Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm., dalej: O.p.), po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o. o. z siedzibą w K. (dalej: Spółka, skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2019 r. w kwocie [...] zł.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Spółka nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości za 2019 r., pomimo, iż:
- 1. aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] nabyła nieruchomość położoną w K. przy ulicy [...], oznaczoną geodezyjnie jako działka [...] o powierzchni [...] m2 wraz z budynkiem i urządzeniami stanowiącymi odrębny przedmiot własności, dla których Sąd Rejonowy w K. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...] za cenę [...] zł., w tym wartość prawa użytkowania wieczystego gruntu [...] zł oraz wartość budynków i urządzeń, stanowiących odrębny przedmiot własności [...] zł,
- 2. aktem notarialnym Repertorium A nr [...] z dnia [...] Spółka nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w K. przy Al. [...] oraz budynki i urządzenia stanowiące odrębną nieruchomość objęte księgą wieczystą [...] za cenę [...] zł.
Organ pierwszej instancji pismem z 29 marca 2019 r. wezwał Spółkę do złożenia deklaracji za 2019 r., czego Spółka nie uczyniła.
Następnie organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2019 r., a postanowieniem z dnia [...] włączył do akt postępowania:
- 1. opinię techniczną dotyczącą inwentaryzacji powierzchni użytkowej budynków oraz wyceny wartości rynkowej/odtworzeniowej budowli sporządzoną w listopadzie 2015 r.,
- 2. aneks - opinię uzupełniającą do w/w opinii z marca 2016 r.,
- 3. pisma A. i B.G. z 11 grudnia 2017 r. i 17 stycznia 2018 r.
Decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji określił Spółce, wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2019 r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż biorąc pod uwagę przedmioty opodatkowania wymienione w akcie notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] oraz w akcie notarialnym Repertorium A nr [...] z dnia [...] a także informacje i dane zawarte w opinii technicznej inwentaryzacji powierzchni użytkowej budynków oraz wyceny wartości rynkowej/odtworzeniowej budowli oraz aneksu - opinii uzupełniającej przyjął do opodatkowania budynki o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2, budowle o łącznej wartości [...] zł oraz grunty o łącznej powierzchni [...] m2.
Pełnomocnik Spółki złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym zaskarżonej decyzji zarzucił:
- 1. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że Spółka posiadała budowle i budynki wskazane w opinii jako w minimalnym stopniu zużycia, gdy ustalenia biegłych były wadliwe, co spowodowało, iż przyjęto błędną podstawę opodatkowania, gdyż obiekty są zużyte co najmniej w 50%, co powoduje, iż wycena ta powinna zawierać inne dane;
- 2. błędne przyjęcie, iż nieruchomości, które są wykazane jako własność małżonków A. i M.G. są własnością odwołującego się lub co najmniej są w posiadaniu samoistnym, gdy tymczasem Spółka nigdy nie przejęła nieruchomości wskazanych jako własność państwa G., nigdy tych nieruchomości nie użytkowała i nie władała jako posiadacz samoistny, a kwestie te oparto tylko o pisemne oświadczenie małżonków G. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...].
Na wstępie organ odwoławczy wskazał na przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1170, z późn. zm., dalej: u.p.o.l.) określające przedmiot i podmiot podatku - art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 3, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 9 pkt 1-3 u.p.o.l.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że nie ma racji pełnomocnik Spółki podnosząc, iż rzeczoznawca, dokonujący wyceny nie był obecny przy oględzinach i wizji lokalnej, w związku z tym w dokonanej wycenie mogły znajdować się błędy. Wyjaśnił, iż M.P. - rzeczoznawca majątkowy była obecna podczas pierwszej wizji nieruchomości (budowli) położonych w K. przy ulicy [...] w dniu [...]. Kolejne oględziny z udziałem A.K. - rzeczoznawcy budowlanego odbyły się w dniu [...]. W oparciu o wyniki oględzin biegli sporządzili opinię techniczną dotyczącą inwentaryzacji powierzchni użytkowych budynków oraz wyceny wartości rynkowej/odtworzeniowej budowli, a także opinię uzupełniającą po wniesieniu przez Spółkę uwag.
Dalej organ odwoławczy, odnosząc się do zwrotu "zamknięty magazyn" i wywodzenia z tego faktu przez pełnomocnika Spółki, iż żadna z osób uprawnionych na wizji lokalnej nie wchodziła do wnętrza, co budzi wątpliwości w zakresie dokonania pomiarów, wyjaśnił, iż z treści aneksu - opinii uzupełniającej do opinii technicznej dotyczącej inwentaryzacji powierzchni użytkowych budynków oraz wyceny wartości rynkowej/odtworzeniowej budowli, wynika, iż użyty zwrot "zamknięty magazyn" to skrót myślowy, oznaczający iż w chwili dokonania oględzin w magazynie nie było najemców, ani też wyposażenia sugerującego konkretnego najemcę. Natomiast szczegółowy pomiar był możliwy poprzez dostęp z jednego z pomieszczeń, znajdujących się z przodu budynku (od strony Alei [...]).
Z kolei odnosząc się do zarzutu złego stanu technicznego magazynu blaszanego, który utracił wartość oraz boksów na śmieci, które są zdewastowane, organ odwoławczy wyjaśnił, że z treści aneksu - opinii uzupełniającej wynika, iż jako stan techniczny średni określa się obiekty, w których stopień zużycia znajduje się w przedziale 31-50%. Zatem garaż blaszany znajdujący się przy magazynie uznany został jako średni, o czym świadczy również dołączona dokumentacja zdjęciowa.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, że za średnim stanem technicznym boksów na śmieci przemawiają następujące elementy:
- 1. składają się z fundamentów i betonowych ścian,
- 2. samo ich wykończenie jest co prawda nieco zniszczone, ale sama konstrukcja nie jest naruszona,
- 3. w trakcie oględzin nie zauważono pęknięć ani osiadań.
Dalej organ odwoławczy odniósł się do zarzutu pełnomocnika, iż wycena parkingu opisanego jako "Parking utwardzony masą bitumiczną" jest nieprawidłowa, gdyż takiego parkingu Spółka nie posiada. Organ odwoławczy uznał ten zarzut za chybiony, gdyż w aneksie - opinii uzupełniającej wskazano cztery pozycje znajdujące się w tabeli wartości budowli o charakterze parkingu tj.:
- 1. parking o nawierzchni utwardzanej masą asfaltową: [...] m2,
- 2. parking z lewej strony budynku z płyt betonowych: [...] m2,
- 3. utwardzenie terenu masą asfaltową: [...] m2,
- 4. plac o nawierzchni utwardzonej masą asfaltową: [...] m2.
Zatem parking o nawierzchni utwardzanej masą asfaltową [...] m2 - to obszar znajdujący się przed budynkiem, na którym znajduje się parking dla klientów. Jego stan techniczny określono jako średni tj. o stopniu zużycia rzędu 31-50 %.
W ocenie organu odwoławczego, także zarzuty pełnomocnika Spółki co do błędnego ustalenia przez organ pierwszej instancji wskaźnika zużycia technicznego nawierzchni od 30% do 50%, ogrodzenia od 30% do 50%, podczas gdy obiekty będące przedmiotem opodatkowania są użyte co najmniej w 50%, są także bezzasadne. Zgodnie bowiem z treścią art. 197 § 1 O.p., w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać biegłego dysponującego takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Fakt niezłożenia deklaracji jednoznacznie potwierdza, że Spółka nie podała istotnych w sprawie informacji odnoszących się stanu rzeczywistego istniejącego na nieruchomości w zakresie budowli i ich wartości.
Zatem organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że koniecznym jest powołanie biegłego, a sporządzoną opinię należy uznać za prawidłową w świetle prawa, zawiera ona dane niezbędne dla oceny jej rzetelności, dodatkowo elementem istotnym przy ustalaniu nieruchomości podobnej jest położenie nieruchomości. W przedmiotowym operacie wartość rynkową budowli oszacowano w podejściu kosztowym, metoda kosztów zastąpienia, z uwzględnieniem stopnia zużycia technicznego.
Odnosząc się do zarzutu, że budynek wskazany jako własność małżonków G. nigdy nie został Spółce wydany i nigdy tymi pomieszczeniami nie władała, organ odwoławczy wyjaśnił, iż właścicielami działki gruntu o numerze [...] jak i znajdującego się na niej budynku są A. i B.G. Natomiast, właścicielami działek gruntu o numerach: [...], [...], [...], [...] i budynku posadowionego na tych działkach są M. i M.G. Nieruchomości te są przedmiotem opodatkowania odrębnymi decyzjami. Natomiast, budynki (budynek handlowo-usługowy oraz budynek niemieszkalny, garaż) położone na działkach o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], nie są własnością M. i M.G., nie czerpią oni pożytków z tych nieruchomości i nie zawierają umów najmu.
Organ odwoławczy wskazał, że z treści aktu notarialnego Rep. A. nr [...] z dnia [...] wynika, że Spółka nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w K. przy Al. [...] objętej księgą wieczystą [...] wraz z własnością budynków i urządzeń stanowiących odrębną nieruchomość. Z kolei z odpisu księgi wieczystej [...] wynika, iż w skład nieruchomości wchodzą następujące działki: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Z treści księgi wieczystej wynika, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi grunt stanowiący własność Skarbu Państwa i jest oddany w użytkowanie wieczyste Spółce, jest zabudowany budynkami: stacją obsługi, sklepami, pawilonem sprzedaży samochodów, kompleksem magazynowym, stacją paliw, a także są na nim urządzenia: drogi i place, kanalizacja, sieć hydrantowa, oświetlenie i ogrodzenie terenu.
Organ odwoławczy wskazując na przepis art. 235 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1025) stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż skoro użytkownikiem wieczystym działek, na których znajduje się część budynku (budynek handlowo-usługowy oraz budynek niemieszkalny garaż) jest Spółka to jest ona zobowiązana do uiszczenia podatku od nieruchomości od budynków znajdujących się na przedmiotowych działkach.
Organ odwoławczy zaakceptował, iż organ pierwszej instancji ustalił wartość budowli Spółki w oparciu o włączoną do akt postepowania opinię techniczną dotyczącą inwentaryzacji powierzchni użytkowej budynków oraz wyceny wartości rynkowej/odtworzeniowej budowli sporządzoną w listopadzie 2015 r. oraz aneks - opinię uzupełniającą do w/w opinii z marca 2016 r., co jest zgodne z treścią art. 4 ust. 7 i 8 u.p.o.l.
W skardze na decyzję organu odwoławczego wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
- 1. art. 122 O.p. poprzez niewyjaśnienie, czy wszystkie obiekty takie jak na stałe niezwiązane z gruntem podlegają podatkowi od nieruchomości;
- 2. błąd w ustaleniach faktycznych, gdyż zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy nie ustaliły, czy dany obiekt należy zakwalifikować jako budynek, albo obiekt małej architektury, a dopiero później zakwalifikować go jako budowlę i prawidłowo ustalić stawkę podatku od nieruchomości.
Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącej podniósł, że w toku wcześniejszych postępowań podatkowych zostały złożone zastrzeżenia co do prawidłowej wyceny budynków i budowli. Zastrzeżenia oparte były na tym, iż opinia techniczna dotyczącą inwentaryzacji powierzchni użytkowych budynków oraz wyceny wartości rynkowej (odtworzeniowej budowli) zawierały błędy wskazujące na niewłaściwe wyliczenie powierzchni. Ponadto w sporządzonej opinii - wycenie wskazuje się m.in. zamknięty magazyn, do którego żadna z osób uczestniczących w wizji lokalnej nie wchodziła, zatem w jaki sposób dokonano pomiaru jego powierzchni. Opodatkowany magazyn blaszany utracił wartość, ma zniszczoną wiatę a boksy na śmieci, których stan techniczny rzeczoznawca ocenia jako średni są zdewastowane. Sporządzona wycena określa także "teren przed wjazdem na teren garaży o nawierzchni utwardzonej masą asfaltową,powierzchnia według obmiarów [...] m2.
Stan techniczny zły (fot. 17,18,19,20,21)". Natomiast dołączona dokumentacja fotograficzna stanowiąca załącznik nr 1 do wyceny nie zawiera wskazanych powyżej zdjęć. Ponadto na fotografiach określonych numerami 4,5 nie ma garażu blaszanego znajdującego się przy magazynie. Nadto wycena parkingu opisanego w opinii jako "Parking utwardzony masą bitumiczną" opisany jest nieprawidłowo, gdyż takiego parkingu Spółka nie posiada.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Pełnomocnik skarżacej na rozprawie dodatkowo podniósł, że opinia rzeczoznawców, na której oparli się biegli jest nieaktualna, gdyż nie odzwierciedla stanu istniejącego w 2019 r. Ponadto nie wszystkie nieruchomości objęte opodatkowaniem są związane z działalnością gospodarczą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga zasługuje uwzględnienie, chociaż pełnomocnik skarżącej nie sformułował wszystkich zarzutów, które można byłoby podnieść odnośnie zaskarżonej decyzji.
Niemniej zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn.zm., dalej: P.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to wyjątek w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów art. 127 i art. 210 § 4 O.p., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego, o której mowa w art. 127 O.p. wynika, że organ odwoławczy jest zobowiązany - oprócz odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu - ponownie merytorycznie rozpatrzyć sprawę we wszystkich jej aspektach. Istotą zasady dwuinstancyjności jest bowiem prawo do dwukrotnego rozpoznania danej sprawy. Działanie organu odwoławczego nie może ograniczać się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz winno polegać na podjęciu działań mających na celu pełne wyjaśnienie sprawy. Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza przy tym obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest bowiem tylko weryfikacja decyzji organu pierwszej instancji i kontrola zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do tej decyzji w odwołaniu. I, jakkolwiek w postępowaniu podatkowym odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zawierać powinno zarzuty przeciw tej decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie (art. 222 O.p.), to jednakże regulacja ta nie oznacza, iż organ odwoławczy uprawniony jest ograniczyć rozpoznanie sprawy wyłącznie do zawartych w odwołaniu zarzutów i żądań.
Wymóg powtórnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy sprawy, już raz rozpoznanej i rozstrzygniętej przez organ podatkowy pierwszej instancji, oznacza też, iż wydana na skutek wniesienia odwołania decyzja organu odwoławczego zawierać winna uzasadnienie faktyczne i prawne odpowiadające warunkom określonym w przepisie art. 210 § 4 O.p., a więc wskazywać fakty, które organ odwoławczy uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a także zawierać podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa. Brak spełnienia tych warunków powoduje, że wydana przez organ odwoławczy decyzja ostateczna, stanowiąca przedmiot skargi wniesionej do sądu administracyjnego, w istocie rzeczy, nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem przedstawionej wyżej zasady i wskazanych uregulowań prawnych. Z uzasadnienia tej decyzji wynika przede wszystkim, że ogranicza się ono głównie do przedstawienia przebiegu postępowania podatkowego przeprowadzonego przed wniesieniem odwołania i zarzutów odwołania. Natomiast z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, oprócz ogólnie wskazanego przedmiotu opodatkowania tj. gruntów, budynków i budowli, co podlega opodatkowaniu. Nie wiadomo jakie działki gruntu opodatkowano, jakie budynki i budowle są posadowione na tych gruntach i co podlega opodatkowaniu. Wskazano bowiem w decyzji organu odwoławczego, podobnie zresztą jak w decyzji organu pierwszej instancji tylko powierzchnię gruntów i budynków i pomnożono przez stawkę podatku, podobnie sumarycznie wskazano wartość budowli. Tak więc w treści decyzji nie określono przedmiotu opodatkowania.
Co więcej w aktach sprawy brak jest wypisów z ewidencji gruntów i budynków, a zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 276) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Brak wypisów z ewidencji gruntów i budynków powoduje, że Sąd nie może dokonać kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Co do zasady w sytuacji, gdy podatnik nie określił wartości budowli, a taki przypadek ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, zgodnie z art. 4 ust. 7 u.p.o.l. organ podatkowy powoła biegłego, z zastrzeżeniem ust. 8, który ustali tę wartość. W przypadku, gdy podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub wartość ustalona przez biegłego jest wyższa co najmniej o 33% od wartości określonej przez podatnika, koszty ustalenia wartości przez biegłego ponosi podatnik. Z kolei w myśl art. 4 ust. 8 u.p.o.l. organ podatkowy powołuje biegłego spośród rzeczoznawców majątkowych, o których mowa w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2204 i 2348 oraz z 2019 r. poz. 270, 492 i 801).
Jednakże organy podatkowe oparły swoje rozstrzygnięcia na nieaktualnej opinii technicznej dotyczącej inwentaryzacji powierzchni użytkowej budynków oraz wyceny wartości rynkowej/odtworzeniowej budowli sporządzonej w listopadzie 2015 r. oraz na aneksie - opinii uzupełniającej do opinii z marca 2016 r. Natomiast w myśl art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz.
65) operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Sporządzana opinia nie była także aktualizowana. Co więcej pełnomocnik Spółki kwestionuje opodatkowanie niektórych budynków i budowli, stwierdzając, że ich nie posiada. Z tych względów wręcz konieczne i niezbędne dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia jest przeprowadzenie oględzin nieruchomości i wyjaśnienie wszystkich spornych kwestii. Stan faktyczny na nieruchomości od lat 2015 -2016 w stosunku do 2019 r. mógł bowiem ulec zmianie.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie wyjaśniły więc stanu faktycznego sprawy, nie zgromadziły pełnego materiału dowodowego, czym naruszyły przepisy art. 122 O.p. i art. 187 § O.p., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uwzględni przedstawioną przez Sąd ocenę prawną. Konieczne jest bowiem dokładne wyjaśnienie sprawy, poczynienie prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o wypisy z ewidencji gruntów i budynków oraz przeprowadzenie oględzin nieruchomości, a jeżeli Spółka nadal nie poda powierzchni budynków oraz wartości budowli powołanie biegłego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
O kosztach postepowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 13.522 zł, na którą składa się: uiszczony wpis sądowy w kwocie 2.722 zł oraz wynagrodzenie adwokata w kwocie 10.800 zł, określone zgodnie z § 2 pkt 7 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1800).