Uzasadnienie
Pełnomocnik skarżącej, będący radcą prawnym, przedstawił jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, skarżąca stwierdziła, że nie może uiścić tych kosztów z powodu kryzysu w branży budowlanej, w której prowadzi działalność gospodarczą. Podniosła, że z działalności tej w okresie od stycznia do października ubiegłego roku wykazała stratę w wysokości 20.501 zł oraz że jej wydatki na utrzymanie domu i – jak się wydaje – na spłatę kredytu hipotecznego wynoszą 2000 zł. Według wniosku skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem i nie posiada żadnego majątku, poza domem o powierzchni 250m2.
Referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia danych zawartych we wniosku w terminie 7 dni poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, w szczególności przez jej małżonka, przedłożenie wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2010 złożonych przez skarżącą oraz inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, złożenie wyjaśnień dotyczących działalności gospodarczych prowadzonych przez skarżącą i przez jej małżonka (zastrzeżono, że wyjaśnienia te powinny być wsparte stosowną dokumentacją: w przypadku zawieszenia lub wykreślenia działalności z ewidencji – zaświadczeniem potwierdzającym ten fakt oraz odpisem ostatnio sporządzonej ewidencji środków trwałych w razie kontynuowania działalności – odpisami: deklaracji na podatek od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy, ostatniego sprawozdania finansowego lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za wskazany wyżej okres sześciomiesięczny oraz ewidencji środków trwałych), nadesłanie zaświadczenia banku wskazującego wysokość miesięcznej raty kredytu spłacanego przez skarżącą w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz sumę zaległości już spłaconych i tych, które pozostają jeszcze do zapłaty, lub innego dokumentu, z którego wynikałyby te dane, np. harmonogramu spłaty należności kredytowych oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego.
Pismem z dnia 4 lipca 2011 r. pełnomocnik wniósł o przedłużenie terminu do wykonania wezwania o 14 dni. Wyliczył dokumenty, o które wezwano, i podniósł, że skarżąca nie jest w stanie zgromadzić ich w wyznaczonym terminie.
Zarządzeniem z dnia 11 lipca 2011 r., doręczonym w dniu 14 lipca 2011 r., referendarz sądowy przedłużył ów termin o 7 dni. Uwzględniając wniosek pełnomocnika tylko w części, wzięto pod uwagę, że w postępowaniu w innej sprawie skarżącej (sygn. akt I SA/Gl 747/09) pełnomocnik również był wezwany o dokumenty podobne jak w niniejszej sprawie, jednak pomimo przedłużenia terminu wezwania nie wykonał, wobec czego postanowieniem z dnia 17 marca 2011 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy.
W tak przedłużonym terminie pełnomocnik nadesłał dokumenty, jak to ujął, "na okoliczności niezbędne do przyznania skarżącej prawa pomocy", mianowicie: dwa wyciągi z rachunków bankowych za okres od listopada ubiegłego roku do stycznia roku bieżącego oraz kserokopię zeznania podatkowego skarżącej za 2009 r. (wykazano w nim przychód z działalności gospodarczej w kwocie 2.053.241,45 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 886.483,79 zł oraz dochód w kwocie 1.166.757,66 zł).
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powinna ona zatem – z własnej inicjatywy lub na wezwanie referendarza sądowego – przedstawić stosowne dokumenty źródłowe, mogące stanowić dowód, iż taka okoliczność zachodzi.
Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że strona skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka została spełniona, nie nadsyłając żadnego dokumentu, o który była wezwana. Przedłożono bowiem wprawdzie kopie zeznania podatkowego skarżącej oraz – częściowo – wyciągi z rachunków bankowych (w przywołanym postanowieniu z dnia 17 marca 2011 r. mowa jest o trzech rachunkach bankowych skarżącej, nadesłano zaś tylko dwa wyciągi), ale za znacznie wcześniejsze okresy niż wskazano w wezwaniu. Dokumenty te nie pozwalają więc na ocenę aktualnej sytuacji skarżącej, skoro najpóźniejsza okoliczność, jaka z nich wynika, stan rachunku bankowego, pochodzi sprzed ponad pół roku.
Co więcej, przedłożone zeznanie podatkowe ukazuje tę sytuację korzystnie, gdyż wykazano w nich bardzo wysokie przychody i dochody. Fakt ten nie może przemawiać na rzecz przyznania prawa pomocy, niezależnie od tego, iż obrazuje stan sprzed dwóch lat. Niewątpliwie zatem sposób, w jaki wykonano wezwanie, pozostawia bez odpowiedzi te wszystkie kwestie, które miały być wyjaśnione za pomocą żądanej dokumentacji źródłowej. Nie dostarczono wszak jakichkolwiek dowodów potwierdzających ogólnikowe oświadczenia zawarte we wniosku i dostarczających informacji na temat wyniku finansowego działalności gospodarczej skarżącej i jej małżonka, ich przychodów, majątku, a nawet wydatków, czyli danych mających podstawowe znaczenie dla oceny wniosku.
Strona powinna sobie zdawać sprawę z konsekwencji niewykonania wezwania, skoro po pierwsze z takiego powodu stosunkowo niedawno odmówiono jej prawa pomocy w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 747/09 i po drugie jest ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W tym ostatnim kontekście, podobnie jak w przywołanej sprawie, uznać trzeba złożony przez tego pełnomocnika wniosek o przedłużenie terminu za niezrozumiały. Nadesłanie kilku nieaktualnych dokumentów nie wymagało przecież dodatkowego czasu, wobec czego wniosek w tym zakresie doprowadził tylko do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania.
Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.