Wyrok WSA w Gliwicach z 8 stycznia 2020 r., I SA/Gl 666/19

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Rozpoznanie

w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2020 r.

Sprawa

sprawy ze skargi W.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Bożena Suleja-Klimczyk

Uzasadnienie

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej – organ II instancji, Dyrektor IAS) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 17, art. 18, art. 33 i art. 34 § 1, § 4, § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm. – dalej u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia W. S. (dalej – Skarżący, Zobowiązany), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej – organ I instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...] r. nr [...] uznające za niezasadne zarzuty wniesione pismem z dnia 10 grudnia 2018 r. w zakresie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., dotyczące niespełniana wymagań z art. 27 u.p.e.a. przez tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z tytułu kary pieniężnej.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Organ I instancji wszczął wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...], obejmującego należność z tytułu kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Został on doręczony dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] r.

Wykorzystując system teleinformatyczny przesłano do A S.A. zawiadomienie z dnia [...] r. nr [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] organ egzekucyjny doręczył w dniu [...] r. również Zobowiązanemu.

Pismem z dnia 10 grudnia 2018 r. Skarżący wniósł zarzuty na to postępowanie egzekucyjne, wskazując na rażące naruszenie prawa.

Następnie organ egzekucyjny pismem z dnia 21 grudnia 2018 r. wezwał Zobowiązanego do doprecyzowania złożonego podania zaznaczając, że w przypadku jego nieskonkretyzowania, zostanie potraktowane jako zarzuty z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., czyli niespełnianie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie, mimo prawidłowego jego doręczenia.

Ponieważ w sprawie zachodzi tożsamość wierzyciela i organu egzekucyjnego, zbędnym było wydawanie postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów. Wobec tego organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., postanowieniem z dnia [...] r. odmówił uwzględnienia zarzutów Zobowiązanego.

W uzasadnieniu stwierdzono, że złożone przez Skarżącego zarzuty są bezzasadne, gdyż tytuł wykonawczy nr [...] został sporządzony według wzoru określonego przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 850) i spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. Tym samym, w ocenie organu I instancji, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Ponadto wyjaśniono, iż tytuł wykonawczy został sporządzony po uprzednim doręczeniu upomnienia z dnia [...] r. nr [...] (doręczenie nastąpiło w dniu [...] r.). W związku z brakiem zapłaty zaległości objętej wspomnianym upomnieniem, został wystawiony tytuł wykonawczy nr [...].

W zażaleniu z dnia 8 lutego 2019 r. Zobowiązany podniósł zarzut rażącego naruszenia prawa oraz wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.

Dyrektor IAS nie przychylając się do argumentacji Skarżącego postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy podzielił ustalenia organu egzekucyjnego stwierdzające, że tytuł wykonawczy z dnia [...] r. nr [...] zawiera wszystkie elementy określone w art. 27 u.p.e.a. W konsekwencji uznał, że organ I instancji prawidłowo przyjął, że zarzuty wniesione przez Skarżącego w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a. nie zasługują na uwzględnienie.

W skardze z dnia 18 kwietnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS w całości z powodu rażącego naruszenia prawa. Nie wskazano jednak na czym polegało rażące naruszenie prawa oraz jaki konkretny przepis prawa został naruszony w sposób rażący.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Na wstępie należy zaznaczyć, że tut. Sąd orzekał już w podobnym stanie faktycznym i prawnym, gdzie Zobowiązany występował w charakterze pełnomocnika swojej małżonki. Sąd we wspomnianej sprawie wyrokiem z dnia 23 lipca 2019 r. o sygn. akt I SA/Gl 567/19 oddalił skargę dotyczącą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Z uwagi na analogiczny przedmiot sprawy, Sąd w niniejszym składzie podziela poglądy prawne wyrażone w uzasadnieniu tego wyroku, przyjmując je za własne. W uzasadnieniu prawnym w niniejszej sprawie Sąd częściowo posłuży się argumentacją przedstawioną we wspomnianym orzeczeniu o sygn. akt I SA/Gl 567/19.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie w sprawie uznania zarzutów wniesionych na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione.

W tych ramach wskazać przyjdzie, że instytucja zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym służy ochronie zobowiązanego, a ta wyraża się w tym, że właściwy organ bada, czy egzekucja zasadnie jest prowadzona, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa (wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2019 r. sygn. akt II FSK 22/17, Lex nr 2624698).

Przepis art. 33 § 1 u.p.e.a. stanowi, iż podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4. błąd co do osoby zobowiązanego;
5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;
8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Z unormowania tego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Oznacza to m.in., że ich podstawą mogą tylko i wyłącznie okoliczności wymienione we wspomnianym art. 33 § 1 u.p.e.a. (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2012 r. sygn. akt II FSK 1469/10, Lex nr 1113607). Natomiast kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.

Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a., po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 34 § 5 u.p.e.a., na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. W rozpoznawanej sprawie wydanie wspomnianego postanowienia było jednak bezprzedmiotowe z racji na fakt, że organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem (zob. uchwała NSA z dnia 25 czerwca 2007 r. sygn. akt I FPS 4/06, ONSAiWSA 2007/5/112).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. poprzez niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a..

Elementy tytułu wykonawczego wymienione zostały w art. 27 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem tytuł wykonawczy zawiera:

1. oznaczenie wierzyciela;

1a) oznaczenie organu albo organów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz. U. z 2018 r. poz. 2206);

2. wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także NIP lub numeru PESEL, jeżeli zobowiązany taki numer posiada;
3. treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;
4. wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;
5. wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;
6. wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;
7. datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela;
8. pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu;
9. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;
10. klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej;
11. wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych;
12. datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku;
13. datę doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1a;
14. datę, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, o której mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g.

Tytuł wykonawczy z dnia [...] r. nr [...] zawiera wszystkie wskazane w zacytowanym przepisie elementy, tj.: w rubryce A dane zobowiązanego, w rubryce E dane dotyczące należności pieniężnych, w rubryce F oznaczenie i wniosek wierzyciela, w rubryce I oznaczenie i klauzulę organu egzekucyjnego. Ponadto wskazać należy, że wzór tytułu wykonawczego jest zgodny ze wzorem określonym w załączniku nr 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 850).

Zdaniem Sądu, mając na uwadze art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz.1302 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.), nie doszło również do naruszenia innych przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania zaskarżonego aktu.

Mają powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.