Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. P., Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. Inspektorat w D. z dnia [...] w sprawie odmowy wyłączenia z egzekucji 50% środków znajdujących się na rachunku w Banku A S.A. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W dniu 10 lutego 2010r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w D. złożył skargę na powyższe postanowienie.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie z uwagi na jej wniesienie przez podmiot nieuprawniony, bowiem organ powołany do wydania aktu administracyjnego w pierwszej instancji nie może być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako skarżący w tej samej sprawie, kwestionujący rozstrzygnięcie organu odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W niniejszej sprawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w D. Postanowienie w pierwszej instancji odmawiające wyłączenia spod egzekucji 50% środków pieniężnych znajdujących się na prowadzonym przez bank A rachunku bankowym wydał na podstawie 38 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji- zwanej dalej w skrócie u.p.e.a., Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w D. Na podstawie art. 1a pkt.13 u.p.e.a. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym.
Natomiast w świetle art. 19 § 4 u.p.e.a. Dyrektor Oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest jednocześnie wierzycielem należności mu przysługujących i organem egzekucyjnym działającym poprzez Dyrektora Oddziału. ZUS wyposażony w środki prawne organu administracji państwowej upoważnia pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej (Dyrektorów) do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie w szczególności do wydawania rozstrzygnięć administracyjnych. Zatem w analizowanej sytuacji zachodzi tożsamość podmiotów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Dyrektora Oddziału ZUS.
Należało zatem odnotować, że w myśl art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., uprawnienie do wniesienia skargi przysługuje każdemu, kto ma w tym interes prawny, a ponadto prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz organizacji społecznej w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2).
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może być organ, który w rozpatrywanej przez Sąd sprawie był powołany do wydania aktu administracyjnego. W odmiennym przypadku dopuszczenie organu do udziału w sprawie nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia. Z jednej strony uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej – uprawnienia strony, która kwestionuje poprzez skargę takie rozstrzygnięcie.
Powyższe spostrzeżenia odnoszą się także do Dyrektora Oddziału ZUS.
Konkludując, żaden przepis prawa nie przyznaje uprawnienia organowi pierwszej instancji do przekształcenia się w określonej fazie postępowania z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcia w podmiot kwestionujący takie rozstrzygnięcia w drodze skargi (por. postanowienie NSA z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 387/05, LEX nr 197511, zasadna jest nadto lektura orzeczeń odnoszących się do organów gminy wydających akty administracyjne jako organ I Instancji w postępowaniu administracyjnym – patrz: postanowienie NSA z dnia 19 października 2000 r. sygn. II SA/Gd 2159/00, LEX nr 46440, zob. także uchwałę SN z dnia 27 lipca 1993 r., sygn. akt III AZP 8/93, publ. OSNPC 1994/1/3).
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.