Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 28 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 583/20

Uzasadnienie

1. 1. S. K. (dalej: skarżący) wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) z 19 marca 2020 r. nr SKO/F/41.4/253/2020/4091/MK w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 rok.
2. 2. Stan sprawy.
3. 2.1. Decyzją z dnia 17 stycznia 2020 roku. Prezydent Miasta J. ustalił skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2020. Do opodatkowania podatkiem od nieruchomości organ przyjął: budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 65,2 m2 oraz grunty pozostałe-tereny mieszkaniowe o powierzchni 645 m2. Natomiast do opodatkowania podatkiem rolnym organ przyjął grunty orne kl. IVa o powierzchni 0,1652 ha.

W aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o zmianie w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Prezydenta Miasta J. z dnia 13 kwietnia 2003 r. Wynika z niego, że doszło do zmniejszenia powierzchni terenów mieszkaniowych i gruntów ornych na działce nr [...].

Zmiana przedstawia się następująco: tereny mieszkaniowe przed zmianą 0,0652 ha, po zmianie 0,0645 ha; grunty orne przed zmianą 0,1671 ha, po zmianie 0, 1652 ha.

1. 2.2. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Wskazał, że kwestionuje wysokość podatku, ponieważ naliczona jest od mniejszej powierzchni niż w akcie notarialnym. Zdaniem skarżącego dokonano niezgodnego z prawem wznowienia granic nieruchomości w 2013 r. i to uzasadnia zastosowanie innej podstawy opodatkowania. Nadto podatnik wskazał, że domaga się zmiany granic nieruchomości.

1. 2.3. Po rozpatrzeniu odwołania, organ odwoławczy zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że dla prawidłowego dokonania wymiaru podatku od nieruchomości kluczowe znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów i budynków. Zarówno przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1452 z późn. zm. – u.p.o.l.)., jak i przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 333 – u.p.r.). jako podstawę do dokonania opodatkowania właściwym podatkiem uznają zapisy w ewidencji gruntów i budynków.

I tak, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm. – u.p.g.k.). dane zawarte w ewidencji gruntów mają decydujące znaczenie dla wymiaru podatków lokalnych. W myśl powołanego przepisu, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Na konieczność ustalenia charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów wskazuje bezpośrednio art. 1a ust. 3 u.p.o.l., zgodnie z którym przez użyte w ustawie określenia: 1) użytki rolne, 2) lasy, 3) nieużytki, 4) użytki ekologiczne, 5) grunty zadrzewione i zakrzewione, 6) (uchylony) 7) grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi oraz grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, 8) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi - rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.

Również ustawa o podatku rolnym wymienia ewidencję gruntów jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. W myśl art. 1 tej ustawy, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Ponadto, dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm. – o.p.). Zgodnie z tym przepisem, stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone.

W przedmiotowej sprawie dane ewidencji gruntów prowadzonej przez Prezydenta Miasta J. wskazują, że skarżący jest właścicielem działki nr [...] położonej w J.. Grunty na przedmiotowych działkach są oznaczone symbolami: "B" - tereny mieszkaniowe o powierzchni użytkowej 0,645 ha oraz "RIVa" - grunty orne o powierzchni 0,1652 ha. Kolegium ustaliło, że dokonane przez organ podatkowy w decyzji ustalenia, co do przedmiotu opodatkowania odzwierciedlają dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

Stwierdzono, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym.

Dalej podano, że w toku postępowania podatkowego nie jest dopuszczalne kwestionowanie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy ma bowiem obowiązek przyjąć za podstawę obliczenia podatku powierzchnię gruntu wynikającą z ewidencji gruntów i budynków, a tego dowodu nie można zastępować dowodami z oględzin, dowodami ze świadków lub biegłych. Jeżeli podatnik nie zgadza się z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, to ma możliwość wszczęcia procedury zmiany w organie prowadzącym ewidencję.

1. 3.1. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W skardze podano, że uzasadnienie Kolegium nie jest merytoryczne i nie na temat. Nie odnosi się w zupełności do zagadnienia fałszowania dokumentacji. Skarżący domaga się przywrócenia granic jak z przed wznowienia i odszkodowania 1 mln 50 tys. zł za ograbienie go z własności i wypędzenie z J.. Podał, że nie chce mieszkać w mieście, w którym Prezydent toleruje fałszowanie dokumentacji i rabunek ziemi. Jest to kwalifikowane jako zbrodnia przeciwko Narodowi Polskiemu. Wniósł o przywrócenie granic jak z przed rozpoczęcia robót geodezyjnych.

1. 3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje.

1. 4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie wskazać należy, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w dniu 26 listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1027/18 ze skargi S. K., w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2018 r. zapadł wyrok oddalający skargę. Tożsamy wyrok zapadł w dniu 16 grudnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 417/15 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2015. Z uwagi na tożsamy przedmiot sprawy i analogiczną treść złożonych przez skarżącego zarzutów, Sąd w niniejszym składzie w całości podziela poglądy prawne wyrażone w uzasadnieniu powyższych wyroków i dalszej części uzasadnienia częściowo się nimi posłuży.

Zasadniczym przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest kwestia opodatkowania podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości - w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego działki gruntu oznaczonej nr [...], na którą składają się grunty orne i tereny mieszkaniowe. Z treści skargi (a wcześniej odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej) należy wnioskować, że wynikająca z ewidencji gruntów i budynków powierzchnia gruntów podlegających opodatkowaniu została zaniżona na skutek bezprawnych działań (nowych pomiarów) geodety - łącznie o 26 m2 (19+7). Skarżący dąży w istocie do tego, aby w postępowaniu podatkowym podważyć dane wynikające z ewidencji gruntów.

W ocenie organów podatkowych natomiast podatek ustalony został prawidłowo, na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków.

5. Rozstrzygając tak zarysowany spór wskazać należy, że zgodnie z art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r., podatnikami podatku rolnego są między innymi osoby fizyczne będące właścicielami gruntów. Warunkiem uznania gruntów za gospodarstwo rolne jest spełnienie normy obszarowej (1 ha lub 1 ha przeliczeniowy), a podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; a dla pozostałych gruntów liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 2 i art. 4 ust. 1 u.p.r.).

Unormowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego zawarto w art. 6c u.p.r. Wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym) - osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego, dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy.

Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają w szczególności grunty, budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są między innymi osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości. W myśl art. 4 ust. 1 u.p.o.l., podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów - powierzchnia, a dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 u.p.o.l.).

W dalszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Podkreślić trzeba, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 o.p. i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone.

Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 411/11, Lex nr 1125394).

Ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.p.g.k., nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której do sądu pierwszej instancji nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone, odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10, Lex nr 1216646; uchwała NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, ONSAiWSA 2009/5/88; wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010 r. II FSK 1243/08, Lex nr 558871; wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2009 r., II FSK 1410/07, Lex nr 549643; wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07, Lex nr 490966; wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r., II FSK 690/09, Lex nr 745808).

Od reguły przewidzianej w art. 21 u.p.g.k. nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a więc organy ustalające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1014/10).

Tym samym wykluczona jest możliwość prowadzenia przeciwdowodu w trybie art. 194 § 3 o.p przez inne organy, w tym także podatkowe, na okoliczność np. faktycznego wykorzystywania gruntów lub ich faktycznego charakteru. Stanowisko to uznać należy za ugruntowane w orzecznictwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 29 czerwca 2006 r., w sprawie II FSK 842/05) i podzielane w literaturze (glosa do tego wyroku A. Bartosiewicza, opubl. baza LEX, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1150/11).

Podkreślenia wymaga, że jeżeli podatnik nie zgadza się z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków to ma możliwość wszczęcia procedury ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję. Chcąc zatem podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie) - powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Dopiero w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, gdyż organ podatkowy nie ma podstaw do zmiany danych zawartych w ewidencji. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję

Inaczej rzecz ujmując, tak długo, jak zawarte w ewidencji zapisy nie ulegną zmianie, organ podatkowy nie jest władny do przyjęcia innej powierzchni gruntu na potrzeby wymiaru podatku od nieruchomości i podatku rolnego. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, organy podatkowe nie są bowiem powołane do rozstrzygania tych kwestii oraz do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków (por. np. wyrok WSA w Opolu z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Op 43/19).

W niniejszej sprawie podatek ustalony został prawidłowo, na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków.

W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani też nie naruszyły przepisów postępowania podatkowego. Przeciwnie, podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokonały rzetelnej analizy okoliczności sprawy. Ocena zgromadzonych dowodów, nie narusza granic swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 o.p. i zasługuje na pełną akceptację. Podnoszone przez skarżącego argumenty, w których wskazuje on na wadliwość postępowania geodezyjnego nie mogą skutecznie podważyć legalności działania organów podatkowych zobowiązanych ustalać wysokość podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego w oparciu o dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków.

1. 6. Wobec powyższego Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.).