Uzasadnienie
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej - Wierzyciel, Dyrektor COF) postanowieniem z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. – dalej k.p.a.); art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm. – dalej u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689 z późn. zm. – dalej u.o.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez M. S. (dalej – Skarżąca, Zobowiązana), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] nr [...], mocą którego uznano za nieuzasadnione zarzuty nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia obowiązku, wniesione na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. na podstawie tytułu wykonawczego Poczty Polskiej S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej w B. z dnia [...] nr [...].
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dyrektor COF wydał w dniu [...] tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący nieuiszczoną opłatę abonamentową RTV za okres od stycznia 2015 r. do maja 2019 r. Na jego podstawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. (dalej – Naczelnik US) prowadzi wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne, w toku którego dokonano zajęcia wierzytelności Skarżącej z rachunku bankowego. Zawiadomienie wraz z odpisem wskazanego tytułu wykonawczego doręczono Zobowiązanej w dniu [...], a samo zawiadomienie doręczono bankowi w dniu [...].
Pismem z dnia 8 czerwca 2020 r. Skarżąca złożyła zarzuty w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a. podnosząc nieistnienie obowiązku oraz przedawnienie części egzekwowanych należności. W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła, że w grudniu 2002 r. wyrejestrowała odbiornik RTV, co miało miejsce w chwili sprzedaży mieszkania zlokalizowanego w C. przy ul. [...]. Dalej wskazała, że poinformowała Wierzyciela o zmianie miejsca zamieszkania i od tego czasu wszelka korespondencja była kierowana na jej nowy adres, z wyjątkiem zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru abonenta, które rzekomo wysłane zostało w dniu 31 lipca 2008 r. na nieaktualny adres. Jak zauważyła Zobowiązana, o fakcie tym dowiedziała się w maju 2019 r. Jak następnie zaznaczyła, gdyby powzięła wiedzę o tym fakcie wcześniej, to mogłaby już w 2008 r. wyjaśnić sprawę wyrejestrowania odbiornika.
Natomiast w chwili obecnej z racji na upływ ponad 17 lat nie posiada dokumentu potwierdzającego tą okoliczność. Dodała przy tym, że nie zna przepisu, który nakazywałby jego przechowywania przez tak długi czas. Skarżąca podkreśliła, że od 2003 r. do października 2018 r., kiedy doręczono jej pierwsze upomnienie, nie otrzymała jakiejkolwiek korespondencji dotyczącej abonamentu. Zwróciła również uwagę, że część należności ujętych w tytule wykonawczym uległo przedawnieniu. Wobec powyższego Zobowiązana wniosła o wstrzymanie egzekucji do czasu wyjaśnienia sprawy.
Naczelnik US pismem z dnia 16 czerwca 2020 r. zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zarzutów.
Odpowiadając na to wezwanie Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] uznał za nieuzasadnione zarzuty nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia obowiązku.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż ustawa o opłatach abonamentowych nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat abonamentowych począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania. Brak dopełnienia czynności formalno-prawnych skutkuje naliczaniem kwot abonamentu za kolejne miesiące.
Wierzyciel stwierdził, że na imię i nazwisko Skarżącej zgłoszona została rejestracja odbiornika RTV pod adresem: C., ul. [...] (obecnie: C., ul. [...]). Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Jak stwierdził Dyrektor COF, w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342 – dalej rozporządzenie z 2007 r.) został nadany Skarżącej indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie w tej kwestii zostało wysłane do Zobowiązanej w dniu 31 lipca 2008 r. i nie odnotowano jego zwrotu. Zaznaczono przy tym, że rozporządzenie z 2007 r. nie wymaga jego doręczenia. Zaznaczono także, że ma ono jedynie charakter informacyjny.
Sam obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika z art. 5 ust. 1 u.o.a., co według Dyrektora COF, stanowi podstawę do przyjęcia stanowiska, że nawet jego nieotrzymanie nie zwalnia ze wspomnianej powinności.
Wierzyciel zaznaczył także, że na dzień wystawienia postanowienia nie dysponował dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez Zobowiązaną formalności dotyczących wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego przed dniem 30 września 2019 r. Podkreślił jednocześnie, że to na Skarżącej, jako powołującej się na okoliczność nieistnienia obowiązku, spoczywa powinność jej wykazania.
Z kolei nawiązując do twierdzenia Skarżącej o poinformowaniu Urzędu Pocztowego o nowym miejscu zamieszkania wyjaśniono, że klient ma prawo wystąpienia o przekierowanie korespondencji na wskazany adres. W tym celu wypełnia się druk "Żądanie dosłania przesyłek i przekazów pocztowych", w którym jest określany czas, w jakim ma być przesyłana korespondencja pod wskazany adres. Zauważono przy tym, że zgodnie z treścią zarzutów, żądanie w tym zakresie zostało zgłoszone w momencie sprzedaży mieszkania tj. w 2002 r. i obowiązywało przez pewien okres, po upływie którego należało go przedłużyć, natomiast "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta" było przesyłane dopiero w 2008 r.
W tej sytuacji wierzyciel uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.
W zakresie przedawnienia należności objętej tytułem wykonawczym Dyrektor COF wskazał, że do opłat abonamentowych znajduje zastosowanie art. 70 § 1 o.p. Mając na uwadze jego treść stanął on na stanowisku, że powyższe zobowiązania uległyby przedawnieniu z końcem 2020 r. Jednak z racji zastosowanie wobec Skarżącej środka egzekucyjnego, o którym została powiadomiona, na mocy art. 70 § 4 o.p. doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Z tego też względu również i ten zarzut Wierzyciel uznał za niezasadny.
W końcowej części postanowienia odniesiono się do kwestii braku powiadomień oraz korespondencji ze strony Poczty Polskiej S.A. w okresie od 2003 r. do 2018 r. dotyczącej zaległości w płatności opłat abonamentowych. W tym zakresie wskazano w pierwszej kolejności, że obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisu prawa, więc na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży obowiązek jej regulowania, a Poczta Polska S.A. nie ma obowiązku informowania pisemnie o stanie zaległości. Ponadto zauważono, że wysyłane do Skarżącej upomnienia, kierowane były na nieaktualny adres, gdyż nie dokonała ona aktualizacji danych adresowych (co jak wykazano powyżej pozostaje w obowiązku abonenta). Dodano także, iż Wierzyciel uprawniony jest do otrzymywania danych z rejestru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.
Dz.U. z 2019 r. poz. 1397 z późn. zm.) dopiero od 9 października 2015 r. Z tego też względu, po ustaleniu aktualnego adresu zamieszkania, w dniu [...] skierowano do Skarżącej upomnienie na aktualny adres, które zostało doręczone w dniu 31 października 2018 r.
Końcowo Dyrektor COF wyjaśnił, że na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a.
W zażaleniu z dnia 24 września 2020 r. Zobowiązana zakwestionowała postanowienie z dnia [...]. W jego uzasadnieniu, podobnie jak w zarzutach, wskazała, że w 2002 r. wyrejestrowała odbiornik RTV oraz zgłosiła zmianę adresu, co powiązane było ze sprzedażą mieszkania w C. przy ul. [...]. Wtedy Skarżąca przeprowadziła się do mieszkania matki zlokalizowanego w C. przy ul. [...]. Następnie w 2003 r. - w związku z zamianą mieszkań – przeprowadziła się wraz z matką do lokalu położnego w C. przy ul. [...].
Zdaniem Zobowiązanej, powyższe świadczy o tym, że dopełniła wszelkich formalności wynikających z obowiązującego w tamtym czasie rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. Skarżąca powołując się na wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt I SA/Go 341/17 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt III SA/Po 138/20 stwierdziła, że nie jest zobowiązana do bezterminowego przechowywania dokumentu potwierdzającego tą czynność.
Zauważono także w zażaleniu, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru abonenta, zostało wyekspediowane na niekatulany adres Skarżącej. Zanegowano jednocześnie twierdzenie Wierzyciela, aby był to ostatni znany mu adres zamieszkania Zobowiązanej. Podkreślono również, że gdyby Zobowiązana otrzymała takie zawiadomienie miałaby możliwość wyjaśnienia sytuacji, gdyż wtedy jeszcze prawdopodobnie dysponowała dokumentem poświadczającym wyrejestrowanie odbiornika. Tymczasem o rzekomych zaległościach dowiedziała się dopiero w 2018 r.
W dalszej części zażalenia Skarżąca wyjaśniła, że nie widziała potrzeby przedłużania prośby o przekierowywanie korespondencji na jej aktualny adres, gdyż wszystkie przesyłki, poza tymi kierowanymi przez Pocztę Polską, trafiały do jej rąk. Zauważyła przy tym, że Wierzyciel nie przedstawił upomnień, które miały być wysłane do jej poprzedniego miejsca zamieszkania. Podkreśliła końcowo, że nie podziela stanowiska o tym, że to na niej spoczywa powinność wykazania wyrejestrowania odbiornika RTV.
Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej ostatecznym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...]. Wierzyciel podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w poprzednim rozstrzygnięciu. W uzasadnieniu posłużono się tymi sami twierdzeniami, które prezentowane były we wcześniejszym postanowieniu.
W skardze z dnia 21 grudnia 2020 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Zobowiązana zakwestionowała drugoinstancyjne postanowienie Dyrektora COF. Zobowiązana podtrzymała swoje stanowisko, które zostało przedstawione w piśmie z dnia 8 czerwca 2020 r., jak również w zażaleniu. Zatem stwierdziła, że po zakupie mieszkania przy ul. [...] zgłosiła użytkowanie odbiornika RTV. Następnie w związku z jego sprzedażą dokonała wyrejestrowania odbiornika w 2002 r. Zwróciła uwagę na brak doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego, które wyekspediowane zostało na niekatulany adres zamieszkania Skarżącej. Zobowiązana podniosła również, że wymaga się od niej przechowywania potwierdzenia wyrejestrowania odbiornika przez tak długi okres czasu, podczas gdy Wierzyciel nie jest w stanie zweryfikować tego faktu ze względu na upływ czasu. Końcowo wyjaśniła, że wprawdzie nie posiada telewizora, ani radia, lecz ze względu na zaistniałą sytuację dokonała ponownego wyrejestrowania odbiornika RTV w dniu 30 września 2019 r.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Na wstępie należy wskazać, że na mocy art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 z późn. zm. – dalej ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 33 u.p.e.a., jak również art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – p.p.s.a.). Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, doprowadziła do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzemieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Wspomniany znowelizowany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W poprzednim stanie prawnym niedopuszczalne było natomiast zaskarżenie postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Wyjaśniając w jakim brzmieniu znajduje zastosowanie wspomniany przepis stwierdzić należy, że o reżimie, w jakim ma być rozpatrywana skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym decyduje data jej złożenia. Mianowicie w myśl art. 25 ustawy zmieniającej do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zatem skoro skarga w niniejszej sprawie pochodzi z grudnia 2020 r., a więc złożona została po 30 lipca 2020 r. (data wejście w życie znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), to podlega ona rozpatrzeniu przez sąd administracyjny.
Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie o uznaniu za niezasadne zarzuty zgłoszone przez Skarżącą na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. na podstawie tytułu wykonawczego Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] nr [...].
Przechodząc do dalszych rozważań stwierdzić należy, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.
Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
- 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
- 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
- 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;
- 4) błąd co do osoby zobowiązanego;
- 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
- 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
- 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;
- 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
- 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
- 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:
- 1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub, że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna;
- 2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3–4, 6–7, 9–10 u.p.e.a.);
- 3) poddaje pod wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 8 u.p.e.a.).
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem w rozpatrywanym przypadku organ egzekucyjny obowiązany był uzyskać stanowisko Wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.
W przedmiotowej sprawie Skarżąca podniosła zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zajmując się nim wskazać przyjdzie, że Zobowiązana oparła swe twierdzenie na tym, że rejestracji odbiornika RTV dokonała zamieszkując w C. przy ul. [...]. W grudniu 2002 r. sprzedała ten lokal i wtedy też dokonała wyrejestrowania odbiornika RTV, jednak z racji na upływ czasu nie dysponuje potwierdzeniem dokonania tej czynności. Stwierdziła również, że nie zostało jej doręczone pismo o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego. Ponadto Skarżąca zarzuciła przedawnienie należności dochodzonych tytułem wykonawczym z dnia [...].
Przechodząc do rozważań nad zagadnieniem nieistnienia obowiązku podnieść należy, że strony są zgodne co do tego, że na imię i nazwisko Skarżącej zgłoszono odbiornik RTV i dotyczyło to poprzedniego miejsca zamieszkania. Zrodziło to więc obowiązek Skarżącej do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3012/17, Lex nr 2479090).
Zdaniem Skarżącej, powinność ta ustała jednak wobec wyrejestrowania odbiornika RTV, co nastąpiło w grudniu 2002 r. w związku ze sprzedażą mieszkania zlokalizowanego przy ul. [...]. Brak potwierdzenia dokonania tej czynności uzasadniła upływem czasu. Natomiast, według Skarżącej, dokument ten winien być w dyspozycji Wierzyciela.
Tymczasem zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązana wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), winna przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 928/18, Lex nr 2645539).
Zatem na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 837/18, Lex nr 2693760). Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 481/15, Lex nr 1926279). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.
Wskazać należy także na jeszcze jeden aspekt. Mianowicie przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:
- – § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;
- – § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;
- – § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.
W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, czy też zbycie nieruchomości, na której użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV, nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Przy czym samo twierdzenie Skarżącej o wyrejestrowaniu telewizora jest niewystarczające dla ziszczenia się okoliczności z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym. Skoro Skarżąca nie legitymuje się takim dowodem, to Wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Wiadomym jest, że Skarżąca dokonała wyrejestrowania odbiornika RTV dopiero w dniu 30 września 2019 r. W tej sytuacji Wierzyciel zasadnie dochodzi opłat abonamentowych za okres od stycznia 2015 r. do maja 2019 r.
Zobowiązana twierdzi także, że nie zostało jej doręczone "Zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych". W jej ocenie, powoływanie się przez Dyrektora COF na okoliczność nie odnotowania zwrotu pisma nadawcy, jest niewystarczające dla przyjęcia rzeczywistego dostarczenia wspomnianego zawiadomienia. Ponadto, według Skarżącej, Wierzyciel dysponował wiadomością, że nie zamieszkuje pod adresem, na który zostało wysłane wspomniane zawiadomienie.
Zagadnie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).
Z treści przywołanych przepisów nie wynika, aby doręczenia powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego.
Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (zob. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 913/15, Lex nr 2141379; z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1297/15, Lex nr 2205628; z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2262/15, Lex nr 2432993; z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19, Lex nr 3015347).
Zatem brak zwrotnego potwierdzenia doręczenia zawiadomienia o nadaniu Skarżącej indywidulanego numeru identyfikacyjnego nie świadczy o nieskuteczności tej czynności. Dodać należy, że po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Zatem sporny obowiązek nie przestał istnieć z uwagi na wejście w życie przepisów rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Podnosząc nieistnienie obowiązku uiszczenia opłat Skarżąca powinna wykazać wyrejestrowanie tego odbiornika czego nie uczyniła (zob. wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2271/18, Lex nr 2596734).
Reasumując niezasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut przedawnienia dochodzonych zaległości z tytułu nieuiszczonych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2015 r. do maja 2019 r. Rozważania w tej materii należy rozpocząć od tego, że należności z tytułu abonamentu RTV mają charakter publicznoprawny a nie cywilnoprawny, bowiem obowiązek ich uiszczania wynika z ustawy, a nie ma charakteru umownego. Tak więc na podstawie art. 2 § 2 o.p., do przedawnienia opłat abonamentowych stosować należy art. 70 § 1 o.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności (zob. wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt I GSK 1668/19, Lex nr 3007500). Oznacza to, że najstarsze zaległości z 2015 r. uległyby przedawnieniu dopiero z upływem 31 grudnia 2020 r. W niniejszej sprawie na podstawie zawiadomienia Naczelnika US dokonano zajęcia rachunku bankowego, w efekcie czego stosownie do art. 70 § 4 o.p. doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Oznacza to, że od daty dokonania tej czynności egzekucyjnej termin przedawnienia biegnie na nowo.
Reasumując niezasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).
Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.