Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 30 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 204/20

Uzasadnienie

1. 1. Przedmiotem skargi G. K. (dalej: skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor) wydane na podstawie art. 123, art. 124 i art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 17 i art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: u.p.e.a.), w którym stwierdzono, iż zażalenie z dnia 7 listopada 2018 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dalej: Naczelnik) z dnia [...] r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. nr od [...] do [...], wniesione zostało z uchybieniem 7. dniowego terminu przewidzianego dla tej czynności w art. 17 § 1 u.p.e.a.
2. 2. Postępowanie przed organami egzekucyjnymi.
3. 2.1. Wnioskiem z dnia 18 lutego 2019 r., skonkretyzowanym pismem z dnia 4 czerwca 2019 r., skarżąca zwróciła się o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec niej na podstawie ww. tytułów wykonawczych z uwagi na przedawnienie obowiązku nimi objętego.
4. 2.2. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanej na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W rozstrzygnięciu tym zawarł pouczenie, iż zobowiązanej przysługuje prawo wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od daty jego otrzymania.

Postanowienie to doręczono skarżącej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 30 października 2019 r., zatem 7. dniowy termin do wniesienia uprawnionego na mocy art. 59 § 5 u.p.e.a. zażalenia, przewidziany w art. 17 § 1 tej ustawy, upływał ostatecznie 6 listopada 2019 r. Skarżąca natomiast sporządziła i nadała zażalenie w Urzędzie Pocztowym B. nr [...] w dniu 7 listopada 2019 r., a więc z uchybieniem tego ustawowo zakreślonego terminu.

Mając więc na uwadze, iż zaskarżone postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o trybie jego zaskarżenia, a 6 listopada 2019 r. był normalnym dniem pracy, tę czynność procesową zobowiązanej należy uznać za bezskuteczną.

1. 3. Postępowanie przed Sądem I instancji.
2. 3.1. W skardze osobistej na ww. postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 107 i 112 k.p.a. oraz art. 2 w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niejasne pouczenie o dacie wniesienia odwołania i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz merytoryczne rozpatrzenie zażalenia z dnia 7 listopada 2019 r.

W uzasadnieniu wskazała, że postanowienie Naczelnika zawiera błąd formalny w postaci braku podania rozstrzygnięcia. Jednocześnie zwróciła uwagę, iż pouczenie o prawie do odwołania zawarte w postanowieniu Naczelnika nie było sformułowane tak, żeby było ewidentnie jasne, że termin złożenia zażalenia upływa w dniu 6 listopada 2019 r. Zdaniem skarżącej termin ten upływał z dniem 7 listopada 2019 r., bo tak zrozumiała z treści pouczenia, w związku z czym uważa, że postanowienie Dyrektora narusza jej prawa konstytucyjne.

1. 3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.
2. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
3. 4.1. Skarga okazała się niezasadna.

1. 4.2. Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).

1. 4.3. Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia i ono wyznacza granice sprawy. Spostrzeżenie to jest istotne, albowiem skarżąca stawia w skardze zarzuty w istocie nie postanowieniu Dyrektora lecz postanowieniu organu I instancji, które powinny być przedmiotem np. jej wniosku skierowanego do organu II instancji o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia z dnia 7 listopada 2019 r. na postanowienie organu I instancji, którego nie złożyła.

1. 4.4. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w wyżej zakreślonych granicach, wskazać należy, że jego podstawę stanowi art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przepis ten ma zastosowanie do postanowień z uwagi na regulację art. 126, który stanowi, iż po postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.

Podkreślić należy, że w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 134 k.p.a. organ jest zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.

W ocenie Sądu postanowienie Naczelnika nie nasuwa wątpliwości co do sposobu i terminu pouczenia skarżącej o prawie zaskarżenia go zażaleniem. Z pouczenia wynika, iż zobowiązanej przysługiwało na nie zażalenie w terminie 7 dni od daty jego otrzymania.

Nie jest sporne, że postanowienie Naczelnika doręczono skarżącej w dniu 30 października 2019 r., zatem 7. dniowy termin do wniesienia zażalenia, przewidziany w art. 17 § 1 w związku z art. 59 § 5 u.p.e.a., upływał ostatecznie 6 listopada 2019 r., który to dzień był normalnym dniem pracy.

Tymczasem zażalenie skarżącej na ww. postanowienie sporządzone natomiast zostało i nadane w Urzędzie Pocztowym B. nr [...] w dniu 7 listopada 2019 r., a więc z uchybieniem tego ustawowo zakreślonego terminu, co wynika, z załączonego do akt zwrotnego potwierdzenia ww. postanowienia Naczelnika.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, skarżąca nie wykazała naruszenia art. 112 k.p.a., zgodnie z którym, błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.

Nie doszło również do naruszenia art. 107 k.p.a., który w sprawie nie ma zastosowania, albowiem odnosi się do decyzji, a nie postanowienia. Dyrektor nie naruszył także art. 2 w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niejasne pouczenie o dacie wniesienia odwołania i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, merytoryczne rozpatrzenie zażalenia z dnia 7 listopada 2019 r.

W tych ramach wskazać należy, że art. zgodnie z art. 124 § 1 k.p.a. postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania lub, jeżeli postanowienie wydane zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. § 2 stanowi, że postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie.

Tym samym nie można uznać, że doszło do naruszenia wynikającej z art. 2 Konstytucji zasady państwa prawa (praworządności) oraz art. 7 Konstytucji, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

1. 4.5. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, uznając ją za bezzasadną.