycznia 2017 r.

Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług (w wersji obowiązującej w 2015 i 2016 r.) terminy płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług upływały odpowiednio:

  1. - 25 stycznia 2016 r. za IV kwartał 2015 r.,
  2. - 25 kwietnia 2016 r. za I kwartał 2016 r.,
  3. - 25 października 2016 r. za III kwartał 2016 r.

Oznacza to, że w okresie kiedy upływały terminy płatności podatku za ww. okresy rozliczeniowe skarżący był członkiem zarządu Spółki. Wobec powyższego spełniona została pierwsza przesłanka pozytywna, od której uzależnione jest orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej, określona w art. 116 O.p.

Odnosząc się do drugiej z przesłanek warunkujących orzeczenie o odpowiedzialności członków zarządu osoby prawnej za zaległości podatkowe organ odwoławczy wyjaśnił pojęcie "bezskutecznej egzekucji". Stwierdził, że na należności Spółki wierzyciel wystawił w dniu 7 września 2020 r. tytuły wykonawcze nr: 2410.723.543650.2020, 2410.723.543625.2020 i 2410.723.543600.2020. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego badany był stan majątkowy spółki. Ustalono, że przy ul. [...] w C. spółka nie wynajmuje lokalu biurowego, a równocześnie brak informacji na temat innego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunku bankowego spółki w B. SA. W odpowiedzi Bank poinformował o braku środków i zbiegu egzekucji sądowych z administracyjnymi.

Ponadto zobowiązana spółka nie posiada innych rachunków bankowych, co potwierdzają odpowiedzi z systemu K@WA. Ognivo oraz eOrus. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie uzyskano żadnej kwoty. Według informacji uzyskanej z CEPiK spółka nie posiadała zarejestrowanych pojazdów. Spółka również nie posiada nieruchomości. W związku z dotychczas prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym oraz zebranymi informacjami o stanie majątkowym Spółki uprawdopodobniono, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Uwzględniając przedstawione okoliczności uznano, że zachodzą przesłanki wynikające z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne i dlatego postanowieniem z dnia 26 marca 2021 r., umorzono postępowanie egzekucyjne.

Zdaniem organu odwoławczego umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu stwierdzonego w toku postępowania egzekucyjnego braku majątku dłużnika jest wystarczającym dowodem na to, że podejmowane czynności egzekucyjne nie przyniosą efektu w postaci wyegzekwowania zaległości, a zatem jest to równoznaczne z bezskutecznością egzekucji w stosunku do tych zaległości w rozumieniu art. 116 § 1 O.p.

Oznacza to, że spełniona została drugą przesłanka pozytywna, od której uzależnione jest orzeczenie odpowiedzialności osoby trzeciej.

Odnosząc się do przesłanek egzoneracyjnych (wyłączających odpowiedzialność) organ podatkowy wskazał, że należą do nich:

  1. - zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub otwarcie w tym czasie postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2020 r. poz. 814) albo zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo wykazanie, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu, wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Dalej stwierdzono, że z brzmienia art. 116 § 1 O.p. wynika, że obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek zwalniających z odpowiedzialności za zaległości ciąży zasadniczo na członku zarządu. Powyższe twierdzenie wynika z konstrukcji ww. normy prawnej, której cechą charakterystyczną jest to, że przepis ten najpierw określa przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności, a następnie w punkcie pierwszym i drugim tego paragrafu, wylicza przesłanki negatywne. Wyliczenie to, poprzedzone zwrotem "a członek zarządu nie wykazał, że" (art. 116 § 1 pkt 1) oraz "członek zarządu nie wskazuje" (art. 116 § 1 pkt 2), determinuje ocenę, że ciężar dowodu istnienia negatywnych przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności obciąża zainteresowanego członka zarządu. Zwroty te wykluczają możliwość rozumienia tego przepisu w ten sposób, że to organ podatkowy ma "wykazać" istnienie danej przesłanki egzoneracyjnej lub "wskazać" mienie, gdyż byłaby to wykładnia pozostająca w wyraźnej sprzeczności z gramatycznym sformułowaniem w tym przepisie i prowadząca do odwrócenia jego znaczenia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 07 lipca 2009r., sygn. akt II FSK 371/08).

W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał na rozumienie pojęcia "właściwy czas" "właściwy czas" w odniesieniu do terminu zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzenia układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie Prawo restrukturyzacyjne - (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p.). Powyższe pojęcie należy rozpatrywać w szerszy kontekście, a punktem odniesienia w tym zakresie powinny być przepisy prawa upadłościowego.

Wskazał zatem na treść art. 10, art. 11 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1228 z póżn. zm.). Zdaniem Dyrektora, czasem właściwym na złożenie stosownego wniosku jest z pewnością okres, w którym spółka jest na tyle wypłacalna, iż upadłość prowadzona w stosunku do spółki pozwoli na proporcjonalne zaspokojenie wierzycieli. Wniosek o upadłość musi być zatem złożony w terminie, który nie niweczy celu postępowania upadłościowego, jakim jest ochrona interesów wierzycieli.

Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych przesłanek wyłączających odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółki tj. wykazania, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie Prawo restrukturyzacyjne wyjaśniono, że przesłanka ta może wystąpić w sytuacji, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości został faktycznie zgłoszony. W przedmiotowym zakresie ustalono, iż spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, jak również, że nie toczy się postępowanie upadłościowe ani restrukturyzacyjne wobec Spółki (informacja z Sądu Rejonowego w C. z dnia 14.12.2020 r., sygn. akt [...] - k. 160).

Tym samym organ odwoławczy ustalił właściwy czas na złożenie wniosku o upadłość Spółki.

Nawiązując do powołanych już wyżej norm prawa upadłościowego, wskazano, że ustawodawca wskazał dwie okoliczności stanowiące podstawę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości podmiotu będącego osobą prawną, tj.:

  1. - utrata zdolności przez dłużnika do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (utrata zdolności płatniczej), oraz
  2. - sytuację, gdy zobowiązania pieniężne dłużnika przekroczą wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający 24 miesiące (przewaga zobowiązań nad majątkiem).

Co istotne, obie przesłanki upadłości są samoistne, w związku z czym - z uwagi na ich alternatywny i równorzędny charakter - zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości, a tym samym obliguje reprezentantów przedsiębiorców do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od wystąpienia przynajmniej jednej z tych przesłanek (art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego). Przyjmuje się, że z art. 21 ust. 1 powołanej powyżej ustawy wynika wprost, że przedmiotowy wniosek winien być złożony w nieprzekraczalnym terminie ("nie później niż") 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, co oznacza, że konieczne jest określenie konkretnej daty, od której należy liczyć ww. trzydziestodniowy termin.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Dyrektor ustalił, że Spółka posiadała zaległości wobec:

  1. 1. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. w zakresie o należnych odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie należnych zaliczek na
  2. a. podatek dochodowy od osób prawnych za I, II, III, IV, V, VI, VII, IX 2016 r.,
  3. b. podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 r.,
  4. c. podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2015 r. oraz I, III kwartał 2016 r..
  5. 2. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu niezapłaconych składek na FUS, FUZ oraz na FP za okresy od stycznia 2014 r. do grudnia 2016 r.

Najstarsze zaległości pochodzą z 2014 i 2015 r. Dalsze zaległości (za 2015, 2016 r.) wymienione zostały w piśmie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 grudnia 2020 r., natomiast zaległości podatkowe wynikają z listy zaległości wraz z odsetkami obliczonymi na 26 maja 2021 r.

Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy przyjął, że przekroczenie 3-miesięcznego terminu w regulowaniu wymagalnych zobowiązań pieniężnych (które przesądza o utracie zdolności dłużnika do wykonywania zobowiązań pieniężnych, a tym samym jego niewypłacalności), liczone od zaistnienia w sprawie zaległości drugiego wierzyciela nastąpiło z upływem 26 stycznia 2016 r. Tak więc z upływem tej daty spółka znajdowała się w stanie niewypłacalności, a zatem wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być złożony przez osoby upoważnione do dnia 25 lutego 2016 r., korygując tym samym data złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości zawartą w decyzji organu podatkowego.

Dyrektor stwierdził, że w stosownym terminie wniosek taki nie został zgłoszony, co oznacza, że pierwsza przesłanka negatywna nie została spełniona.

Odnosząc się do drugiej z tych przesłanek – braku winy, organ odwoławczy zauważył, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na jej zaistnienie. Tymczasem to na nim ciążył obowiązek dowodzenia. W sprawie nie zaistniała również okoliczność, o której mowa w art. 116 § 1a O.p., bowiem w czasie gdy powstał obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie była prowadzona w Spółce egzekucja przez zarząd przymusowy albo przez sprzedaż przedsiębiorstwa na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, które dawałyby możliwość uznania, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu.

Reasumując powyższe Dyrektor, że nie zachodzi przesłanka zwalniająca członka zarządu z odpowiedzialności określona w art. 116 § 1 pkt 1 O.p., gdyż w przewidzianym w tym przepisie terminie (czasie) wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został złożony, nie zaistniały też inne wskazane tam okoliczności.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy uznał, że są one bezzasadne. W ocenie Dyrektora, nie jest prawdą, że kwestia istnienia przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie została przez organ udowodniona, a jedynie wywnioskowana na podstawie bilansów spółki za lata 2012 - 2016. Zaznaczono, że ustawodawca wskazał dwie okoliczności stanowiące podstawę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości podmiotu będącego osobą prawną, tj.:

  1. - utrata zdolności przez dłużnika do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (utrata zdolności płatniczej), oraz
  2. - sytuację, gdy zobowiązania pieniężne dłużnika przekroczą wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający 24 miesiące (przewaga zobowiązań nad majątkiem).

Obie przesłanki upadłości są samoistne, w związku z czym - z uwagi na ich alternatywny i równorzędny charakter - zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości, a tym samym obliguje reprezentantów przedsiębiorców do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od wystąpienia przynajmniej jednej z tych przesłanek (art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego). W niniejszym przypadku wykazano, iż zaistniała w sprawie przesłanka utraty zdolności płatniczej. Jako, że przesłanki te mają charakter samoistny, jak już wspomniano, nie zachodziła potrzeba badania, czy zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczały wartość jego majątku.

Zauważono także, że pomimo iż Spółka wygenerowała zysk za 2016 r., kiedy skarżący był prezesem zarządu, to nie regulowała wielu swoich wymagalnych zobowiązań wobec ZUSu, jak i Skarbu Państwa. Na istnienie tych zaległości za 2014, 2015, 2016 r. wskazuje pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 grudnia 2020 r. oraz lista zaległości wraz z odsetkami obliczonymi na 26.05.2021 r.

Za nieprawdziwy uznano zarzut, że w sprawie mieliśmy do czynienia tylko z jednym wierzycielem, bowiem (jak wskazano) istniało w sprawie dwóch wierzycieli, tj. ZUSu i Skarbu Państwa. Dopiero od wystąpienia w sprawie pierwszej wierzytelności drugiego wierzyciela liczony był 3-miesięcznego termin, którego upływ przesądzał o utracie zdolności dłużnika do wykonywania zobowiązań pieniężnych, a tym samym jego niewypłacalności.

Odnosząc się do wniosku dowodowego skarżącego, zdaniem organu odwoławczego, okoliczność posiadania przez spółkę środków niezbędnych do prowadzenia działalności, a tym samym braku podstaw do złożenia przez skarżącego wniosku o ogłoszenie upadłości spółki byłaby zbędna, bowiem nie ma znaczenia dla sprawy. W ocenie Dyrektora zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił ustalić stan faktyczny, jak również pozwolił na wyciągnięcie wniosków, co do możliwości orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki. Wypełnia on dyrektywę zupełności postępowania dowodowego. Nie budzi wątpliwości co do ustalonych nim okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wydania stosownego orzeczenia. Zaznaczono przy tym, że zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne w powyższym zakresie, spełniające wymogi zawarte w art. 210 O.p.

W skardze na powyższą decyzję skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzucił:

  1. 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wydanie i treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie:
  2. a. naruszenie przepisu art. 116 § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym zaistniały przesłanki zastosowania ww. przepisu, a w szczególności, że osoba trzecia, tj. skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek egzoneracyjnych wskazanych w pkt 1 lit. a i b) tego artykułu, gdyż nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, jak również nie wykazał, że niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy, kiedy faktycznie brak było podstaw do złożenia w czasie kiedy pełnił on funkcję członka zarządu Spółki wniosku o ogłoszenie upadłości;
  3. b. naruszenie przepisu art. 122 O.p. polegające na zaniechaniu, pomimo istniejących wątpliwości, podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do jego błędnego ustalenia, a w konsekwencji do naruszenia zasady prawdy materialnej;
  4. c. naruszenie przepisu art. 191 O.p. polegające na przyjęciu, że zachodziły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenia upadłości Spółki, pomimo, że okoliczność ta nie została przez organ wykazana i udowodniona, a jedynie wywnioskowana na podstawie bilansów spółki sporządzonych za lata 2012 - 2016, co doprowadziło do wydania decyzji.
  5. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
  6. a. naruszenie przepisu art. 11 w zw. z art. 1 ustawy prawo upadłościowe w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2016 r. poprzez jego zastosowanie pomimo, że w przedmiotowej sprawie nie ustalono w sposób bezsporny, aby zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie ww. regulacji, co jest ewidentną konsekwencją naruszenia przez organ przepisów regulujących tok postępowania.

Wobec powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postępowania a także zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę jej autor powielił stanowisko z uzasadnienia wskazujące na to, że w okresie kiedy skarżący pełnił funkcję członka zarządu brak było podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Zarzucono, że organ nie podjął przy tym wszystkich niezbędnych działań do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, sprawy, co doprowadziło do jej błędnego ustalenia, a w konsekwencji do naruszenia zasady prawdy materialnej. Kwestia istnienia przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie została przez organ wykazana i udowodniona, a jedynie wywnioskowana na podstawie bilansów spółki sporządzonych za lata 2012 - 2016. Niedopuszczalne było przyjęcie przez organy podatkowe bilansów spółki do celów oceny czy zachodziły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, ponieważ bilans sporządzony przez dłużnika nie obrazuje rzeczywistego majątku spółki a jedynie obrazuje stan rachunkowy.

Co więcej, należy wskazać, iż organy podatkowe uznały, że zachodziły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenia upadłości spółki nie wskazując jednocześnie w oparciu, o które bilanse. Ponadto z analizy bilansów oraz rachunków zysków i strat wynika, że spółka generowała zysk w czasie kiedy skarżący był Prezesem Zarządu, przy czym w 2016 r. wygenerowała aż 138.048,00 zł. zysku, a kapitał fundusz własny spółki wynosił 64.666,02 zł. Organ podatkowy opierając się tyko o bilans spółki chciał zastosować tak zwaną "upadłość bilansową". Podkreślono, że co do zasady upadłość bilansowa ma miejsce wówczas, gdy w bilansie dłużnika, w pozycji "kapitał własny" wykazana jest wartość ujemna. W bilansie Spółki za 2016r., jak już zostało wskazane powyżej w pozycji "kapitał fundusz własny" wskazana jest wartość 64.666,02 zł., a więc kwota ta daleka była od wartości ujemnej.

Dodatkowo, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II CK 484/08, autor skargi podniósł, że Sąd Najwyższy wskazał, że kwestia oceny, co stanowi majątek dłużnika pozostawiona została ocenie sędziowskiej, która niejednokrotnie dokonywana jest w oparciu o opinię biegłego z zakresu rachunkowości. W ocenie pełnomocnika niedopuszczalne jest zatem, aby organ podatkowy wchodził w kompetencję władzy sądowniczej i sam dokonywał arbitralnej oceny, czy zachodziły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz co najważniejsze, jaka jest wysokość majątku i zobowiązań Spółki. Abstrahując od powyższego, tj. braku przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na to, że sytuacja finansowa spółki nie dawała ku temu podstaw, pełnomocnik skarżącego stwierdził, że wykładnia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. w powiązaniu z art. 11 w zw. z art. 1 ustawy prawo upadłościowe pozwała skonstatować, że w sytuacji, gdy jedynym wierzycielem spółki jest Skarb Państwa albo jednostka samorządu terytorialnego, to członkowi zarządu nie można przypisać winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

Przepis art. 11 nie posługuje się pojęciem "zobowiązania", ale "zobowiązań". Użycie słowa "zobowiązań" w liczbie mnogiej nawiązuje do treści art. 1, który prezentuje postępowanie upadłościowe jako wspólne dochodzenie roszczeń wierzycieli. Tymczasem w sprawie jest tylko jeden wierzyciel.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że na rozprawie w dniu 21 lipca 2022 r. rozpoznawane były dwie sprawy skarżącego na decyzje orzekające o jego odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. Na podstawie art. 119 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) sprawy te zostały połączone do wspólnego rozpoznania i odrębnego wyrokowania. Jednocześnie w sprawach tych argumentacja zarówno organów, jak i skarżącego w kwestii spornej jest analogiczna. Stąd też uzasadnienie w obu sprawach (niniejszej oraz o sygn.. akt I SA/Gl 16/22) będą takie same, z zachowaniem odrębności wynikających z zaległości Spółki.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, czy zachodziły przesłanki do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego, jako członka zarządu, za zobowiązania Spółki. Skarżący wskazuje, że nieprawidłowo została ustalona przesłanka dotycząca konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Organy odwołały się bowiem do przesłanki bilansowej, która nie jest wiarygodna, zwłaszcza, że w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu Spółka generowała zysk. Po drugie ustalono w sprawie jednego wierzyciela, co stoi w sprzeczności z założeniem, że ogłoszenie upadłości warunkowane jest istnieniem kilku zaległości.

Oceniając legalność wydanej decyzji, Sąd nie znalazł podstaw do jej uchylenia.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo zastosowały przepisy O.p., jak i ustawy prawo upadłościowe i naprawcze w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. Zauważyć bowiem należy, że terminy płatności zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r., I kwartał 2016 r. oraz III kwartał 2016 r. przypadały odpowiednio 25 stycznia 2016 r., 25 kwietnia 2016 r. oraz 25 października 2016 r. Nie sposób zatem uznać, by możliwe było zastosowanie przepisów sprzed tej daty.

Zgodnie z treścią art. 107 § 1 O.p. w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. W myśl § 2 - jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za:

  1. 1) podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów;
  2. 2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych;
  3. 3) niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek;
  4. 4) koszty postępowania egzekucyjnego.

W niniejszej sprawie nie jest sporne to, że w okresie od 17 września 2014 r. do dnia 26 stycznia 2017 r. skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki. W okresie tym przypadały terminy płatności zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r., I kwartał 2016 r. oraz III kwartał 2016 r. (odpowiednio 25 stycznia 2016 r., 25 kwietnia 2016 r. oraz 25 października 2016 r.).

Stosownie do art. 108 § 2 O.p. postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed:

  1. 1) upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania;
  2. 2) dniem doręczenia decyzji:
  3. a) określającej wysokość zobowiązania podatkowego,
  4. b) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta,
  5. c) w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług,
  6. d) określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę,
  7. e) określającej wysokość zaległości podatkowej, o której mowa w art. 52 oraz art. 52a;
  8. 3) dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3;
  9. 4) dniem odstąpienia od czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - w przypadku, o którym mowa w § 3a.

W niniejszej sprawie przed wszczęciem postępowania wobec skarżącego, co nastąpiło w dacie doręczenia postanowienia w tym przedmiocie, tj. w dniu 16 kwietnia 2021 r., wobec Spółki została wydana decyzja z dnia 27 lipca 2020 r. określająca wysokość kwoty różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, stanowiącą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za ww. okrasy. Decyzja ta została doręczona Spółce w dniu 11 sierpnia 2020 r. Zatem spełniona została dyspozycja wyrażona w art. 108 § 2 pkt 2 O.p.

Odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prostej spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji została uregulowana w art. 116 O.p. Zgodnie z § 1 odpowiadają oni solidarnie całym swoim majątkiem, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

  1. 1) nie wykazał, że:
  2. a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. poz. 978) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo
  3. b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
  4. 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Stosownie do § 1a jeżeli obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości powstał i istniał wyłącznie w czasie, gdy prowadzona była egzekucja przez zarząd przymusowy albo przez sprzedaż przedsiębiorstwa na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, uznaje się, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu, o którym mowa w § 1.

Natomiast w myśl § 2 odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Analiza treści art. 116 O.p. prowadzi zatem do wniosku, że w sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe m.in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, organy podatkowe obowiązane są wykazać tzw. pozytywne przesłanki, tzn. to, że zaległości wynikają z zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu oraz to, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Z kolei domeną członka zarządu jest wykazanie istnienia przesłanek negatywnych, zwalniających z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Wedle cytowanych przepisów do tzw. przesłanek egzoneracyjnych zalicza się wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, albo wykazanie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy takiego członka zarządu, ewentualnie wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W niniejszej sprawie, co już zostało wskazane, że zobowiązania Spółki powstały w dacie, kiedy skarżący pełnił funkcję zarządu. Również wykazane zostało, że w sprawie stwierdzona została bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki. Wobec niej zostało bowiem wszczęte postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 7 września 2020 r. Egzekucja ta okazała się bezskuteczna i postanowieniem z dnia 26 marca 2021 r. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. Ustalono bowiem, że Spółka nie posiada nieruchomości, nie ma także zarejestrowanych na siebie samochodów. Ustalono także, że pod adresem siedziby spółka nie wynajmuje lokalu biurowego, a równocześnie brak informacji na temat innego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunku bankowego Spółki w B. S.A., który to bank poinformował o braku środków i zbiegu egzekucji sądowych z administracyjnymi. Ponadto Spółka nie posiada innych rachunków bankowych, co potwierdzają odpowiedzi z systemu K@WA. Ognivo oraz eOrus. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie uzyskano żadnej kwoty.

Zdaniem Sądu, bezskuteczność egzekucji w całości lub w części, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., oznacza stan, gdy wierzyciel podatkowy nie uzyskał zaspokojenia mimo przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Może być ona stwierdzona każdym prawnie dopuszczalnym dowodem i świadczyć o niej może również brak skuteczności czynności egzekucyjnych dokonanych w toku innego postępowania egzekucyjnego (uchwała NSA z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08). Może ona wynikać po prostu z szeregu nieskutecznych czynności egzekucyjnych. W świetle tej uchwały samo niewydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność członka zarządu i w rezultacie na wynik sprawy. Niemniej postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, z uwagi na brak majątku zobowiązanego, jest dowodem przesądzającym o bezskuteczności egzekucji.

Odnosząc się do przesłanek negatywnych – uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, wskazać trzeba, że należą do nich

  1. - złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego albo zatwierdzenie układu w tym postępowaniu;
  2. - brak winy w niezgłoszeniu ww. wniosku;
  3. - istnienie majątku Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W niniejszej sprawie nie jest sporne to, że wniosek o jakim mowa w art. 116 § 1 O.p. nie został złożony przez Spółkę, jak również nie toczyło się postępowanie restrukturyzacyjne.

Rolą organów było zatem ustalenie, czy wniosek taki powinien był być złożony i w jakiej dacie. Stwierdzenie przez organ, że członek zarządu nie wystąpił we właściwym czasie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości, wymaga w pierwszej kolejności ustalenia, czy w ogóle zaistniały okoliczności uzasadniające zwrócenie się z takim wnioskiem, a jeśli tak, to jaki był właściwy moment na jego wniesienie. Ponieważ kwestia ta nie została uregulowana w przepisach prawa podatkowego, w orzecznictwie przyjmuje się, że konieczne jest odwołanie się w tym względzie do norm prawa upadłościowego (zob. np. wyrok NSA z 31 października 2018 r., I FSK 1907/16, i przywołane tam orzecznictwo).

Zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 z późn. zm., dalej jako u.p.u.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r.

W myśl art. 10 tej ustawy, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie do art. 11 ust. 1 u.p.u. dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (art. 11 ust. 1a). W myśl art. 21 ust. 1 u.p.u., dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dniu od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

Nie ulega wątpliwości, że art. 11 ust. 1 u.p.u. odnosi się także do należności publicznoprawnych, m.in. takich jak składki na ubezpieczenie emerytalne, podatki oraz inne daniny publiczne, które nie mają charakteru zobowiązania cywilnoprawnego. Jednocześnie z uwagi na treść art. 11 ust. 1a tej ustawy domniemywa się, że jeżeli opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekracza 3 miesiące, to dłużnik utracił zdolność do wykonywania zobowiązań pieniężnych. Oznacza to, że nie każdy stan, w którym dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, powoduje, że jest on niewypłacalny. Jeżeli stan, w którym dłużnik nie reguluje zobowiązań pieniężnych i trwa powyżej 3 miesięcy, ustawodawca wprowadził domniemanie faktyczne niewypłacalności, natomiast w przypadku, w którym stan ten trwa krócej, nie zachodzi przesłanka z art. 11 ust. 1 ww. ustawy.

W niniejszej sprawie organy ustaliły, że zobowiązania Spółki obejmują:

  1. - zobowiązania względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu niezapłaconych składek na FUS, FUZ oraz na FP za okresy od stycznia 2014 r. do grudnia 2016 r., których najstarsze terminy płatności przypadały na dzień 17 lutego 2014 r. (zaległości w składkach na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za I 2014 r.), 17 marca 2014 r. (zaległości w składkach na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za II 2014 r.);
  2. - zobowiązania względem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. w zakresie należnych odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie należnych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za I, II, III, IV, V, VI, VII, IX 2016 r., podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 r. oraz podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2015 r. oraz I, III kwartał 2016 r. (najstarsza zaległość dotyczyła podatku od towarów i usług za III kwartał 2015 r. i przypadała na 25 października 2015 r. W świetle powyższego stwierdzić należy, że po pierwsze nie ma racji skarżący, że ustalono jednego wierzyciela, po drugie zachodzą przesłanki z art. 11 ust. 1 u.p.u., a domniemanie z ust. 1a tego przepisu nie zostało obalone. Spółka nie regulowała swoich zobowiązań publicznoprawnych i stan ten utrzymywał się (i utrzymuje) ponad 3 miesiące.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.u. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

Zatem, w świetle powyższego, rację ma organ odwoławczy, że termin ten przypadał na dzień 25 lutego 2016 r.

Skarżący w skardze odnosi się do przesłanki bilansowej. Należy jednakże zauważyć, zarzuty zawarte w skardze abstrahują od treści zaskarżonej decyzji. Uszło bowiem uwadze autorowi skargi, że co prawda organ podatkowy analizował także przesłankę bilansową do ogłoszenia upadłości (art. 11 ust. 2 ustawy prawo upadłościowe), jednakże nie wziął jej pod uwagę przy ocenie właściwego czasu na złożenie wniosku w tym przedmiocie. Jednocześnie organ odwoławczy w ogóle jej nie badał, uznając, że zachodzi przesłanka braku regulowania zobowiązań przez Spółkę wynikającą z art. 11 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe.

Również argumentacja dotycząca zysku wypracowanego za rok 2016 nie może odnieść zamierzonego skutku, bowiem pomimo tego, że zysk został wypracowany Spółka nie uregulowała swoich zobowiązań publicznoprawnych.

Zarówno na etapie postępowania podatkowego, jak i w skardze skarżący nie próbował w ogóle podnosić argumentacji w zakresie braku swojej winy w niezgłoszeniu ww. wniosków. Również nie podjął próby wykazania majątku Spółki. Zatem prawidłowo organ odwoławczy uznał, że przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b i c O.p. nie zostały wykazane.

Za trafne uznać należy także ustalenie, że nie zaistniała również okoliczność, o której mowa w art. 116 § 1a O.p., bowiem w czasie gdy powstał obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie była prowadzona w spółce egzekucja przez zarząd przymusowy albo przez sprzedaż przedsiębiorstwa na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, które dawałyby możliwość uznania, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu.

Odnosząc się do podnoszonego w skardze braku umocowania organów podatkowych do ustalania przesłanki właściwego czasu do ogłoszenia upadłości stwierdzić należy, że nie znajdują one pokrycia w art. 108 § 1 oraz wskazanych powyżej regulacjach O.p. Ocena powyższej kwestii została unormowana w ustawie, która wręcz nakazuje organom weryfikację zasadności orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatnika w drodze decyzji.

Reasumując powyższe zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Organ odwoławczy skorygował także w sposób prawidłowy decyzję organu podatkowego, która w swej treści orzekała o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązanie w podatku od towarów i usług za III kwartał 2016 r. w kwocie wyższej niż wynikająca z decyzji organu wydanej względem Spółki. Zachowano tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 127 O.p.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst u wydawcy: CBOSAPobrany 4 października 2026 r.Zgłoś dane osobowe albo błąd

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.