Uzasadnienie
W dniu 2 stycznia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęła skarga kasacyjna od wyroku tego Sądu z dnia 12 listopada 2012 r. Do skargi dołączono urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 31 grudnia 2012 r., w którym A w B. (dalej w skrócie: A lub skarżąca) zwróciła się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach wniosku A odnotowała, że w 2011 r. Urząd Miasta B. zajął należące do niej rachunki bankowe. Strata w 2011 r. wyniosła 218.519,45 zł. Skarżąca odnotowała dalej, że w dniu [...] r. Prezydent Miasta B. wydał decyzję, mocą której zobowiązano A do zwrotu dotacji w kwocie 1.542.234,46 zł. Co znamienne, kwotę tę skarżąca zwróciła uprzednio w 2008 r. A zaakcentowała dalej, że posiada majątek, który nie wystarcza na zaspokojenie ww. zobowiązania.
W ocenie skarżącej, likwidacja pozarządowej organizacji samorządu terytorialnego pozbawia środowisko możliwości reprezentacji i należytego funkcjonowania. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy (majątek lub środki finansowe) A stanowi kwotę 281.907,07 zł. Wartość środków trwałych wyniosła 369.048,43 zł. Skarżąca posiada dwa rachunki bankowe, których łączne saldo stanowi kwotę 156.914,10 zł. W poprzednim roku obrotowym poniosła stratę w kwocie 218.519,45 zł.
Przy opisanym wyżej wniosku A nadesłała m.in.: wariant porównawczy rachunku zysków i strat za lata 2010 -2011; bilans z tego okresu; rachunek zysków i strat z wynikiem wstępnym na dzień 31 grudnia 2012 r.; zawiadomienie z dnia 25 października 2011 r. o zajęciu prawa majątkowego z rachunku bankowego na łączną kwotę 1.897.562,97 zł; kopie wspomnianej wyżej decyzji z dnia [...] r.
Dokonawszy wstępnej analizy wniosku, co do wymogów formalnych i co do treści, pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. referendarz sądowy wezwał A do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych dokumentów źródłowych.
Wykonując to wezwanie strona nadesłała plik dokumentów, w tym: raporty kasowe za okres od października 2012 r. do stycznia 2013 r. (21.622,44 zł – stan kasy na dzień 30 listopada 2012 r.); wyciągi ze wszystkich rachunków bankowych (stan na dzień 30 listopada 2012 r. wyniósł 188.364,27 zł); zestawienie sald i obrotów za miesiące październik i listopad 2012 r.; dokumentację księgową kont kosztowych i przychodowych za grudzień 2012 r.; wstępny rachunek zysków i strat sporządzony na podstawie zaksięgowanych zdarzeń gospodarczych na dzień 7 lutego 2013 r. (strata netto w kwocie 2.797.617,74 zł). A nadesłała nadto dokumentację obrazującą przebieg zajęcia rachunków bankowych i przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego (z dokumentów tych wynika, że egzekucję zakończono w listopadzie 2011 r.).
Wpis sądowy od skargi kasacyjnej wynosi 7.782,00 zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Analiza wniosku, przy uwzględnieniu przede wszystkim wskazanych wyżej realnych kosztów postępowania na jego obecnym etapie, pozwoliła przyjąć, że A nie wykazała, iż w jej sytuacji można zastosować wyjątek od zasady odpłatności postępowania sądowego, jakim niewątpliwie jest prawo pomocy.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być [podkreślenie własne] przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z kolei po myśli art. 245 § 4 P.p.s.a., częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
Należy wytknąć A, iż deklarując w druku PPPr majątek i dochody, manipulowała okolicznościami stanu faktycznego. W druku tym zeznała, że posiada dwa rachunki bankowe, na których – na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku – łącznie zdeponowano kwotę 156.914,10 zł. Tymczasem z nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że A posiadała wówczas co najmniej trzy rachunki, których łączne saldo w omawianym okresie wyniosło 188.364,27 zł. Co więcej, na potrzebę rozpoznania wniosku nie zadeklarowano kwoty 21.622,44 zł, które to środki figurowały w kasie A w dniu 30 listopada 2012 r. Należy w tym miejscu odnotować, że wpis sądowy od skargi kasacyjnej stanowi zaledwie 3,69 % środków posiadanych przez A w dniu 30 listopada 2012 r. W tym stanie rzeczy krytycznie należy ocenić próbę przerzucenia ciężaru ponoszenia kosztów sądowych na innych podatników.
Nie bez znaczenie dla przyjętego rozstrzygnięcia wniosku pozostaje nadto fakt, iż w chwili obecnej, co wynika z wyciągów bankowych, w stosunku do skarżącej nie toczy się postępowanie egzekucyjne, a poprzednie, zakończyło się jeszcze w 2011 r.
Nawiązując zaś do deklarowanej przez A straty należy zauważyć, że strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych i co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008r., sygn. akt I FZ 260/08, postanowienie WSA z dnia 22 lipca 2008r., sygn. akt I SA/Kr 629/08, źródło: www.nsa.gov.pl/baza orzeczeń).
Końcowo wypada podkreślić, że bez znaczenia dla rozpoznania wniosku pozostaje, deklarowana przez A, konieczność zapewnienia środków na spłatę zobowiązania na rzecz Prezydenta Miasta B. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę A, że przedmiotem obecnego wniosku są koszty sądowe związane z postępowaniem kasacyjnym od niekorzystnego dla skarżącej wyroku sądu I instancji. Co znamienne, zaskarżony obecnie wyrok rozstrzygał o zasadności decyzji organów administracyjnych o zwrocie dotacji do budżetu gminy. Zdaniem rozpoznającego wniosek w interesie A powinno leżeć w pierwszej kolejności zapewnienie środków na kontynuację kluczowego dla niej postępowania sądowoadministracyjnego.
Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.