Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] nr [...], odmawiające H. Z. umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł powstałych w związku z jej zaległością z tytułu podatku od spadków i darowizn.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 czerwca 2010 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi na to postanowienie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis wskazanego zarządzenia wraz z pouczeniem o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia na nie zażalenia wysłano do strony, której jednakże nie zastano przy próbie jego doręczenia. Wobec tego przesyłkę tę w dniu 15 czerwca 2010 r. pozostawiono w Urzędzie Pocztowym T. [...]. Tego samego dnia w skrzynce do doręczania korespondencji skarżącej umieszczono o tym zawiadomienie. Zgodnie z oświadczeniem operatora zawartym w piśmie z dnia 27 lipca 2010 r. czynność ta została powtórzona w dniu 23 czerwca 2010 r. Natomiast w dniu 1 lipca 2010 r. wskazaną przesyłkę wydano stronie.
W dniu 7 lipca 2010 r. skarżąca oddała w polskim urzędzie pocztowym pismo, w którym zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednakże ze względu na jej oświadczenie, że "rezygnuje z prawa zwolnienia (...) z opłaty (...) oraz przyznania (...) Adwokata z Urzędu", które zawarła w piśmie z dnia 22 stycznia 2011 r., postępowanie w tym zakresie zostało umorzone postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 lutego 2011 r., od którego nie wniesiono sprzeciwu.
W dniu 4 lutego 2011 r. skarżąca uiściła kwotę należną tytułem wpisu od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Stosownie do art. 230 §§ 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi, pobiera się wpis. Na podstawie zaś art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (a jeżeli pismem tym jest skarga – jej odrzucenia) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania.
Podkreślenia przy tym wymaga, że złożenie przez wezwanego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przed upływem wskazanego terminu siedmiodniowego przerywa jego bieg [por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10, LEX nr 606372; z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 12/09, LEX nr 551919], a w konsekwencji prowadzi do uniknięcia skutku niewykonania wezwania określonego w art. 220 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez Sąd.
Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej, stwierdzić jednakże należy, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy został wniesiony po upływie terminu do wykonania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Jak już wspomniano, nastąpiło to w dniu 7 lipca 2010 r. Tymczasem wskazany termin siedmiodniowy upłynął z dniem 6 lipca 2010 r., gdyż zdarzenie inicjujące jego bieg, czyli doręczenie skarżącej powyższego wezwania, uznać należało za dokonane z dniem 29 czerwca 2010 r.
Wyjaśnienia przy tym wymaga, iż podstawą tej kwalifikacji jest art. 73 p.p.s.a., który ma zastosowanie w przypadku niemożności dokonania doręczenia adresatowi ani bezpośrednio, o czym – w odniesieniu do osób fizycznych – stanowi art. 67 § 1 p.p.s.a., ani za pośrednictwem osoby uprawnionej zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, przechowywane jest ono w placówce pocztowej przez okres czternastu dni [art. 73 § 1 p.p.s.a.]. W oddawczej skrzynce pocztowej [a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe] umieszcza się zaś zawiadomienie o złożeniu tego pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. W przypadku niepodjęcia pisma we wskazanym terminie siedmiodniowym, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości jego odbioru w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu tegoż [art. 73 §§ 2 i 3 p.p.s.a.]. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem czternastego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej [art. 73 § 4 p.p.s.a.].
Dołączone do akt sprawy: potwierdzenie odbioru wskazanego wezwania oraz pismo operatora publicznego z dnia 27 lipca 2010 r. nie pozostawiają wątpliwości, co do wykonania powyższych czynności. Zgodnie z nimi, jak już wspomniano, wskutek niezastania skarżącej, przesyłkę tę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym T. [...], zaś w skrzynce do doręczenia korespondencji adresata umieszczono o tym zawiadomienie. Po raz pierwszy dokonano tego w dniu 15 czerwca 2010 r., powtórnie – w dniu 23 czerwca 2010 r.
Oznacza to, iż czternastodniowy termin, o którym mowa w powołanym wyżej art. 73 § 4 p.p.s.a., upłynął z dniem 29 czerwca 2010 r., a doręczenie należało uznać za dokonane właśnie w tym dniu. Podkreślenia przy tym wymaga, iż na tę kwalifikację nie ma wpływu fakt wydania stronie przesyłki po upływie wskazanego terminu [zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt: II FZ 541/10 oraz II FZ 542/10, dostęp: http://orzeczenia.nsa.gov.pl].
W konsekwencji oddany w dniu 7 lipca 2010 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy nie przerwał siedmiodniowego terminu do wykonania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, ponieważ termin ten upłynął z dniem 6 lipca 2010 r. Wezwanie to nie zostało zatem wykonane, co zgodnie z przytoczonym wyżej art. 220 § 3 p.p.s.a. prowadzić musi do odrzucenia skargi.
Niejako na marginesie wymaga jednakże podkreślenia, że na tę kwalifikację nie ma wpływu to, czy uchybienie terminowi do wykonania wezwania nastąpiło z przyczyn zależnych od strony, czy też nie. Okoliczność ta ma natomiast znaczenie przesądzające dla oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu, który strona może złożyć.