Uzasadnienie
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej - Wierzyciel, Dyrektor COF) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. – dalej k.p.a.); art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm. – dalej u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689 z późn. zm. – dalej u.o.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez R. W. (dalej – Skarżący, Zobowiązany), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. nr [...] ([...]), mocą którego uznano za nieuzasadnione zarzuty nieistnienia dochodzonego obowiązku, wniesione na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. na podstawie tytułu wykonawczego Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] r. nr [...].
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dyrektor COF wydał w dniu [...] r. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący nieuiszczoną opłatę abonamentową RTV za okres od stycznia 2015 r. do listopada 2019 r. Na jego podstawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej – Naczelnik US) prowadził wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne, w toku którego w dniu [...] r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Zawiadomienie wraz z odpisem wskazanego tytułu wykonawczego doręczono Zobowiązanemu w dniu [...] r. Przelewem z dnia [...] r. dłużnik zajętej wierzytelności przekazał środki w łącznej kwocie [...] zł na konto organu egzekucyjnego. W związku z powyższym w dniu [...] r. przekazano środki na konto Wierzyciela i zakończono postępowanie egzekucyjne.
Pismem z dnia 1 czerwca 2020 r. pełnomocnik Skarżącego złożył zarzuty w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a. wskazując na nieistnienie obowiązku. Wniesiono w nim o uchylenie tytułu wykonawczego i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W jego uzasadnieniu nie przedstawiono jakichkolwiek okoliczności mających dowodzić zasadności nieistnienia obowiązku.
Wobec powyższego Naczelnik US pismem z dnia 10 czerwca 2020 r. zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zarzutów.
Odpowiadając na to wezwanie Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] r. uznał zgłoszony zarzut za niezasadny (nieistnienie obowiązku).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż ustawa o opłatach abonamentowych nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat abonamentowych począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania. Brak dopełnienia czynności formalno-prawnych skutkuje naliczaniem kwot abonamentu za kolejne miesiące.
Wskazano również, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 u.o.a. Poczta Polska S.A. jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej oraz opłaty pobieranej w przypadku stwierdzenia niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, przy zastosowaniu wprost przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym.
Wierzyciel stwierdził, że w dniu 8 czerwca 1999 r. na imię i nazwisko Skarżącego zgłoszona została rejestracja odbiornika RTV używanego pod adresem Warszawa ul. [...]. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Jak stwierdził Dyrektor COF, w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342 – dalej rozporządzenie z 2007 r.) został nadany Skarżącemu indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie w tej kwestii zostało wysłane do Zobowiązanego w dniu [...] r. i nie odnotowano jego zwrotu. Zaznaczono przy tym, że rozporządzenie z 2007 r. nie wymaga jego doręczenia. Zaznaczono także, że ma ono jedynie charakter informacyjny.
Sam obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika z art. 5 ust. 1 u.o.a., co według Dyrektora COF, stanowi podstawę do przyjęcia stanowiska, że nawet jego nieotrzymanie nie zwalnia ze wspomnianej powinności.
W końcowej części postanowienia pierwszoinstancyjnego Dyrektor COF -powołując się na art. 7 ust. 5 u.o.a. - wykazał swe uprawnienie do występowania, jako wierzyciel z żądaniem wszczęcia egzekucji. Ponadto wyraził stanowisko, że analiza całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału nie uzasadnia wystąpienia do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 u.p.e.a.).
W zażaleniu z dnia 22 września 2020 r. pełnomocnik Zobowiązanego zakwestionowała postanowienie z dnia [...] r. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez nie podjęcie przez organ administracji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- 2) art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz wszechstronnego jego rozważenia i właściwej oceny,
- 3) art. 124 § 2 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia okoliczności, którym organ przyznał moc dowodową oraz tych, którym takiej mocy odmówił,
- 4) § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2007 r. przez nieuprawnione przyjęcie, że doszło do wykazania zarejestrowania abonenta (odbiornika),
- 5) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów, które winy zostać ocenione jako zasadne.
W jego motywach pełnomocnik podniósł, że zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego zostało błędnie skierowane na adres: W. ul. [...], podczas gdy prawidłowy adres to: W. ul.. [...]. Według pełnomocnika, świadczy to o tym, że jego mocodawca nie został powiadomiony o nadaniu mu wspomnianego numeru w przekraczalnym terminie 12 miesięcy, o którym mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. W tej sytuacji, w opinii pełnomocnika, brak było podstaw do uznania, że po stronie Skarżącego istniał obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej.
Dodatkowo wskazano, że Zobowiązany w 2007 r. wyprowadził się ze wskazanego wcześniej lokalu i przez pewien okres zamieszkiwał zagranicą. Podsumowując pełnomocnik uznał, że z przedstawionych przez Wierzyciela dokumentów wynika, że nie wykonał on w sposób prawidłowy obowiązku przesłania użytkownikowi informacji, a w zasadzie nie wykonał jej wcale. Na marginesie dodał, że nawet gdyby przyjąć, że rozporządzenie nie posługuje się określeniem doręczenia, a wysłania, to nie można liberalizacji powyższego obowiązku Poczty Polskiej rozciągać na przesłanie komukolwiek lub pod jakikolwiek adres. Dlatego też, w ocenie pełnomocnika, Wierzyciel nie udowodnił, że zaistniała przesłanka do naliczenia opłat abonamentowych za kwestionowany okres.
Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego, ostatecznym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r.
Wierzyciel podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w poprzednim rozstrzygnięciu. W uzasadnieniu posłużono się tymi sami twierdzeniami, które prezentowane były we wcześniejszym postanowieniu. Ponadto Wierzyciel odniósł się do zarzutu skierowania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na błędny adres. Wyjaśnił w tym zakresie, że w swoich zasobach archiwalnych nie posiada papierowej wersji wspomnianego dokumentu. Przesłany Skarżącemu egzemplarz jest natomiast duplikatem wygenerowanym z systemu informatycznego. Jak stwierdził Dyrektor COF, błąd w numerze mieszkania, tj. "[...]" zamiast "[...]" widniejącego na duplikacie zawiadomienia z dnia [...] r. jest błędem pisarskim w systemie. Zaznaczono jednocześnie, iż dokonano korekty w systemie na podstawie rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych używanych pod adresem: W., ul. [...], która dotyczy osoby Zobowiązanego.
Wobec powyższego, jak stwierdził Wierzyciel, błąd systemowy nie przekreślał identyfikacji osoby Skarżącego, natomiast zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało przesłane na prawidłowe dane osobowe (pomimo błędu w numerze mieszkania - pozostałe dane na dokumencie były zgodne). W tym kontekście Dyrektor COF podkreślił jeszcze raz, że po zarejestrowaniu odbiornika uiszczanie opłat abonamentowych staje się obowiązkiem, który wynika z samego prawa. Zwrócono uwagę, że istnienie tej powinności nie jest warunkowane otrzymaniem przez abonenta zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wyjaśniono również, że fakt zmiany miejsca zamieszkania, czy też wyjazd poza granice kraju, nie uwalnia od obowiązku regulowania opłat, gdyż powinność ta nie jest związana z prawem własności do lokalu. Abonent winien uiszczać opłatę do chwili zgłoszenia wyrejestrowania odbiornika.
Jednocześnie podkreślono, że wykazanie dopełnienia tych formalności spoczywa na Zobowiązanym. Końcowo Dyrektor COF wyraził stanowisko, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W skardze z dnia 2 grudnia 2020 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Zobowiązanego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Zarzuty oraz ich uzasadnienie są tożsame z tymi przedstawionymi w zażaleniu.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Przed przystąpieniem do dalszych rozważań wskazać przyjdzie, że na mocy art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 z późn. zm. – dalej ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 33 u.p.e.a., jak również art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – p.p.s.a.). Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, doprowadziła do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzemieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Wspomniany znowelizowany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W poprzednim stanie prawnym niedopuszczalne było natomiast zaskarżenie postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Wyjaśniając w jakim brzmieniu znajduje zastosowanie wspomniany przepis stwierdzić należy, że o reżimie, w jakim ma być rozpatrywana skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym decyduje data jej złożenia. Mianowicie w myśl art. 25 ustawy zmieniającej do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zatem skoro skarga w niniejszej sprawie pochodzi z grudnia 2020 r., a więc złożona została po 30 lipca 2020 r. (data wejście w życie znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), to podlega ona rozpatrzeniu przez sąd administracyjny.
Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie o uznaniu za niezasadne zarzuty zgłoszone przez Skarżącego na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. na podstawie tytułu wykonawczego Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] r. nr [...].
Przechodząc do dalszych rozważań stwierdzić należy, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.
Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
- 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
- 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
- 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;
- 4) błąd co do osoby zobowiązanego;
- 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
- 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
- 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;
- 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
- 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
- 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:
- 1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub, że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna;
- 2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3–4, 6–7, 9–10 u.p.e.a.);
- 3) poddaje pod wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 8 u.p.e.a.).
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem w rozpatrywanym przypadku organ egzekucyjny obowiązany był uzyskać stanowisko Wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.
W przedmiotowej sprawie Skarżący podniósł zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zajmując się nim wskazać przyjdzie, że Zobowiązany oparła swe twierdzenie przede wszystkim na tym, że nie zostało mu doręczone zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego, które skierowane zostało na nieprawidłowy adres (błąd w oznaczeniu numeru mieszkania, gdzie zarejestrowany został odbiornik). Ponadto podniósł, że w 2007 r. zmienił miejsc zamieszkania, a także przez pewien okres przebywał zagranicą
Przechodząc do rozważań nad zagadnieniem nieistnienia obowiązku podnieść należy, że strony są zgodne co do tego, że na imię i nazwisko Skarżącego zgłoszono odbiornik RTV i dotyczyło to nieaktualnego obecnie miejsca zamieszkania. Nastąpiło to w dniu 8 czerwca 1999 r. Zrodziło to więc obowiązek Skarżącego do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3012/17, Lex nr 2479090).
Zdaniem Skarżącego, powinność ta ustała jednak wobec braku doręczenia mu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Brak obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej uzasadnił również tym, że w 2007 r. wyprowadził się z mieszkania, gdzie dokonano rejestracji odbiornika, a także przez pewien okres nie przebywał w kraju.
Tymczasem zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 928/18, Lex nr 2645539).
Zatem na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 837/18, Lex nr 2693760). Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 481/15, Lex nr 1926279). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.
Wskazać należy także na jeszcze jeden aspekt. Mianowicie przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:
- – § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;
- – § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;
- – § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.
W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, czy też zbycie nieruchomości, na której użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV, jak również pobyt poza granicami kraju, nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym. Skoro Skarżący nie legitymuje się takim dowodem, to Wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W tej sytuacji Wierzyciel zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych.
Zobowiązany twierdzi także, że nie zostało mu doręczone "Zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych". Wskazał, że Wierzyciel nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu na tą okoliczność. Ponadto stwierdził, iż za brakiem doręczenia mu wspomnianego dokumentu przemawia również to, że skierowany został na błędny adres, tj. w zawiadomieniu wskazano nieprawidłowy numer mieszkania
Zagadnie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).
Z treści przywołanych przepisów nie wynika, aby doręczenia powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego.
Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (zob. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 913/15, Lex nr 2141379; z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1297/15, Lex nr 2205628; z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2262/15, Lex nr 2432993; z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19, Lex nr 3015347).
Zatem brak zwrotnego potwierdzenia doręczenia zawiadomienia o nadaniu Skarżącemu indywidulanego numeru identyfikacyjnego nie świadczy o nieskuteczności tej czynności. Dodać należy, że po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Zatem sporny obowiązek nie przestał istnieć z uwagi na wejście w życie przepisów rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Podnosząc nieistnienie obowiązku uiszczenia opłat Skarżący powinien wykazać wyrejestrowanie tego odbiornika, czego nie uczynił (zob. wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2271/18, Lex nr 2596734). Trafne jest więc stanowisko, że wobec tego, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje z mocy prawa, a samo zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego nie kreuje tej powinności, a ma jedynie wymiar informacyjny, to jego skierowanie nawet na błędny adres pozostaje bez znaczenia dla skutków płynących z rejestracji odbiornika RTV.
W rozpatrywanej sprawie również należy zwrócić uwagę, że według wyjaśnień Skarżącego, wyprowadził się on w 2007 r. z lokalu, w którym użytkowany był odbiornik. O okoliczności tej nie powiadomił jednak Wierzyciela. Przemawia to również za tym, że nieuprawnionym jest w tej sytuacji wywodzenie nieprawidłowego skierowania zawiadomienia, skoro Zobowiązany nie dopełnił w tym zakresie wymaganych formalności.
Reasumując niezasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).
Nie trafne okazały się również zarzuty naruszenia prawa procesowego, gdyż Dyrektor COF z poszanowaniem zasad postępowania ustalił stan faktyczny, który umożliwił wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.
Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.