Uzasadnienie
Pismem z dnia 1 czerwca 2013 r. J. G. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o zwolnienie go od kosztów sądowych. Wniosek ów złożony został na formularzu stosowanym w postępowaniu przed sądami powszechnymi. W tych ramach skarżący oświadczył między innymi, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną. Na jego majątek składają się: mieszkanie o pow. 72 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 0,48 ha. W rubryce "posiadane zasoby" odnotował kwotę 5000 zł w ramach IKE. Swój dochód skarżący oznaczył w kwocie 2500 zł. Zaakcentował, że miesięcznie ponosi wydatki z tytułu czynszu (520 zł) oraz z tytułu zakupu lekarstw (400 zł).
W dalszej kolejności, przybliżony wyżej wniosek został – w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego – złożony na urzędowym formularzu (druk PPF z dnia 18 czerwca 2013 r.), stosowanym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tych ramach skarżący ponownie wystąpił o zwolnienie od kosztów sadowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wraz z żoną są emerytami obciążonymi kosztami leczenia. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący zawarł informacje tożsame z tymi, które ujawnił w przybliżonym na wstępie wniosku. Dodatkowo wskazał, że dochód żony z tytułu świadczenia emerytalnego wynosi 2169,57.
Wnosząc skargę, skarżący uiścił należny wpis sądowy w kwocie 100 zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Co do zasady strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z kolei przez "uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny" należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, nie publ.).
Odnosząc poczynione wyżej uwagi na grunt tej sprawy należy stwierdzić, że nie sposób sytuacji materialnej skarżącego postrzegać w kategoriach socjalnych standardów utrzymania. Skarżący wraz z żoną posiadają stały dochód, którego łączna wartość przekracza 5000 zł miesięcznie. Zdeklarowano przy tym, że stałe wydatki w gospodarstwie domowym skarżącego stanowią bez mała 1/5 tej kwoty. W tym stanie rzeczy uznano, że w przypadku J. G. nie została spełniona przesłanka warunkująca zastosowanie dobrodziejstwa procesowego, jakim niewątpliwie jest zwolnienie od kosztów sądowych. W tych ramach należy zaznaczyć, że skarżący wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, uiścił jednocześnie należny wpis sądowy od skargi.
Należy więc zobrazować skarżącemu w tym miejscu, że opłata, którą uiścił jest praktycznie jedyną na tym etapie postępowania. Z kolei dalsze, szacunkowe i rozłożone w czasie, a co najistotniejsze – niepewne koszty sądowe, mogą zamknąć się w kwocie 200 zł, tj. 100 zł z tytułu opłaty kancelaryjnej za wniosek o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem oraz 100 zł z tytułu wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Jednakowoż, obie te opłaty, staną się wymagalne w przypadku niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia.
Trzeba jeszcze w tym miejscu zaznaczyć, że instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich"; prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł.
W wyniku poczynionych wyżej spostrzeżeń, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.