Uzasadnienie
Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Z. (dalej: ZUS) postanowieniem z 14 lutego 2023 r. nr 480000/71/433150/2022/DR-6312600575/P-4335/GT, na podstawie art. 83 c § 1a i art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1009 z późn. zm. – obecnie t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 z późn. zm.), dalej "u.s.u.s.", oraz art. 33 § 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.), dalej "u.p.e.a.", po rozpoznaniu wniosku I Sp. z o.o. z siedzibą w G. – obecnie Q Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: Spółka, skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie ZUS z 19 stycznia 2023 r. nr [...], którym nie uznano zarzutów Spółki za uzasadnione.
Powyższe postanowienie ZUS zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W związku z posiadanymi przez Spółkę zaległościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 września 2022 r. do 30 września 2022 r. ZUS, jako wierzyciel, wystawił w dniu 1 grudnia 2022 r. tytuły wykonawcze o numerach: TW1480022008314, TW1480022008315, TW1480022008316, a następnie wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne.
Spółka pismem z 12 grudnia 2022 r. wniosła zarzuty do tytułów wykonawczych, ograniczając się do stwierdzenia, iż tytuły wykonawcze wystawiono bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszaniem prawa ze względów formalnych, a nadto zarzuciła brak właściwości dyrektora Oddziału ZUS do prowadzenia egzekucji.
Wobec niewskazania przez Spółkę podstaw zarzutów, ZUS – pismem z 16 grudnia 2022 r. – wezwał Spółkę do sprecyzowania zarzutów w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma.
W zakreślonym terminie Spółka nie udzieliła odpowiedzi. Wobec powyższego ZUS rozpoznał zarzuty w oparciu o posiadaną dokumentację w kontekście wszystkich podstaw wymienionych w art. 33 § 2 pkt 1, 2b, 3, 4, 5, 6a, 6b, 6c u.p.e.a.
ZUS stwierdził, że tytuły wykonawcze o numerach: TW1480022008314, TW1480022008315, TW1480022008316 zostały wystawiono w związku z posiadanymi przez Spółkę zaległościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a Spółka nie wykazała, aby zobowiązanie to nie istniało.
Ponadto ZUS wyjaśnił, że obowiązek ujęty w tytułach wykonawczych został określony w oparciu o dokument, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a., tj. deklaracje rozliczeniowe złożone przez płatnika składek. Obowiązek został określony zgodnie z dokumentacją rozliczeniową DRA za wrzesień 2022 r.
ZUS nie stwierdził także błędu, co do zobowiązanego. Uznał Spółkę jako podmiot zobowiązany z tytułu posiadania statusu płatnika składek do zapłaty należności składkowych ujętych w przedmiotowych tytułach wykonawczych. ZUS stwierdził także, że nie naruszono wymogu formalnego związanego z doręczeniem zobowiązanemu upomnienia, które zostało doręczone w dniu 19 października 2022 r. Nie potwierdzono również wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części, ani braku wymagalności obowiązku z uwagi na odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, czy też wystąpienia innej przyczyny.
Spółka pismem z 2 lutego 2023 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
ZUS podkreślił, że przeprowadzone – w ramach ponownego rozpoznania sprawy – postępowanie nie wykazało, aby postanowienie z 19 stycznia 2023 r. wydano z rażącym naruszeniem prawa.
ZUS ponownie dokonał analizy materiałów sprawy, szczegółowo analizując każdą z podstaw zarzutów i stwierdził, że w sprawie nie doszło do wystawienia tytułów wykonawczych bez podstawy prawnej, ani do rażącego naruszenia prawa ze względów formalnych.
W skardze na postanowienie ZUS z 14 lutego 2023 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa i wniosła o jego uchylenie.
W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.". Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to wyjątek w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania.
Sąd przeprowadzając kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdził, że nie narusza ono prawa.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym.
Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Podstawą zarzutu może być tylko:
- 1) nieistnienie obowiązku;
- 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
- a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
- b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
- c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
- 3) błąd co do zobowiązanego;
- 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
- 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
- 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
- a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
- b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
- c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Zarówno w zarzutach, jak też we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca podniosła brak legitymacji do prowadzenia przez Dyrektora Oddziału ZUS w Z., jako organu egzekucyjnego, egzekucji należności składkowych, z uwagi na brak publikacji aktu określającego właściwość miejscową organu egzekucyjnego. Natomiast skarżąca nie sformułowała żadnych zarzutów z katalogu zarzutów, wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Co więcej ZUS – pismem z 16 grudnia 2022 r. – wezwał skarżącą do sprecyzowania zarzutów w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma, na co skarżąca w zakreślonym terminie nie udzieliła odpowiedzi. Dlatego też wierzyciel, będący jednocześnie organem egzekucyjnym, rozpoznał zarzuty w oparciu o posiadaną dokumentację w kontekście wszystkich podstaw wymienionych w art. 33 § 2 pkt 1, 2b, 3, 4, 5, 6a, 6b, 6c u.p.e.a.
Sąd nie znalazł podstaw do uznania, aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo i to w stopniu rażącym. Po pierwsze bowiem, skarżąca nie sformułowała żadnych zarzutów z katalogu zarzutów, wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Po drugie organ, pomimo braku udzielenia odpowiedzi, niejako na korzyść strony rozpoznał sprawę dwukrotnie w oparciu o posiadaną dokumentację w kontekście wszystkich podstaw wymienionych w art. 33 § 2 pkt 1, 2b, 3, 4, 5, 6a, 6b, 6c u.p.e.a.
Należy zgodzić się z ZUS, że tytuły wykonawcze o numerach: TW1480022008314, TW1480022008315, TW1480022008316 z 1 grudnia 2022 r. zostały wystawiono w związku posiadanymi przez płatnika składek – skarżącą -zaległościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 września 2022 r. do 30 września 2022 r. Skarżąca nie wykazała, aby zobowiązanie to nie istniało. Ponadto obowiązek ujęty w tytułach wykonawczych został określony w oparciu o dokument, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a., tj. deklaracje rozliczeniowe złożone przez płatnika składek. Nie stwierdzono także błędu, co do zobowiązanego. Nie potwierdzono także, aby w sprawie naruszono wymóg formalny związany z doręczeniem zobowiązanemu upomnienia, wskazując, że upomnienie takie zostało doręczone zobowiązanemu 19 października 2022 r. Nie potwierdzono również wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części, ani braku wymagalności obowiązku z uwagi na odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, czy też wystąpienia innej przyczyny.
Odnosząc się do akcentowanego w zarzutach i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestii braku legitymacji do prowadzenia przez Dyrektora Oddziału ZUS w Z., jako organu egzekucyjnego, egzekucji należności składkowych, z uwagi na brak publikacji aktu określającego właściwość miejscową organu egzekucyjnego ZUS, Sąd wyjaśnia, że uprawnienia dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, określone są w art. 19 § 4 u.p.e.a. Natomiast art. 22 § 2 u.p.e.a., jako kryterium ustalenia właściwego miejscowo organu egzekucyjnego, wskazuje miejsce zamieszkania lub siedziby zobowiązanego w odniesieniu do egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości z zastrzeżeniem § 2a-3a (które nie mają zastosowania w rozpoznawanej sprawie). Siedziba zobowiązanej Spółki mieściła się w G. Z kolei z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 września 2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne (Dz.U. z 2016 r. poz. 1411) wynika, że siedziby i właściwość miejscową dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne uprawnione do stosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 19 § 4 u.p.e.a. określa załącznik do rozporządzenia.
Z punktu 42 tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia wynika właściwość miejscowa Dyrektora Oddziału w Z. dla miasta G. Reasumując Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. jest organem egzekucyjnym właściwym rzeczowo i miejscowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Rozstrzygnięcie organu należy więc uznać za prawidłowe.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.