Uzasadnienie
W druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 17 marca 2009 r., nadesłanego w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, H. Z. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podniósł, że ma 69 lat i jest emerytem. W wyniku posiadanych schorzeń nie jest w stanie zapewnić sobie dodatkowych źródeł dochodu. Mieszka we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem, który jest cieślą i jego praca charakteryzuje się sezonowością zatrudnienia. W okresie zimowym A. Z. pozostaje bez dochodu.
Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika nadto, że wnioskujący posiada dom o pow. 60 m² oraz nieruchomość rolną (łąka) o pow. 17 arów. Dochód wspomnianego gospodarstwa - na dzień wypełnienia druku PPF – został oznaczony w kwocie [...] zł (świadczenie emerytalne skarżącego).
W dniu 8 kwietnia 2009 r. – w odpowiedzi na wezwanie referendarza - wpłynęły do Sądu dodatkowe dokumenty źródłowe i wyjaśnienia (patrz akta sprawy o sygn. I SA/Gl 59/09), na podstawie których ustalono, co następuje. Wskazana wyżej kwota dochodu H. Z. stanowi świadczenie w kwocie netto. Syn skarżącego w okresie od 19 sierpnia 2008 r. do 30 września 2008 r. osiągnął wynagrodzenie z tytułu pracy w kwocie [...] zł brutto, co pozwala oszacować, że miesięczne wynagrodzenie A. Z. wynosi około [...] zł brutto. Stałe miesięczne opłaty ponoszone w gospodarstwie domowym wynoszą około [...] zł. Dodatkowo w okresie zimowym skarżący ponosi koszty ogrzewania, tj. zakupu węgla i drewna. W piśmie procesowym z dnia 7 kwietnia 2009 r. skarżący oświadczył nadto, że ma zmiany zwyrodnieniowe w odcinku szyjnym i lędźwiowym kręgosłupa, co w połączeniu z chronicznym bólem stawów skutkuje znacznym ograniczeniem ruchowym.
Należy w tym miejscu odnotować, że skarżący wielokrotnie zwracał się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniach z jego skarg przed tutejszym Sądem administracyjnym. I tak, postanowieniem z dnia 18 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 1028/07 przyznano mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, zaś postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r. zwolniono go od wpisu sądowego od skargi (sygn. akt II SAB 56/08). Ostatnio, na mocy postanowienia Sądu z dnia 8 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SAB 53/08, zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w części przekraczającej kwotę [...] zł.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Intencją wnioskującego było w tej sprawie uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (vide pkt 4 druku PPF). Z tych względów wniosek ten został rozpoznany w oparciu o przesłankę częściowego przyznania prawa pomocy.
Zgodnie więc z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Najogólniej rzecz ujmując, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy polega na badaniu wzajemnej relacji aktywów strony wnioskującej, przy uwzględnieniu jej koniecznych wydatków, a pasywami, które w tej sytuacji przybierają postać niezbędnych kosztów postępowania sądowego. W tym konkretnym przypadku nie można tracić z pola widzenia okoliczności, że wskazana przez skarżącego wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi [...] zł. Wydaje się, że strona inicjując postępowanie sądowe winna mieć na uwadze to, że należne opłaty sądowe mogą w niektórych przypadkach być znacznie wyższe niż wysokość dochodzonego roszczenia wobec organów administracji publicznej.
Ocena sytuacji skarżącego, dokonana przy uwzględnieniu wskazanej wyżej zależności, uzasadnia wniosek, że rzeczona przesłanka zwolnienia częściowego w stosunku do niego zachodzi i że bez wspomnianego niebezpieczeństwa uszczerbku utrzymania koniecznego może on uiścić jedynie ułamek kosztów, o którym mowa w sentencji. Ustalając ten ułamek, wzięto pod uwagę także to, że syn skarżącego otrzymuje wynagrodzenie uzależnione od prac o charakterze sezonowym, a zgodnie z deklaracją skarżącego syn podejmuje pracę wraz z nastaniem wiosny. Z tych względów, dokonując wspomnianego wyżej zestawienia przyjęto, że A. Z. winien otrzymywać w chwili obecnej wynagrodzenie ustalone szacunkowo na bazie przedłożonych dokumentów źródłowych. Poczynione ustalenia pozwalają przyjąć, że uiszczenie każdorazowej opłaty sądowej w kwocie [...] zł, nawet przy założeniu, że skarżący będzie zobowiązany do uiszczenia jednocześnie dwóch wpisów od skargi (w tym w sprawie I SA/Gl 59/09), odbędzie się bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla niego i syna.
Należy nadto podkreślić, że orzeczenie o częściowym zwolnieniu od opłat sądowych jest rozstrzygnięciem, które zabezpiecza prawo do sądu strony skarżącej, a jednocześnie nie skutkuje przeniesieniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 588/06, LEX nr 191863).
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.