Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej w skrócie: K.p.a., oraz art. 18 i art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954) – dalej w skrócie: ustawa egzekucyjna, po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...]r. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. Inspektoratu w D. nr [...] z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec K. F. na podstawie tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektoratu w D. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi egzekucyjnemu I instancji.
Wskazane wyżej postanowienie stało się następnie przedmiotem skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektoratu w D. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W tych ramach strona skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości jako naruszające prawo.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o odrzucenie w/w skargi. Podkreślono, że skarżący Inspektorat występuje w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako organ I instancji, a więc weryfikacja jego rozstrzygnięć należy do organu nadzoru, którym w rozumieniu art. 23 ustawy egzekucyjnej jest Dyrektor izby Skarbowej w K.. Zgodnie natomiast z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., skargę wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Zauważono nadto, iż Dyrektor Oddziału ZUS w S. nie był stroną postępowania zażaleniowego, zatem nie przysługuje mu tez prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje
Zgodnie z art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej, organem egzekucyjnym w administracji jest Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jest on uprawniony do stosowania egzekucji należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Uznać zatem należy, iż skarga inicjująca postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, jako wniesiona przez (Dyrektora) Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektoratu w D. pochodzi od organu egzekucyjnego I instancji.
Należało zatem odnotować, że w myśl art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., uprawnienie do wniesienia skargi przysługuje każdemu, kto ma w tym interes prawny, a ponadto prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz organizacji społecznej w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2).
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może być organ, który w rozpatrywanej przez Sąd sprawie był powołany do wydania aktu administracyjnego. W odmiennym przypadku dopuszczenie organu do udziału w sprawie nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia. Z jednej strony uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej – uprawnienia strony, która kwestionuje poprzez skargę takie rozstrzygnięcie.
Powyższe spostrzeżenia odnoszą się także do Dyrektora Oddziału ZUS.
Konkludując, żaden przepis prawa nie przyznaje uprawnienia organowi pierwszej instancji do przekształcenia się w określonej fazie postępowania z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcia w podmiot kwestionujący takie rozstrzygnięcia w drodze skargi (por. postanowienie NSA z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 387/05, LEX nr 197511, zasadna jest nadto lektura orzeczeń odnoszących się do organów gminy wydających akty administracyjne jako organ I Instancji w postępowaniu administracyjnym – patrz: postanowienie NSA z dnia 19 października 2000 r. sygn. II SA/Gd 2159/00, LEX nr 46440, zob. także uchwałę SN z dnia 27 lipca 1993 r., sygn. akt III AZP 8/93, publ. OSNPC 1994/1/3).
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.