Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej, po rozpatrzeniu odwołania A spółka z o.o. w C. (dalej zwana: strona, spółka, skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...]r. nr [...] w sprawie określenia spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2019 w kwocie [...] zł.
W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał w szczególności przepisy art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 6 ust. 9 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm. – dalej zwana: UPOL).
Decyzje zapadły w następującym stanie sprawy:
W dniu 1 marca 2019 r. spółka złożyła w organie podatkowym deklarację na podatek od nieruchomości na 2019 r., wykazując do opodatkowania grunty pozostałe o powierzchni [...] m2 oraz budynki mieszkalne o powierzchni [...] m2. Podatek zadeklarowano w kwocie [...] zł.
Pismami z 26 kwietnia 2019 r. oraz 4 września 2019 r. organ podatkowy wezwał podatnika do skorygowania w/w deklaracji wskazując, że nieruchomość stanowiąca przedmiot opodatkowania została przez spółkę sprzedana na podstawie aktu notarialnego z [...]r. W konsekwencji podatek od nieruchomości powinien obejmować okres od stycznia do marca 2019 r., a nie cały 2019 r. Wezwania te spółka pozostawiła bez reakcji
Postanowieniem z [...]r. Prezydent Miasta wszczął wobec spółki postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2019 r. Następnie decyzją z [...]r. określił zobowiązanie z tego tytułu w kwocie [...] zł, argumentując, że przedmiot opodatkowania stanowią: grunty pozostałe o powierzchni [...] m2 oraz budynki mieszkalne o powierzchni [...] m2 i podlegają opodatkowaniu według stawek określonych w Uchwale Rady Miejskiej w Bielsku – Białej z 29 listopada 2016 r. nr XXIII/432/2016 za okres od stycznia do marca 2019 r., gdyż 28 marca 2019 r. zostały przez spółkę sprzedane i tym samym na podatniku przestał ciążyć obowiązek podatkowy.
W odwołaniu strona zarzuciła błędne określenie podstawy opodatkowania oraz brak zapoznania jej, przed wydaniem decyzji, z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Zdaniem spółki część nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania została oddana w posiadanie Prezydentowi Miasta na cele wskazane w ustawie z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Przepis art. 18 ust. 1 w/w ustawy obliguje do wydania nieruchomości inwestorowi, stąd spółka nieruchomość wydała, a [...] przeprowadziła jej oględziny, rozpoczynając na części tej nieruchomości inwestycje. Zarówno stan techniczny budynku jak i w/w oględziny wskazują na konieczność jego wyłączenia z podstawy opodatkowania.
Organ odwoławczy zarzutów i argumentów odwołania nie podzielił. Odwołując się do treści art. 3 ust. 1 UPOL podniósł, że podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby prawne będące właścicielami nieruchomości. Taka sytuacja wystąpiła w tej sprawie, gdyż spółka dopiero na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] z [...]r. sprzedała przedmiotową nieruchomość, a zatem do tego czasu była jej właścicielem. Według treści powyższego aktu, z dniem 1.01.2019 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, przekształciło się w prawo własności. To oznacza, że w okresie od stycznia do marca 2019 r. spółka, jako właściciel nieruchomości, była z tego tytułu podatnikiem, a będące w tym okresie własnością spółki grunty pozostałe o powierzchni [...] m2 oraz budynki mieszkalne o powierzchni [...] m2 podlegały opodatkowaniu według stawek określonych w Uchwale Rady Miejskiej w Bielsku – Białej z 29 listopada 2016 r. nr XXIII/432/2016.
Co do zarzutu naruszenia przepisów postępowania podatkowego organ II instancji argumentował, że Prezydent Miasta nie naruszył prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W skardze, wnosząc o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części orzekającej o opodatkowaniu terenu pozostającego w dyspozycji organu podatkowego, spółka podniosła, że nie można ustalać zobowiązania podatkowego od nieruchomości pozostającej w dyspozycji organu na podstawie ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Na poparcie swojej argumentacji skarżąca nie wskazała jakichkolwiek dowodów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do ustalenia i rozstrzygnięcia, czy organy podatkowe w sposób prawidłowy określiły wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej w podatku od nieruchomości za rok 2019 uznając, że spółka podlegała obowiązkowi podatkowemu w okresie od stycznia do marca 2019 r., a nadto, czy prawidłowo ustaliły podstawę opodatkowania nie wyłączając części nieruchomości wydanej organowi podatkowemu na podstawie ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Nadmienić trzeba, że skarżąca raz wskazuje, że wyłączeniu temu podlegać powinna część gruntu, a innym razem że budynek mieszkalny.
Określając ramy prawne sprawy przywołać trzeba art. 2 ust. 1 UPOL, zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Podatnikami podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 - 3 w/w ustawy są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów.
W myśl art. 6 ust. 1, 4 i 5 UPOL, obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Wygasa natomiast z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek.
Stosownie do art. 6 ust. 9 pkt 1 i 2 ustawy, osoby prawne są obowiązane składać, w terminie do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a nadto odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia.
Na podstawie art. 1b ust. 3 UPOL, zwolnienie z podatku od nieruchomości gruntów i budynków wchodzących w skład nieruchomości przeznaczonych na budowę dróg publicznych, nabytych odpowiednio na własność lub w trwały zarząd:
- 1) Skarbu Państwa oraz przekazanych Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad,
- 2) właściwych jednostek samorządu terytorialnego
- - regulują przepisy ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1474).
Zgodnie z art. 21 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm. – dalej zwana: O.p.), jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Odnosząc przytoczone regulacje prawne do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w stosunku do osób prawnych organ podatkowy wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, jeżeli w postępowaniu podatkowym stwierdzi, że wysokość zobowiązania podatkowego powstającego z mocy prawa jest inna niż wykazana w deklaracji. Decyzja określająca zobowiązanie zostaje wydana po uprzednim wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania podatkowego, chyba że podatnik uprzednio skorygował deklarację podatkową (co w tej sprawie nie miało miejsca).
W realiach rozpoznawanej sprawy nie jest sporne, że spółka będąca osobą prawną była w 2019 r. właścicielem gruntów pozostałych o powierzchni [...] m2 oraz budynków mieszkalnych o powierzchni [...] m2. Taki stan rzeczy, w odniesieniu do budynku, wynika z deklaracji złożonej przez podatnika. Z kolei według wyciągu z ewidencji gruntów, spółka w 2019 r. była właścicielem gruntów o powierzchni [...] m2, co potwierdza także włączony do akt wyciąg z księgi wieczystej nr [...], a ponadto akt notarialny z [...]r. rep [...]. Z powyższego aktu notarialnego wynika również, że spółka [...]r. sprzedała nieruchomość obejmującą w/w grunty oraz budynek mieszkalny na rzecz osoby fizycznej. To oznacza, że spółka podlegała obowiązkowi podatkowemu w okresie od stycznia do marca 2019 r., przy czym przedmiot opodatkowania stanowiły zadeklarowane budynki mieszkalne, zaś w przypadku gruntów – grunty ujawnione w stosownej ewidencji, tj. ewidencji gruntów.
Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 20101 ze zm.), podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Z unormowań wyżej przedstawionych wynika, że na spółce - jako podatniku podatku od nieruchomości - ciążył obowiązek prawidłowego obliczenia wysokości podatku i wpłacenia go w ratach na rachunek właściwej gminy do dnia 15 każdego miesiąca – art. 6 ust. 9 pkt 3 UPOL. Wobec stwierdzenia w postępowaniu podatkowym, że wysokość zobowiązania podatkowego spółki jest niższa niż wykazana w deklaracji - zgodnie z art. 21 § 3 O.p., a przy tym zadeklarowana powierzchnia gruntów jest mniejsza niż o wynika ze stosownych rejestrów - organ podatkowy określił w decyzji wysokość tego zobowiązania. Kwotę zobowiązania organ obliczył na podstawie danych z deklaracji, ewidencji gruntów i budynków, z uwzględnieniem w/w aktu notarialnego oraz stosując stawki podatkowe wymienione w Uchwale Rady Miejskiej w Bielsku – Białej z 29 listopada 2016 r. nr XXIII/432/2016 przyjmując, że 28 marca 2019 r. nieruchomości zostały przez spółkę sprzedane i tym samym na podatniku przestał ciążyć obowiązek podatkowy, a zatem słusznie wymiaru dokonano za okres od stycznia do marca 2019 r.
Przechodząc do zarzutu skargi dotyczącego błędnego opodatkowania terenu pozostającego w dyspozycji organu podatkowego na podstawie ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wyjaśnić trzeba, że na podstawie przywołanego wyżej art. 1b ust. 3 UPOL, możliwe jest zwolnienie z podatku od nieruchomości gruntów i budynków wchodzących w skład nieruchomości przeznaczonych na budowę dróg publicznych na zasadach regulowanych ustawą z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zwolnienie to dotyczy jednak wyłącznie nieruchomości nabytych odpowiednio na własność lub w trwały zarząd Skarbu Państwa oraz przekazanych Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad bądź właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Analiza akt sprawy pokazuje, że takie okoliczności w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.
Nie powołuje się na nie także skarżąca spółka, natomiast znajdujący się w aktach akt notarialny wprawdzie dotyczy sprzedaży przedmiotowej w sprawie nieruchomości, jednak zbycie to nie nastąpiło na rzecz żadnego z w/w podmiotów. Co więcej, w § 6 aktu notarialnego strony uzgodniły, że spółka zobowiązuje się oddać nabywcy w posiadanie przedmiot transakcji w dniu podpisania aktu, tj. [...]r. Wprawdzie w § 3 aktu zapisano, że część nieruchomości o powierzchni [...] m2 zostanie zajęta pod rozbudowę na podstawie w/w ustawy z 10 kwietnia 2003 r. w zamian za odszkodowanie, jednak ma to być działanie przyszłe a nie już dokonane. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi w w/w zakresie uznał Sąd za niezasadne.
Według Sądu, organy podatkowe w oparciu o zebrane dowody wystarczająco ustaliły stan faktyczny sprawy, uznając, że spółka była zobowiązana zgłosić do opodatkowania podatkiem od nieruchomości opisane wyżej grunty i budynki, których była właścicielem w okresie od stycznia do marca 2019 r. Prawidłowości tego rozstrzygnięcia nie podważa uchybienie przez organ I instancji wymogowi wyznaczenia stronie terminu do zapoznania i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów. Choć w skardze spółka zarzutu tego nie podniosła, nadmienić trzeba, że w myśl art. 200 § 1 O.p. przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Dotyczy to zarówno organu I jak i II instancji. Cytowany przepis jest konkretyzacją normy ujętej w art. 123 O.p. i stanowi procesową gwarancję realizacji uprawnień strony postępowania podatkowego w zakresie jej pełnego udziału w tym postępowaniu.
Uchybienie temu przepisowi (art. 200 § 1 O.p.) jest niewątpliwie naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jednak tylko wtedy, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To jednak na stronie ciąży wykazanie wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji byłaby np. sytuacja, w której strona skarżąca uprawdopodobniłaby istnienie związku przyczynowego między naruszeniem przez organ obowiązku wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego, a pozbawieniem prawa strony do oceny całego zebranego materiału dowodowego i przedstawienia nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. W tej sprawie, co należy podkreślić, organ odwoławczy dopełnił ciążących na nim w tym zakresie powinności, a strona nie wskazała jaki wpływ na wynik sprawy miało uchybienie organu I instancji.
Z tych względów Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – zwana p.p.s.a.) - orzekł jak w sentencji.