Uzasadnienie
Pismem z dnia 26 maja 2011 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., W.L. wniósł "zażalenie" na wskazane w sentencji postanowienie organu administracji publicznej. W podstawie zażalenia wskazał art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej w skrócie: upea. W tych ramach zwrócił się o uwzględnienie wniosku skarżącego o uchylenie czynności organu egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną oraz o zwrot przez organ egzekucyjny kwoty wynikającej z zajęcia tej wierzytelności.
W odpowiedzi na ww. zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. zwróciło w pierwszej kolejności uwagę, że W.L. nie wykorzystał wszystkich środków zaskarżenia w toku instancyjnym. Zgodnie bowiem z art. 54 § 5 upea, w sprawie skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. Ponieważ organem właściwym do rozpoznania tej skargi jest samorządowe kolegium odwoławcze jako organ nadzoru na organami egzekucyjnymi będących organami samorządu terytorialnego (art. 54 § 5 w zw. z art. 23 § 3 upea), do środków zaskarżenia znajduje zastosowanie art. 127 § 3 w zw. z art. 144 kpa. Uregulowanie to – zdaniem organu – stanowi, że od postanowienia wydanego w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze nie służy zażalenie, jednakże strona niezadowolona z postanowienia może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Takiej treści pouczenie zostało zamieszczone również w zaskarżonym postanowieniu, mocą którego, działając na podstawie art. 17, art. 18, art. 23 § 3, art. 54 § 1 i art. 89 upea, organ oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności pieniężnej.
Z kolei odnosząc się do argumentów skargi, organ podkreślił, że zajęcie prawa majątkowego w postaci wierzytelności należnej W.L. zostało przeprowadzone zgodnie z art. 89 upea, co do sposobu i formy, a tym samym skargę na czynności organu egzekucyjnego należało uznać za nieuzasadnioną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, o ile służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Z powyższego wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, w myśl art. 52 § 2 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Przedmiotem skargi w tej sprawie jest postanowienie organu nadzoru o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności. Postanowienie to zostało wydane w oparciu o art. 54 § 1 upea, zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Stosownie zaś do treści art. 54 § 5 upea, w sprawie skargi, o której mowa, postanowienie wydaje organ nadzoru, który orzeka w takim przypadku jako organ pierwszej instancji (patrz wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1120/06, źródło: www.nsa.gov.pl/baza orzeczeń). Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie.
Należy podkreślić, że uprawnienie do wniesienia zażalenia służy w postępowaniu egzekucyjnym w tych tylko przypadkach, gdy ustawa tak stanowi. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w art. 54 § 5 upea in fine.
Wypada także zaznaczyć, że skoro do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprowadzono zasady ogólne i szczególne przepisy procesowe to one powinny być stosowane w pierwszej kolejności w postępowaniu egzekucyjnym. Posiłkowe zaś stosowanie przepisów kpa możliwe jest wyłącznie w sytuacji, kiedy nie stoi to w sprzeczności z celami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 872/09, LEX nr 597924).
W tym stanie rzeczy za błędne należy uznać pouczenie organu nadzoru zawarte w zaskarżonym obecnie postanowieniu. Stanowisko organu, iż od "postanowienia zażalenie nie przysługuje" rozmija się z treścią art. 54 § 5 upea. Skarżącemu jak najbardziej zażalenie takie przysługiwało, a właściwym do jego rozpoznania jest w tej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., jako organ nadzoru, który winien orzec jako organ drugiej instancji. Dopiero wydane ponownie w tej sprawie stanowisko Kolegium może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.
Przytoczone wyżej stanowisko Sądu znajduje wzmocnienie w lekturze innych orzeczeń np. wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 1302/09 (źródło: www.nsa.gov.pl/baza orzeczeń), czy w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 412/08, LEX nr 521763).
Poza sferą rozważań, na skutek stwierdzonej niedopuszczalności skargi z powodu nie wykorzystania toku instancji, jest kwestia badania zakresu przedmiotowego dopuszczalności skargi na czynność organu egzekucyjnego. Badanie takie przez pryzmat zasady niekonkurencyjności środków prawnych jest na tym etapie przedwczesne i jako takie niedopuszczalne.
Reasumując, wniesienie skargi do sądu administracyjnego przed wcześniejszym wykorzystaniem przez skarżącego środka odwoławczego w postaci zażalenia na postanowienie skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., czyni przedmiotową skargę niedopuszczalną.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.