Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 5 października 2022 r., nr SKO.PSI/41.5/477/2022/15246 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "SKO") stwierdziło niedopuszczalność odwołania złożonego przez Z. S. działającego jako kurator S. S. (dalej: "Skarżący") od upomnienia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z 14 września 2022 r., nr [...], w sprawie uregulowania należności za pobyt Skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w S..
Stan sprawy przedstawia się następująco:
- 1. Upomnieniem z 14 września 2022 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K. Kierownik Działu Dochodzenia Należności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wezwał Skarżącego, reprezentowanego przez kuratora Z. S., do uregulowania należności związanych z pobytem Skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w S. w kwocie 10.107,54 zł i kosztami upomnienia (16 zł) pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej. W piśmie z 28 września 2023 r. (wpływ do SKO w dniu 3 października 2022 r.) kurator Skarżącego sformułował odwołanie do SKO, w którym domagał się wstrzymania egzekucji i wskazał, że nie zgadza się z żądaniem uregulowania należności związanych z pobytem Skarżącego w domu pomocy społecznej.
- 2. Postanowieniem z 5 października 2022 r. SKO stwierdziło niedopuszczalność powyższego odwołania wskazując, że kurator Skarżącego wniósł odwołanie od upomnienia działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta K. Kierownika Działu Dochodzenia Należności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 14 września 2022 r., które nie jest decyzją administracyjną, od której przysługiwałoby prawo do wniesienia środka zaskarżenia. Celem upomnienia jest bowiem dążenie do dobrowolnego wykonania obowiązku poprzez uświadomienie zobowiązanemu skutków niewykonania tego obowiązku w postaci wdrożenia przymusowego wykonania (egzekucji). W chwili upomnienia obowiązek obciążający stronę jest już skonkretyzowany a samo upomnienie obowiązku nie tworzy. Upomnienie nie jest więc aktem za pomocą którego rozstrzygałoby się w sposób władczy o prawach i obowiązkach jednostki, tak jak to jest w przypadku decyzji administracyjnej. Wobec tego nie istnieje możliwość wniesienia odwołania od upomnienia.
- 3. Skarżący, działając za pośrednictwem kuratora, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie SKO z 5 października 2022 r., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu wskazał, że kwestionowane upomnienie zostało wydane bez podstawy prawnej.
- 4. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga została oddalona, ponieważ kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem.
W rozstrzyganej sprawie Skarżący, reprezentowany przez kuratora, wniósł odwołanie od upomnienia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z 14 września 2022 r. w sprawie uregulowania należności za pobyt Skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w S..
Istota sporu sprowadza się do oceny, czy w świetle obowiązujących przepisów prawa Skarżącemu przysługiwało prawo do wniesienia odwołania od ww. upomnienia.
Sąd podziela stanowisko SKO, że odwołanie od upomnienia jest niedopuszczalne.
Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej "o.p.") organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 228 § 2 o.p.).
Przyczyny niedopuszczalności odwołania mogą mieć charakter przedmiotowy lub podmiotowy. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji; odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia.
W sprawie, zachodzi niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych - brak było przedmiotu zaskarżenia. Upomnienie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. nie jest decyzją w rozumieniu art. 207 o.p., od której przysługuje prawo wniesienia odwołania. Zatem SKO w podstawie rozstrzygnięcia prawidłowo powołało się na art. 228 § 1 pkt 1 o.p. W uzasadnieniu wydanego postanowienia SKO klarownie wyjaśniło, że celem upomnienia jest dążenie do dobrowolnego wykonania obowiązku poprzez uświadomienie zobowiązanemu skutków niewykonania tego obowiązku w postaci wdrożenia przymusowego wykonania (egzekucji). W chwili upomnienia obowiązek obciążający stronę jest już skonkretyzowany, samo upomnienie obowiązku nie tworzy. Upomnienie nie jest więc aktem za pomocą którego rozstrzygałoby się w sposób władczy o prawach i obowiązkach jednostki, tak jak to jest w przypadku decyzji administracyjnej.
Postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 o.p., jest podejmowane we wstępnym postępowaniu organu odwoławczego, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy złożony środek zaskarżenia jest dopuszczalny oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu. Wydanie postanowienia w oparciu o art. 228 § 1 pkt 1 o.p. przekreśla możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 233 o.p.
Resumując, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zarzuty skargi są niezasadne. SKO zobowiązane było stwierdzić niedopuszczalność odwołania od upomnienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 o.p.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), Sąd skargę oddalił.