Uzasadnienie
Skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej: organ) z dnia [...] nr [...].
W skardze wskazano, że wnioskiem z dnia 7 grudnia 2020 r. spółka zwróciła się do organu o rozłożenie na raty zaległości podatkowej (VAT za październik 2020 r.). W tym samym dniu organ wystosował do spółki upomnienie zwracając się o uregulowanie w terminie 7 dni należności z tytułu zaległości w podatku VAT za październik 2020 r. Spółka na powyższe upomnienie wniosła zarzuty. Pismem z dnia [...] organ poinformował spółkę, że na ww. upomnienie nie przysługują zarzuty, albowiem nie zostało jeszcze wszczęte postepowanie egzekucyjne. Dalej wskazano, że w związku z powyższym, że organ wystosował do spółki pismo, które zamyka drogę do ewentualnej dalszej polemiki, skarżąca przyjęła, że owe pismo jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i wniosła na nie skargę do sądu administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w dniu 7 grudnia 2020 r. spółka złożyła wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za październik 2020 r. Organ wystosował w dniu [...] do spółki upomnienie obejmujące ww. zaległość. Następnie w dniu 11 grudnia 2020 r. spółka na podstawie art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm. – u.p.e.a.) wniosła zarzuty do powyższego upomnienia.
Pismem z dnia [...] organ poinformował spółkę, kiedy następuje wszczęcie egzekucji, a także o tym, że upomnienie nie może być podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, bowiem ma ono jedynie charakter informacyjny i w momencie jego wystawienia nie prowadzi się jeszcze postępowania egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej na akt lub czynność objętą zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a.
Na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zatem podstawową przesłanką dopuszczalności skargi jest wymóg, by zaskarżona forma działania administracji publicznej należała do kategorii takich aktów lub czynności, które są kontrolowane przez sąd administracyjny.
Nadto w myśl art. 3 § 2a sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Stosownie do treści art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają nadto w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
W ocenie Sądu, uznać należy, że zaskarżone pismo z dnia [...] informujące o tym kiedy następuje wszczęcie egzekucji, a także o tym, że upomnienie nie może być podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, bowiem ma ono jedynie charakter informacyjny i w momencie jego wystawienia nie prowadzi się jeszcze postępowania egzekucyjnego, nie jest objęte zakresem właściwości sądów administracyjnych.
Nie jest ani decyzją, ani zaskarżalnym postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym. Nie jest także postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Nie stanowi ono ani żadnego aktu, ani też czynności wymienionych w cytowanym przepisie, ponieważ nie dotyczy żadnych uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie zostało też wydane w trybie, o którym mowa w art. 3 § 2a p.p.s.a. Pismo to ma ono charakter jedynie informacyjny.
Ze stwierdzenia zawartego w art. 15 § 1 u.p.e.a., iż pisemne upomnienie wierzyciela skierowane do zobowiązanego zawiera wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, wynika wprost, że upomnienie jest czynnością wierzyciela poprzedzającą wszczęcie postępowania egzekucyjnego (por. P. Ostojski, Instytucja upomnienia w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Sam. Teryt. 2011/2, s. 62). Również w art. 3a § 2 pkt 2 u.p.e.a. mowa jest o tym, że upomnienie jest przesyłane zobowiązanemu przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Upomnienie ma z jednej strony walor informacyjny i perswazyjny, przypomina bowiem zobowiązanemu o konieczności wykonania nałożonego na niego obowiązku oraz wskazuje na konsekwencje niewykonania obowiązku – wszczęcie egzekucji administracyjnej. Z drugiej strony doręczenie upomnienia, o ile jest ono wymagane, wywołuje doniosły skutek prawny, ponieważ jest warunkiem dopuszczalności prowadzenia egzekucji – por. Przybysz Piotr Marek, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX do art. 15 u.p.e.a.
Brak lub wadliwość upomnienia może być podstawą do wniesienia zarzutu, jeżeli upomnienie było obligatoryjne (zob. postanowienie NSA z 16.09.2010 r., II FSK 1608/10). Jednakże zarzuty można zgłaszać wyłącznie w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organy egzekucyjne na wniosek wierzyciela. Prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu staje się aktualne dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.
W niniejszej sprawie po wniesieniu zarzutów przez skarżącą, na skutek otrzymanego upomnienia, organ jedynie poinformował skarżącą spółkę, że postępowanie egzekucyjne nie zostało jeszcze wszczęte, zatem brak jest podstaw do ich rozpoznania.
W konsekwencji, Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na ww. pismo informujące jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, gdyż sprawa nią objęta nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.