Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 3

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 30 września 2026 r., sygn. akt I SA/Gl 151/26

nieprawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Skład
Sędzia WSA Dorota Kozłowska przewodniczący
Sędzia WSA Anna Rotter sprawozdawca
Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela
Nikola Bartosik protokolant
Rozpoznanie
na rozprawie w dniu 30 września 2026 r.
Sprawa
sprawy ze skargi C. P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 29 grudnia 2025 r. nr 0115-KDIT3.4011.892.2025.1.RS UNP: 2829309 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną

Sentencja

  1. 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Interpretacją indywidualną z dnia 29 grudnia 2025r. nr 0115-KDIT3.4011.892.2025.1.RS UNP: 2829309 Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS, organ) stwierdził, że stanowisko C. P. (dalej: skarżący, wnioskodawca) w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Powyższa interpretacja wydana została na podstawie art. 13 § 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026r., poz. 622 ze zm., dalej: o.p.) oraz art. 14b § 1 o.p., a także na podstawie wskazanych w interpretacji przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026r., poz. 592 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.).

Stan sprawy.

Skarżący we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wskazał, iż w dniu 5 marca 2025 r. dokonał wspólnie z bratem M. P. odpłatnego zbycia nieruchomości gruntowej z zabudowaniami położonej w miejscowości J., gm. K., nr KW [...]. Sprzedaż nieruchomości nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej. Nieruchomość była od 1974 r. własnością rodziców wnioskodawcy, Z. i K. P.. Oboje rodzice zmarli – ojciec 29 października 2020 r., matka 15 lutego 2021 r. Spadek po Z. P. nabyli: żona – K. P. oraz synowie – K. P., M. P. i C. P. (wnioskodawca) w równych częściach. Spadek po K. P. nabyli synowie: K. P., M. P. i C. P. w równych częściach (postanowienie Sądu Rejonowego w C. z 9 maja 2022 r. o nabyciu spadku).

Następnie dnia 10 lipca 2024 r. zmarł K. P., bezdzietny kawaler. Spadek po nim nabyli bracia: M. P. i C. P. w równych częściach (postanowienie Sądu Rejonowego w C. z 19 listopada 2024 r. o nabyciu spadku).

Wobec tak przedstawionego stanu faktycznego skarżący zadał pytanie czy odpłatne zbycie 5 marca 2025 r. udziału w nieruchomości jest w całości zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie stanowi źródła przychodów określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., biorąc pod uwagę, że nabycie udziału w nieruchomości nastąpiło w całości w drodze spadku, a spadkodawcy (rodzice) posiadali tę nieruchomość przez okres dłuższy niż 5 lat, a zatem spełniony został warunek wyłączenia z opodatkowania w związku z art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f., pomimo, że część udziału w nieruchomości (1/6) skarżący nabył w drodze spadku po bracie, który od daty odziedziczenia po rodzicach do dnia śmierci posiadał udział w nieruchomości przez okres krótszy niż 5 lat ?

Zdaniem skarżącego na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć twierdząco.

Wyjaśniając własne stanowisko w sprawie skarżący podniósł, iż K. P. zmarł 10 lipca 2024 r. Przed śmiercią nie dokonał rozporządzenia udziałem w odziedziczonej nieruchomości. Jego spadkobiercy, bracia: M. i C., nabyli jego udział, stając się w rezultacie współwłaścicielami nieruchomości w częściach po 1/2. Co istotne w sprawie, udziały nabyli wyłącznie w drodze spadku. Jak wyjaśnił skarżący, zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, przepis art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. należy interpretować inaczej, biorąc pod uwagę wskazany w projekcie ustawy z 2018 r. cel wprowadzenia zmian w przepisach, odnoszących się do spadkobierców zbywających nieruchomości nabyte w spadku. Wprowadzone zmiany dotyczące spadkobierców miały na celu – jak podkreślają sądy w licznych orzeczeniach – pełniejszą realizację na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych sukcesji praw spadkodawcy związanych z odziedziczoną nieruchomością (wyroki: WSA w Warszawie z dnia 17 lipca 2024 r., III SA/Wa 1066/24, WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2023 r., III SA/ Wa 42/23, WSA w Łodzi z dnia 19 listopada 2024 r., I SA/Łd 607/24, WSA w Rzeszowie z dnia 4 września 2025 r., I SA/Rz 224/25).

Skarżący zwrócił uwagę na treść wyroku WSA w Łodzi z dnia 19 listopada 2024r., w którym Sąd ten stwierdził: "W art. 10 ust. 5 pdf ustawodawca nie wprowadził - co wymaga podkreślenia - ograniczenia do jednego powiązania z bezpośrednim spadkobiercą. Wobec tego przyjąć należy, że stosownie do tego przepisu okres 5-ciu lat liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie (lub wybudowanie) tej nieruchomości przez spadkodawcę - lege non distinguente - spadkodawcę, czyli także spadkodawcę spadkodawcy" (I SA/Łd 607/24).

Końcowo skarżący uznał, iż w opisanej sytuacji, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., nie powstanie u wnioskodawcy przychód podatkowy ze względu upływu 5-letniego okresu liczonego od daty nabycia nieruchomości przez Z. i K. P., pierwszych spadkodawców w niniejszej sprawie.

W interpretacji indywidualnej z dnia 29 grudnia 2025r. organ uznał, iż stanowisko skarżącego w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Organ uzasadniając swoje stanowisko w sprawie wskazał na treść art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. zgodnie z którym, w przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres wskazany w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę. Zatem z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej.

Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia. W przekonaniu organu, dla celów stosowania art. 10 ust. 5 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. przyjmuje się, że momentem nabycia nieruchomości przez spadkodawcę, który nabył tę nieruchomość również w spadku, jest moment nabycia tej nieruchomości zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, tj. data śmierci jego spadkodawcy. Organ uznał, iż termin 5 lat, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., należy w niniejszej sprawie liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości przez spadkodawcę – brata skarżącego K., który nabył udział w nieruchomości w spadku po rodzicach w 2020r. i 2021r. (w dacie ich śmierci). W tej części ww. odpłatne zbycie nieruchomości, stanowi źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. podlegające opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30e ust. 1 w/w ustawy, ponieważ odpłatne zbycie nastąpiło przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie (tj. 2020 r. i 2021 r.).

Ponadto zdaniem Dyrektora KIS przewidziana w przepisie art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. sukcesja praw spadkodawcy związanych z odziedziczoną nieruchomością, wyłącza możliwość zastosowania przepisów art. 97 o.p., dotyczących następstwa prawnego, w tym przyjmowania przez spadkobiercę praw do nieopodatkowania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości przysługujących spadkodawcy lub też jego spadkodawcom, w przypadkach wykraczających poza treść regulacji art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f.

Skarżący wniósł na powyższą interpretacje indywidualną osobistą skargę do tut. Sądu.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia - art. 120 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie stanowiska wnioskodawcy za nieprawidłowe, w związku z błędną interpretacją prawa materialnego oraz nieuwzględnieniem ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych wskazującej, że w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych w drodze spadku, dla ustalenia czy odpłatne zbycie stanowi źródło przychodów istotna jest data nabycia nieruchomości przez pierwszego ze spadkodawców, a prawo związane z posiadaniem majątku przechodzi na kolejnych spadkobierców.

Zarzucono ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego:

  1. - art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a oraz art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że odpłatne zbycie odziedziczonej nieruchomości stanowi opodatkowane źródło przychodów, w sytuacji, gdy spadkodawcy przysługiwało wyłączenie z opodatkowania ze względu na upływ 5 lat od nabycia nieruchomości przez rodziców (spadkodawców).
  2. - art. 97 §1 o.p. w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a u.p.d.o.f.- poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przysługujące spadkodawcy przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki nie przechodzą na spadkobiercę.

Skarżący wniósł o uchylenie interpretacji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wnioskodawca konsekwentnie podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko podnosząc, iż zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, przepis art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. należy interpretować biorąc pod uwagę wskazany w projekcie ustawy z 2018 r. cel wprowadzenia zmian w przepisach, odnoszących się do spadkobierców zbywających nieruchomości nabyte w spadku. Wprowadzone zmiany dotyczące spadkobierców miały na celu - jak podkreślają sądy w licznych orzeczeniach - pełniejszą realizację na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych sukcesji praw spadkodawcy związanych z odziedziczoną nieruchomością.

W skardze zwrócono uwagę na treść wyroku WSA w Łodzi z dnia 19 listopada 2024 r. I SA/Łd 607/24. Zdaniem skarżącego w opisanym stanie faktycznym, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. w związku z art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f., nie powstał u skarżącego przychód podatkowy ze względu na upływ 5-letniego okresu liczonego od daty nabycia nieruchomości przez Z. i K. P., pierwszych spadkodawców w niniejszej sprawie. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu skarżący wyraził przekonanie, iż prawa nabyte przez spadkodawcę przechodzą na spadkobiercę, bez ograniczenia tego przejścia tylko na pierwszą w linii osobę będącą spadkobiercą. Zgodnie z art. 97 § 1 o.p., spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Przepis ten obejmuje prawa majątkowe, jakie są przewidziane w przepisach prawa podatkowego, a więc prawa wynikające z regulacji podatkowych, które za życia spadkodawcy kształtowały jego sytuację z punktu widzenia ekonomicznego, a więc przede wszystkim prowadziły do zmniejszenia czy wyeliminowania obciążenia podatkowego.

Gdyby brat skarżącego, K. P., dokonał sprzedaży udziału w nieruchomości przed swoją śmiercią, to uniknąłby płacenia podatku od odpłatnego zbycia. Zgodnie z przywołanym przepisem to prawo przejęli spadkobiercy. W ocenie skarżącego organ uznając, że skarżący, dziedzicząc prawa i obowiązki po zmarłym bracie, nie odziedziczył praw jakie mu przysługiwały po śmierci rodziców, Z. i K. P., naruszył normę art. 97 § 1 o.p., ograniczając zakres nabytych praw. Prawem podatnika (spadkodawcy) przejmowanym przez spadkobierców było prawo do wyłączenia przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w warunkach, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się zasadna.

Stosowanie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 334 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Istota sporu w rozpoznanej sprawie jest zagadnienie czy pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f, zgodnie z art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. w przypadku zbycia nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze kolejnego spadku, należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie przez ostatniego spadkodawcę, czy też przez pierwszego spadkodawcę.

Wskazać należy, że sprawy o zbliżonym stanie faktycznym i prawnym były już przedmiotem orzekania przez sądy administracyjne, w szczególności wskazać należy na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 16 czerwca 2026 r., sygn. akt I SA/Gd 290/26 oraz na wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 lipca 2026r. sygn. akt I SA/Kr 358/26 (wyroki sądów administracyjnych zamieszczone są w internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko zawarte we wskazanym orzeczeniu i posłuży się argumentacją w nim zawartą, przyjmując ją za własną.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) u.p.d.o.f., źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, c) jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Na mocy zaś art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f., w przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a - c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Regulacja powyższych przepisów w kontekście zarysowanego w tej sprawie sporu była już przedmiotem rozstrzygnięć sądów administracyjnych – w wyrokach; WSA w Łodzi z dnia 19 listopada 2024 r., I SA/Łd 607/24, WSA w Warszawie z dnia 17 lipca 2024 r., III SA/Wa 1066/24, WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2023 r., III SA/Wa 42/23, WSA w Gdańsku z 25 lutego 2026 r., I SA/Gd 963/25, NSA z dnia 24 maja 2016 r., II FSK 1014/14.

W orzeczeniach tych wskazano, że norma art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. została wprowadzona do porządku prawnego mocą ustawy z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2159; zw. dalej ustawą zmieniającą). Przepisy te stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r. Zmiana obejmuje zatem wszystkich, którzy dokonają zbycia nieruchomości po 31 grudnia 2018 r., bez względu na datę odziedziczenia nieruchomości (tak trafnie NSA II FSK 1826/20). Norma art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. - obowiązująca od 1 stycznia 2019 r. i zmieniająca regulacje w zakresie praw majątkowych nabytych w drodze spadku - jest implementacją korzystnych dla podatników kierunków wykładni art. 10 ust. 1 pkt 8 wynikających z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2017 r., II FPS 2/17, podjętej w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. O zasadności powyższego świadczy też argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej wskazująca cele, których osiągnięciu służyć ma owa nowelizacja prawa podatkowego w zakresie podatków dochodowych. Głównym celem było doprowadzenie do neutralności systemu podatkowego, czyli sytuacji, w której przejrzysty, prosty i przyjazny system podatkowy przyczyni się do pewności prawa po stronie podatników.

Wprowadzone zmiany dotyczące spadkobierców miały, jak podkreślają sądy we wskazanych wcześniej orzeczeniach - na celu pełniejszą realizację na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych sukcesji praw spadkodawcy związanych z odziedziczoną nieruchomością. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku o sygn. III SA/Wa 42/23, wskazał, że wykładnia językowa art 10 ust. 5 u.p.d.o.f. jest niezgodna z zasadą dostatecznej określoności przepisów prawa podatkowego, ponieważ przepis zwalniający z opodatkowania spadkobierców nabywających nieruchomość w drodze spadku nie uwzględnia sytuacji, w których zgodnie z celem przepisu, tj. ochroną rodziny, brak opodatkowania również powinien być przewidziany.

Powyższy wniosek zdaniem Sądu przemawia za przyjęciem celowościowej wykładni art 10 ust. 5 u.p.d.o.f., zgodnie z którą pojęcia "w przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę", należy odczytywać w ten sposób, że okres 5 lat powinien być liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez wszystkich spadkodawców do których uprzednio należał przedmiotowy majątek. Taka sytuacja w praktyce dotyczy przede wszystkim sukcesji w ramach rodziny i powinna odpowiadać celom założonym przez ustawodawcę w nowelizacji z 2018 r.

Wprowadzenie zmian odnoszących się do spadkobierców zbywających nieruchomości lub określone prawa majątkowe nabyte w spadku ukierunkowane było na pełniejszą realizację na gruncie podatku dochodowego sukcesji praw spadkodawcy związanych z odziedziczoną nieruchomością. Zatem w świetle art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. 5-letni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) – c) u.p.d.o.f., liczony będzie od daty nabycia przez spadkodawcę. Ustawowa realizacja celu wskazanego w projekcie ustawy nie budzi wątpliwości.

W ocenie Sądu, analiza literalna brzmienia art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. powinna być zestawiona z celem ustawowym zwolnienia oraz z wykładnią historyczną analogicznego przepisu w postaci art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d) u.p.d.o.f.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d) u.p.d.o.f., zbycie nieruchomości nabytej w drodze spadkobrania skutkowało brakiem opodatkowania dochodu uzyskanego z takiego zbycia na gruncie ustawy. Obecnie zgodnie z art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f., spadkobierca do 5-letniego okresu od nabycia lub wybudowania nieruchomości, których upływ skutkuje brakiem opodatkowania zbycia przedmiotowej nieruchomości może doliczyć okres od jej nabycia lub wybudowania przez spadkodawcę. W art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. ustawodawca nie wprowadził – co wymaga podkreślenia - ograniczenia do jednego powiązania z bezpośrednim spadkobiorcą.

Wobec tego przyjąć należy, że stosownie do tego przepisu okres 5-ciu lat liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie (lub wybudowanie) tej nieruchomości przez spadkodawcę – lege non distinguente – spadkodawcę, czyli także spadkodawcę spadkodawcy (w tym przypadku przez spadkodawcę J. D., po którym dziedziczył P.D.).

Jako wsparcie dla powyższego stanowiska są – w judykaturze – przywoływane także przepisy dotyczące przejścia spadku. I tak, zgodnie z art. 922 § 1 k.c. prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. W myśl art. 924 k.c., spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Natomiast art. 925 k.c. stanowi, że spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. W tym zakresie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym pojęcie dziedziczenia oznacza przejście na spadkobierców praw i obowiązków majątkowych zmarłego powodujące następstwo prawne pod tytułem ogólnym, czyli sukcesję uniwersalną, w tym wskazuje się, iż prawo związane z posiadaniem majątku przechodzi na kolejnych spadkobierców. Stanowisko takie zostało zaprezentowane w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2014 r., II FPS 3/14 dotyczącej odliczenia przez spadkobiercę wydatków na nabycie jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych, czy też np. w wyroku NSA z dnia 24 maja 2016 r., II FSK 1014/14, dotyczącym przejęcia przez spadkobiercę zobowiązania do zbycia nieruchomości na podstawie umowy przyrzeczonej.

Szczególnie istotnym jest także wyrok NSA z dnia 9 lutego 2023 r., II FSK 1826/20, czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2023 r., III SA/Wa 42/23, omawiające szczegółowo kwestie przejścia prawa związanego z posiadaniem majątku na kolejnych spadkobierców w kontekście art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f., która to norma była podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie (włącznie z analizą uzasadnienia ustawy wprowadzanej zmiany do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - dodania normy art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. do porządku prawnego). Organ w zaskarżonej interpretacji nie uwzględnił uzasadnienia implementacji normy art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f. do porządku prawnego - czyli celu jakim było uznanie praw nabytych w odniesieniu do dziedziczenia nieruchomości przez spadkobiercę. W wyroku WSA z dnia 9 marca 2023 r., III SA/Wa 42/23, jako podsumowanie wskazano, że jakiekolwiek dokumenty, które zostały sporządzone podczas przebiegu procesu legislacyjnego mogą być traktowane jako mające charakter pomocniczy w zakresie wykładni przepisów prawa (vide wyrok NSA z dnia 14 września 2022 r., III FSK 723/22, LEX nr 3486788).

To jednak z powyższego wynikają dwa istotne wnioski co do celu analizowanej w sprawie regulacji: po pierwsze, projektodawca, jak i racjonalny ustawodawca miał na celu powrót, jednak w zmienionej formule, do poprzedniego brzmienia przepisów, zgodnie z którymi cały dochód ze zbycia nieruchomości nabytej wyłącznie drodze spadku byłby wolny od opodatkowania (moment jej nabycia i upływ czasu od tego momentu nie miał wówczas znaczenia prawnego pod kątem przedmiotowego zwolnienia), po drugie - ustawodawca podatkowy poprzez tę regulację wyraża szczególną ochronę rodziny oraz procesu spadkobrania w polskim systemie podatkowym. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd także wskazał na motyw, jaki przyświecał ustawodawcy, podnosząc, że "w omawianym opracowaniu [tj. treści Oceny skutków regulacji zawartych w rządowym projekcie ustawy – dopisek WSA] podniesiono także, że zmiana wymuszona została po części orzecznictwem sądowym, które skłania się do tego, aby w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych nabytych przez współmałżonka w wyniku dziedziczenia, za datę ich nabycia lub wybudowania w rozumieniu art 10 ust 1 pkt 8 in fine u.p.d.o.f. uznawać dzień nabycia (wybudowania) tych nieruchomości i praw majątkowych do majątku wspólnego małżonków.

Zakres podmiotowy projektowanego rozwiązania jest jednak szerszy, bowiem dotyczy wszystkich spadkobierców (nie tylko małżonków). Dodatkowo wnioskodawca proponuje, aby nie uznawać za nabycie lub zbycie nieruchomości i praw majątkowych ich nabycia lub zbycia w drodze działu spadku, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku (nowy ust. 7 w art. 10 u.p.d.o.f.)". Orzecznictwo wskazuje zatem, iż prawa nabyte przez spadkodawcę przechodzą na spadkobiercę (brak ograniczenia tego przejścia tylko na pierwszą w linii osobę będącą spadkobiercą), tym samym wydana interpretacja narusza normy prawa procesowego nakazujące prowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie, tj. przy uwzględnieniu wykładni prezentowanej przez władzę sądowniczą powołaną do kontroli wydawanych orzeczeń władzy państwowej.

Zgodnie z art. 97 § 1 o.p., spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 listopada 2014 r., II FPS 3/14, wskazał, że w piśmiennictwie przyjmuje się, iż pojęcie dziedziczenia oznacza przejście na spadkobierców praw i obowiązków majątkowych zmarłego w drodze jednego zdarzenia, jakim jest śmierć osoby fizycznej, powodujące następstwo prawne pod tytułem ogólnym, czyli sukcesję uniwersalną. Oznacza to, że na spadkobiercę (spadkobierców) przechodzi na skutek dziedziczenia całość praw i obowiązków majątkowych należących do spadku, w wyniku czego spadkobierca nabywa wszelkie przedmioty majątkowe zaliczane do spadku, niezależnie od ich charakteru. Przedmioty spadkowe (ale też prawa i obowiązki) przechodzą więc na spadkobiercę w takim kształcie prawnym, w jakim przysługiwały spadkodawcy. Z chwilą otwarcia spadku, spadkobiercy w drodze sukcesji generalnej, wstępują we wszelkie prawa majątkowe spadkodawcy, przysługujące mu w chwili śmierci.

Przepis art. 97 § 1 o.p., obejmuje prawa majątkowe, jakie są przewidziane w przepisach prawa podatkowego, a więc prawa wynikające z regulacji podatkowych, które za życia spadkodawcy kształtowały jego sytuację z punktu widzenia ekonomicznego, a więc przede wszystkim prowadziły do zmniejszenia czy wyeliminowania obciążenia podatkowego (por. np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 listopada 2015 r., I SA/Lu 651/15).

Organ interpretacyjny uznając, że skarżący nabywając udział w nieruchomości w drodze spadku po bracie K. P., nie odziedziczył praw jakie mu przysługiwały po spadkodawcach, naruszył normę art. 97 § 1 o.p., ograniczając zakres nabytych praw. Stawia to skarżącego w sytuacji znacznie gorszej niż jego poprzednika prawnego. A przecież z art. 97 § 1 o.p. wynika, iż "spadkobiercy podatnika z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy". Prawem podatnika (spadkodawcy) przejmowanym przez spadkobierców było prawo do wyłączenia przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w warunkach, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. Podobne konkluzje płyną także z powołanego wyroku NSA z dnia 24 maja 2016 r., II FSK 1014/14, dotyczącym zbliżonego stanu prawnego, aczkolwiek w aspekcie realizacji postanowień umowy przedwstępnej zawartej przez spadkodawcę.

W efekcie w opisanej sytuacji, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f., nie powstanie przychód podatkowy ze względu upływu 5-letniego okresu liczonego od daty nabycia nieruchomości przez spadkodawców – Z. i K P., będącego pierwszymi ze spadkodawców.

Tym samym za zasadne uznać należało naruszenie przez organ art. 10 ust. 5 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię i uznanie, że kwota uzyskana ze sprzedaży będzie podlegać opodatkowaniu. Organ naruszył także art. 97 § 1 o.p. w sposób wskazany w skardze.

Ponownie rozpoznający sprawę organ będzie związany powyżej przedstawioną oceną prawną i wykładnią prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.