Wyrok WSA w Gliwicach z 19 lipca 2017 r., I SA/Gl 4/17

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Rozpoznanie

w trybie uproszczonym w dniu 19 lipca 2017 r.

Sprawa

sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów postępowania podatkowego oddala skargę.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Paweł Kornacki (spr.), Bożena Suleja-Klimczyk

Uzasadnienie

1. J. W. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. (dalej: DIS) w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów uzyskania przez stronę dokumentów stanowiących załączniki do zeznania podatkowego w sprawie nabycia spadku.
2. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

2.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. (dalej: NUS) pismem z [...] r., na podstawie art. 274a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2997 r. Ordynacja podatkowa (obecnie t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – dalej: o.p.) wezwał skarżącego do złożenia zeznania podatkowego na formularzu SD-3 w sprawie nabycia spadku.

Jednocześnie NUS pouczył skarżącego o wymogu załączenia stosownych dokumentów, wymienionych w § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 września 2011 r. w sprawie zeznania podatkowego składanego przez podatników podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2011 r., poz. 1276).

W dniu [...] r. do Urzędu Skarbowego w M. wpłynęło zeznanie podatkowe skarżącego wraz z załącznikami w postaci: wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta M., wypisu z rejestru gruntów i odpisu aktu własności ziemi.

2.2. Decyzją z [...] r. NUS ustalił skarżącemu wysokość zobowiązania z tytułu nabycia spadku w kwocie [...] zł, zaś DIS decyzją ostateczną z dnia [...] r. utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Skarga do sądu na decyzję DIS została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 kwietnia 2015 r., I SA/Gl 1409/14.

2.3. Następnie, w świetle ujawnionych nowych okoliczności faktycznych oraz nowych dowodów istotnych dla sprawy, DIS - jako organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] r., uwzględnił prezentowane przez skarżącego stanowisko, że nie ma podstaw do dokonania wymiaru podatku. Stwierdził bowiem, że należny podatek z tytułu nabycia spadku, wcześniej został już zapłacony. Twierdzenia podatnika w tej mierze organ uznał za wystarczająco udowodnione.

Wobec tego decyzją z [...] r. wydaną na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. DIS uchylił własną decyzję z [...] r., utrzymującą w mocy decyzję NUS z [...] r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] zł i umorzył postępowanie w sprawie.

2.4. Wobec umorzenia postępowania wymiarowego skarżący wniósł o zwrot poniesionych kosztów sporządzenia kserokopii dokumentów załączonych do zeznania podatkowego.

Na skutek pisma skarżącego z [...] r., stanowiącego część korespondencji prowadzonej z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w M., w którym podatnik zażądał zwrotu kwoty [...] zł, NUS postanowieniem z [...] r., nr [...] odmówił zwrotu przedmiotowych kosztów.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w zamkniętym katalogu kosztów podlegających zwrotowi (art 265 § 1 pkt 1-2a o.p.) nie uwzględniono kosztów uzyskania przez stronę dokumentów na potrzeby prowadzonego postępowania podatkowego. Nie ma zatem podstawy prawnej do uwzględnienia wniosku podatnika.

2.5. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zakwestionował prawidłowość zarówno zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak i działania pracowników Urzędu Skarbowego w M.. Zaznaczył, że przez prawie dwa lata wskazywał, iż podatku nie zapłaci, ponieważ podatek zapłacił już w latach 80-tych ubiegłego wieku, tyle tylko, że w ówczesnym czasie nie posiadał żadnego dowodu na tę okoliczność.

2.6. DIS zaskarżonym obecnie do Sądu postanowieniem z [...] r., nr [...], utrzymał postanowienie NUS w mocy.

W uzasadnieniu wskazał na art. 265 § 1 i art. 266 o.p. wywodząc, że zwrotowi podlegają tylko ściśle określone wydatki, tj. wymienione w art. 265 § 1 pkt 1 i 2 o.p. Zatem żądanie skarżącego zwrotu kosztów kserokopii dokumentów nie ma podstawy prawnej.

3.1. W skardze skarżący nie sformułował konkretnych zarzutów przeciwko postanowieniu DIS, a jedynie przytaczając poszczególne okoliczności związane z postępowaniem podatkowym w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od spadków i darowizn, zwrócił się do Sądu o "wydanie stosownego orzeczenia w opisanej powyżej sprawie". Zaznaczył przy tym, że domaga się zwrotu kwoty [...] zł poniesionej w celu uzyskania załączników do zeznania podatkowego.

3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
5. Przedmiotowa sprawa dotyczy zwrotu wydatków poniesionych przez podatnika w trakcie czynności sprawdzających na pozyskanie kserokopii dokumentów stanowiących załączniki do zeznania podatkowego.

W pierwszym rzędzie należy więc zwrócić uwagę, że przedmiotowe wydatki skarżący poniósł na skutek wezwania NUS z 13 maja 2014 r.

Sąd stwierdza, że wezwanie w analizowanej mierze, znajdowało umocowanie w art. 274a § 1 o.p. oraz w § 3 pkt 2 wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 września 2011 r. w sprawie zeznania podatkowego składanego przez podatników podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2011 r., poz. 1276). Regulacje te stanowią bowiem, że organ podatkowy może zażądać złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji lub wezwać do jej złożenia, jeżeli deklaracja nie została złożona mimo takiego obowiązku (art. 274a § 1 o.p.), zaś podatnicy podatku od spadków i darowizn obowiązani są dołączyć do zeznania dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania, w tym potwierdzające posiadanie przez zbywcę tytułu prawnego do rzeczy lub praw majątkowych wymienionych w zeznaniu, w szczególności wypis z księgi wieczystej, umowę sprzedaży, zaświadczenie spółdzielni mieszkaniowej (§ 3 pkt 2 rozporządzenia).

6. Zagadnienie kosztów postępowania podatkowego zostało uregulowane w art. 264-271 o.p. Przepisy te stosuje się także do kosztów poniesionych w toku czynności sprawdzających, a to na podstawie art. 280 o.p. Pierwszoplanowe regulacje w tej sprawie zawierają art. 265 i 266.

Zgodnie z art. 265 § 1 o.p. do kosztów postępowania zalicza się:

1. koszty podróży i inne należności świadków, biegłych i tłumaczy, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 623 oraz z 2017 r. poz. 85);
2. koszty, o których mowa w pkt 1, związane z osobistym stawiennictwem strony, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się;

2a) koszty związane z osobistym stawiennictwem strony poza obszar województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa, oraz koszty stawiennictwa związane ze skorzystaniem przez stronę z prawa wglądu do akt sprawy, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu przez organ podatkowy niewłaściwy miejscowo lub wyznaczony na podstawie art. 18c, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych;

2b) koszty związane z osobistym stawiennictwem strony poza obszar województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa, oraz koszty stawiennictwa związane ze skorzystaniem przez stronę z prawa wglądu do akt sprawy, jeżeli postępowanie jest prowadzone w sprawie, o której mowa w art. 119g § 1, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych;

3. wynagrodzenie przysługujące biegłym i tłumaczom;
4. koszty oględzin;
5. koszty doręczenia pism urzędowych;
6. koszty ustanowienia i reprezentacji tymczasowego pełnomocnika szczególnego.

Poza tym stosownie do art. 265 § 2 o.p. organ podatkowy może zaliczyć do kosztów postępowania także inne wydatki bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy.

Z kolei art. 266 § 1 o.p. stanowi, ze organ podatkowy, na żądanie, zwraca koszty postępowania, o których mowa w art. 265 § 1 pkt 1 – 2b, z pewnymi zastrzeżeniami, dotyczącymi żądania zwrotu poniesionych kosztów podróży - co niniejszej sprawy nie dotyczy.

Należy więc zauważyć, że w art. 265 i art. 266 o.p. zostały uregulowane dwie odrębne - choć powiązane ze sobą – instytucje. W pierwszym z wymienionych artykułów wyliczono składniki kosztów postępowania, natomiast w drugim opisano tryb zwrotu tych kosztów, tj. wymieniono te koszty, które na żądanie podlegają zwrotowi.

Rozróżnienie to ma istotne znaczenie dla sprawy, bowiem wynika z niego, że zwrotowi na żądanie podlegają tylko ściśle określone wydatki, tj. wymienione w art. 265 § 1 pkt 1, 2, 2a i 2b o.p. Zwrotowi podlegają zatem tylko koszty podróży i inne należności świadków, biegłych i tłumaczy oraz koszty związane z osobistym stawiennictwem strony. Z kolei wydatki określone w art. 265 § 1 pkt 3-6 oraz § 2 o.p. zwrotowi nie podlegają. Stanowi o tym wprost art. 266 § 1 o.p. (tak również: S. Babiarz (w:) S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 129).

Odnosząc się do realiów niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że zasadnie organy przyjęły, iż koszty o zwrot których wystąpił skarżący, nie stanowią kosztów wymienionych w art. 265 § 1 pkt 1 – 2b o.p. Tym samym mając na uwadze art. 266 § 1 o.p. nie ma podstawy prawnej do ich zwrotu.

7. Na marginesie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 266 § 2 o.p. żądanie zwrotu poniesionych kosztów podróży należy zgłosić organowi podatkowemu, który prowadzi postępowanie, przed wydaniem decyzji w sprawie, pod rygorem utraty roszczenia.

Skarżący żądanie zwrotu wydatków zgłosił w piśmie z 27 czerwca 2016 r., zaś decyzja finalizująca kwestię wymiaru podatku została wydana (na skutek wznowienia postępowania) w dniu 19 kwietnia 2016 r. Zatem żądanie skarżącego było także spóźnione.

W toku kontrolowanego postępowania skarżący nie wykazał również faktycznego poniesienia przedmiotowych wydatków.

8. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) oddalił skargę.