Uzasadnienie
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej - Wierzyciel, Dyrektor COF) postanowieniem z dnia [...] nr [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. – dalej k.p.a.); art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm. – dalej u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689 z późn. zm. – dalej u.o.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez K.K. (dalej – Skarżąca, Zobowiązana), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] nr [...], mocą którego uznano za nieuzasadnione zarzuty nieistnienia dochodzonego obowiązku wniesione na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. na podstawie tytułu wykonawczego Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] nr [...].
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dyrektor COF wydał w dniu [...] tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący nieuiszczoną opłatę abonamentową RTV. Na jego podstawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej – Naczelnik US) prowadzi wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne, w toku którego w dniu [...] doręczono Zobowiązanej wspomniany tytuł wykonawczy.
Pismem z dnia 1 czerwca 2020 r. Skarżąca złożyła zarzuty w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a. wskazując na nieistnienie obowiązku. Jednocześnie wniosła o: umorzenie postępowania egzekucyjnego, jego wstrzymanie do czasu rozpatrzenia zarzutów, a także o cofnięcia zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.
W jego uzasadnieniu podniosła, że nie jest osobą zobowiązaną do uiszczania abonamentu, gdyż po sprzedaży mieszkania przy ul. [...] w P. – co miało miejsce w dniu [...] - zaprzestała korzystania z odbiorników RTV. Jednocześnie w tym czasie, jak wskazano w piśmie, poinformowała Wierzyciela o zaistnieniu tych faktów. Jak jednak wyjaśniła, z racji na upływ wielu lat oraz zmianę miejsca zamieszkania, nie udało się jej odnaleźć potwierdzenia dokonania tej czynności. W jej ocenie, wymaganie przechowywania przez nieograniczony czas dokumentu o wyrejestrowaniu odbiornika RTV jest niedopuszczalne, co wynika również z pisma Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 13 października 2014 r. skierowanego do Ministra Cyfryzacji i Administracji.
Powyższe okoliczności, jak stwierdziła Skarżąca, podniosła w piśmie skierowanym do Wierzyciela po tym, jak w dniu [...] otrzymała upomnienie wzywające do zapłaty abonamentu za okres od stycznia 2007 r. do sierpnia 2012 r. Uwagi dotyczące niezasadności wymagania od niej uiszczenia opłaty abonamentowej zawarła również w piśmie do KRRiT z dnia 5 listopada 2012 r. Informacje te, jak zaznaczyła Zobowiązana, zostały jednak zignorowane. Nadmieniła przy tym, że zobowiązanie to uległo przedawnieniu, o czym została poinformowana decyzją KRRiT z dnia [...].
Następnie Zobowiązana w dniu [...] dostała kolejne upomnienie wzywające ją do zapłaty opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2015 r. do stycznia 2020 r. Również i w tym przypadku poinformowała Wierzyciela, że od końca 2006 r. nie jest abonentem. W pisemnej odpowiedzi na jej stanowisko, jak wskazała Zobowiązana, powołano się na § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. oraz na zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego mającego potwierdzać rejestrację odbiornika RTV. Skarżąca jednak zanegowała fakt jego otrzymania.
Ponadto wskazała, że zawiadomienie to jest wadliwe, ponieważ zostało skierowane na nieaktualny adres, a także widnieje na nim niepełne jej nazwisko, a które było znane Wierzycielowi już w 1994 r., o czym świadczy odcinek "Z". Niezależnie od tego zasygnalizowano, że Wierzyciel, jak i KRRiT, nie odpowiadali na jej pisma, w których dowodziła brak obowiązku regulowania abonamentu RTV.
W opinii Skarżącej, powyższe świadczy o ogromnym bałaganie w dokumentach Wierzyciela oraz o braku zachowania koniecznej staranności w administrowaniu danymi osobowymi, a także o zwlekaniu latami z reakcją na korespondencję, co wygląda na celową manipulację mającą doprowadzić do uzyskania nienależnych już danin. Według Zobowiązanej, Wierzyciel nie jest w stanie udowodnić, że wystawił i doręczył zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego, które ma stanowić jedyny dowód potwierdzający rejestrację odbiorników RTV i jednocześnie podstawę zobowiązań abonamentowych, natomiast wymaga od niej nieograniczonego w czasie przechowywania i przedstawienia dokumentów potwierdzających wyrejestrowanie tychże odbiorników.
Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...] do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie wniesionych zarzutów.
Jednocześnie Naczelnik US pismem z dnia 9 czerwca 2020 r. zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zarzutów.
Odpowiadając na to wezwanie Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] uznał zgłoszony zarzut za niezasadny (nieistnienie obowiązku).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż ustawa o opłatach abonamentowych nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat abonamentowych począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania. Brak dopełnienia czynności formalno-prawnych skutkuje naliczaniem kwot abonamentu za kolejne miesiące.
Wierzyciel stwierdził, że na imię i nazwisko Skarżącej zgłoszona została rejestracja odbiornika RTV, a następnie w dniu [...] dokonano aktualizacji danych osobowych i adresowych. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Jak stwierdził Dyrektor COF, w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342 – dalej rozporządzenie z 2007 r.) został nadany Skarżącej indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie w tej kwestii zostało wysłane do Zobowiązanej w dniu [...] i nie odnotowano jego zwrotu. Zaznaczono przy tym, że rozporządzenie z 2007 r. nie wymaga jego doręczenia. Zaznaczono także, że ma ono jedynie charakter informacyjny.
Sam obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika z art. 5 ust. 1 u.o.a., co według Dyrektora COF, stanowi podstawę do przyjęcia stanowiska, że nawet jego nieotrzymanie nie zwalnia ze wspomnianej powinności.
Wobec powyższego, zdaniem Wierzyciela, okoliczności podniesione w piśmie z dnia 1 czerwca 2020 r., jak sprzedaż nieruchomości i zmiana miejsca zamieszkania, czy też zaprzestanie korzystania z odbiorników RTV nie uzasadniają twierdzenia o ustaniu obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych. Przyjął bowiem, że wyłącznie wyrejestrowanie odbiornika RTV prowadzi do ustania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Tymczasem, jak wskazano w postanowieniu pierwszoinstancyjnym, Wierzyciel nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez Zobowiązaną formalności związanych ze zgłoszeniem wyrejestrowania odbiorników RTV w okresie objętym tytułem wykonawczym z dnia [...], tj. od stycznia 2015 r. do stycznia 2020 r. Podkreślono przy tym, że rejestracja odbiornika przypisana jest do abonenta, a nie do adresu.
Zaznaczono także, że Naczelnik US zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu.
W zażaleniu z dnia 20 września 2020 r. Zobowiązana zakwestionowała postanowienie z dnia [...] podtrzymując dotychczasowe zarzuty. Dodatkowo dla wykazania słuszności swego stanowiska przywołała wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt IlI SA/Po 138/20, w którym wyrażono pogląd, że wieloletni brak jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie strony o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.
Po rozpatrzeniu natomiast zażalenia Skarżącej, ostatecznym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...]. Wierzyciel podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w poprzednim rozstrzygnięciu. W uzasadnieniu posłużono się tymi sami twierdzeniami, które prezentowane były we wcześniejszym postanowieniu. Ponadto Wierzyciel podniósł, że skierowanie na nieaktualny adres zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru abonenta oraz upomnienia w 2012 r. spowodowane było zaniechaniem Skarżącej w zakresie aktualizacji danych adresowych. Natomiast wskazanie na wspomnianych dokumentach jedynie nazwiska rodowego Skarżącej nie stanowi o braku możliwości dochodzenia zaległości w opłacie abonamentowej. Dyrektor COF zauważył również, że pomimo powyższych nieścisłości upomnienie z 2012 r. zostało odebrane przez Zobowiązaną pod nieaktualnym adresem.
W dalszej części zaskarżonego postanowienia podniesiono, że w pismach z dnia 19 października 2012 r. oraz z dnia 24 kwietnia 2020 r. przekazano Zobowiązanej obowiązujące przepisy dotyczące abonamentu, w tym dotyczące formalności wyrejestrowania. Poinformowano w nich także, iż Poczta Polska S.A. nie posiada dokumentu świadczącego o dopełnieniu przez nią formalności wyrejestrowania odbiorników w 2006 r., jak i w chwili obecnej. Dodano również, że pismo Rzecznika Praw Obywatelskich jest jedynie prośbą o ustosunkowanie się do zawartych w nim twierdzeń przez Ministra Cyfryzacji i Administracji. W końcowej części wskazano na odrębność KRRiT oraz Poczty Polskiej S.A. Zasygnalizowano, że KRRiT nie jest organem wyższego rzędu w stosunku do Poczty Polskiej, jak również do organów odwoławczych.
W skardze z dnia 26 listopada 2020 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Zobowiązana wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora COF z dnia [...] oraz postanowienia go poprzedzającego, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W jej uzasadnieniu powtórzono argumentację, która została zaprezentowana w piśmie z dnia 1 czerwca 2020 r., jak również w zażaleniu. Skarżąca jeszcze raz podkreśliła, że w związku ze zmianą miejsca zamieszkania nie zachowała blankietu wyrejestrowania odbiornika RTV. Podniosła, że do czasu dokonania tej czynności wywiązywała się ze wszystkich obowiązków abonenta, jak wnoszenie stosownych opłat, czy też zawiadamianie o zmianie danych. Jak stwierdziła Zobowiązana, o okolicznościach tych już w 2012 r. poinformowała Wierzyciela. Informowała go również o tym, że od czasu wyrejestrowania odbiornika RTV nie korzysta z tego typu urządzeń. Zwróciła także uwagę, że w korespondencji Dyrektor COF z 2012 r. nie pojawia się kwestia nadania jej indywidulanego numeru identyfikacyjnego. Dodała przy tym, iż zawiadomienie dotyczące nadania tego numeru nie zostało jej doręczone. Nie mogło dojść również do doręczenia zastępczego, gdyż pod wskazanym w dokumencie adresem nie zamieszkuje od 14 lat. Tymczasem, według Zobowiązanej, Wierzyciel dysponował możliwością ustalenia jej aktualnego miejsca zamieszkania z racji na dostęp do bazy adresów.
Zwróciła także uwagę na to, że w 2012 r. wystąpiła do KRRiT o uznanie bezzasadności upomnienia dotyczącego obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych. Tymczasem podmiot ten po 7 latach wydał decyzję o umorzeniu postępowania z racji na przedawnienie ich wymagalności. Jak zaznaczała Skarżąca, KRRiT bezpodstawnie uznał jej pismo za wniosek o umorzenie zaległości, podczas gdy dowodziła ona, że nie istnieje po jej stronie obowiązek wnoszenia opłaty abonamentowej.
Końcowo jeszcze raz Skarżąca zasygnalizowała, że niedopuszczalnym jest wymaganie od niej przechowywania przez tak długi czas potwierdzenia wyrejestrowania odbiornika RTV. Ponadto Zobowiązana stanęła na stanowisku, iż zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego nie może stanowić o istnieniu obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, skoro Wierzyciel nie posiada dowodu na jego doręczenie, a dodatkowo zostało ono skierowane na adres, pod którym w tym czasie już nie zamieszkiwała.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Na wstępie należy wskazać, że na mocy art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 z późn. zm. – dalej ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 33 u.p.e.a., jak również art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – p.p.s.a.). Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, doprowadziła do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzemieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Wspomniany znowelizowany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W poprzednim stanie prawnym niedopuszczalne było natomiast zaskarżenie postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. O reżimie w jakim ma być rozpatrywana skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym decyduje data jej złożenia. Mianowicie w myśl art. 25 ustawy zmieniającej do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zatem skoro skarga w niniejszej sprawie pochodzi z października 2020 r., a więc złożona została po 30 lipca 2020 r. (data wejście w życie znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), to podlega ona rozpatrzeniu przez sąd administracyjny.
Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie o uznaniu za niezasadne zarzuty zgłoszone przez Skarżącą na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. na podstawie tytułu wykonawczego Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] nr [...].
Przechodząc do dalszych rozważań stwierdzić należy, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.
Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
- 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
- 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
- 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;
- 4) błąd co do osoby zobowiązanego;
- 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
- 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
- 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;
- 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
- 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
- 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:
- 1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub, że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna;
- 2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3–4, 6–7, 9–10 u.p.e.a.);
- 3) poddaje pod wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 8 u.p.e.a.).
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem w rozpatrywanym przypadku organ egzekucyjny obowiązany był uzyskać stanowisko Wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.
W przedmiotowej sprawie Skarżąca podniosła zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zajmując się nim wskazać przyjdzie, że Zobowiązana oparła swe twierdzenie na tym, że w związku ze sprzedażą mieszkania - co nastąpiło [...] – oraz zaprzestaniem użytkowania odbiorników RTV, dokonała pod koniec 2006 r. ich wyrejestrowania. Nie posiada jednak potwierdzenia tej czynności, co uzasadniła upływem czasu oraz zmianą miejsca zamieszkania. Stwierdziła również, że nie zostało jej doręczone pismo o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego.
Przechodząc do rozważań nad zagadnieniem nieistnienia obowiązku podnieść należy, że strony są zgodne co do tego, że na imię i nazwisko Skarżącej zgłoszono odbiornik RTV i dotyczyło to nieaktualnego obecnie miejsca zamieszkania. Nastąpiło to w dniu [...]. Zrodziło to więc obowiązek Skarżącej do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3012/17, Lex nr 2479090).
Zdaniem Skarżącej, powinność ta ustała jednak wobec wyrejestrowania odbiornika RTV, co nastąpiło pod koniec 2006 r. Nie podaje ona jednak daty dokonania tej czynności. Brak posiadania blankietu potwierdzenia dokonania tej czynności uzasadniła upływem czasu i przeprowadzką. Natomiast, według Skarżącej, dokument ten winien być w dyspozycji Wierzyciela.
Tymczasem zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązana wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), winna przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 928/18, Lex nr 2645539).
Zatem na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 837/18, Lex nr 2693760). Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 481/15, Lex nr 1926279). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.
Wskazać należy także na jeszcze jeden aspekt. Mianowicie przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:
- – § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;
- – § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;
- – § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.
W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, czy też zbycie nieruchomości, na której użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV, nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Przy czym samo twierdzenie Skarżącej o wyrejestrowaniu telewizora jest niewystarczające dla ziszczenia się okoliczności z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym. Skoro Skarżąca nie legitymuje się takim dowodem, to Wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W tej sytuacji Wierzyciel zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych.
Zobowiązana twierdzi także, że nie zostało jej doręczone "Zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych". Wskazała, że Wierzyciel nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu na tą okoliczność. Ponadto stwierdziła, iż za brakiem doręczenia jej wspomnianego dokumentu przemawia również to, że skierowany został na nieaktualny adres, a także podano w nim jedynie jej nazwisko rodowe, bez uwzględnienia jego drugiego członu (nazwiska męża).
Zagadnie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).
Z treści przywołanych przepisów nie wynika, aby doręczenia powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego.
Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (zob. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 913/15, Lex nr 2141379; z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1297/15, Lex nr 2205628; z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2262/15, Lex nr 2432993; z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19, Lex nr 3015347).
Zatem brak zwrotnego potwierdzenia doręczenia zawiadomienia o nadaniu Skarżącej indywidulanego numeru identyfikacyjnego [...] nie świadczy o nieskuteczności tej czynności. Dodać należy, że po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Zatem sporny obowiązek nie przestał istnieć z uwagi na wejście w życie przepisów rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Podnosząc nieistnienie obowiązku uiszczenia opłat Skarżąca powinna wykazać wyrejestrowanie tego odbiornika czego nie uczyniła (zob. wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2271/18, Lex nr 2596734).
Reasumując niezasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).
Końcowo wyjaśnić należy, że przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. mogą być tylko i wyłącznie okoliczności enumeratywnie w nim wymienione. Oznacza to niedopuszczalność badania kwestii, które nie zostały określone we wspomnianym przepisie. Dlatego poza zakresem niniejszej sprawy pozostaje m.in. kwestia terminowości udzielania odpowiedzi na pisma kierowane przez Zobowiązaną do Wierzyciela oraz KRRiT, czy też zagadnienie zasadności zakwalifikowania jej pisma z 2012 r. jako wniosku o umorzenie zaległości w płatności opłaty abonamentowej.
Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.