Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 14 lutego 2023 r., nr SKO.III/423/780/2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej jako organ, SKO) stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania spółki K. sp. j. z siedzibą w Z. (dalej jako strona, skarżąca, spółka) od decyzji Burmistrza Miasta Z. (organ I instancji) z 19 października 2022 r., nr [...], ustalającej wysokość należnego podatku od nieruchomości za 2022 r.
SKO wskazało, że zgodnie z art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 – dalej jako Ordynacja podatkowa, OP), odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji organu I instancji. Z załączonego do decyzji organu I instancji zwrotnego potwierdzenia jej odbioru przez stronę wynika, że decyzja została doręczona spółce 4 listopada 2022 r. Zatem nadane 22 listopada 2022 r. odwołanie zostało złożone po upływie czternastodniowego terminu do jego wniesienia.
Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się spółka wnoszą skargę do tutejszego Sądu. Zarzuciła w niej naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 187 § 1 w zw. z art. 191 OP, poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, czego skutkiem jest błąd w ustaleniach faktycznych i uznanie, że nadane 22 listopada 2022 r. odwołanie od decyzji organu I instancji o nr 2/45 zostało wniesione po terminie pomimo doręczenia decyzji organu I instancji 9 listopada 2022 r.
W oparciu o ten zarzut skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ I instancji przekazując odwołanie organowi odwoławczemu wskazał decyzję, której odwołanie dotyczy i podał, że została ona doręczona 9 listopada 2022 r. SKO badając terminowość wniesienia odwołania nie zbadało należycie rozbieżności występującej pomiędzy datą doręczenia widniejącą na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, a tą, jaką wskazał organ I instancji w piśmie przekazującym odwołanie do SKO.
Nadto w aktach administracyjnych organu znajduje się druga decyzja z tej samej daty, opatrzona tym samym numerem, ustalająca podatek od nieruchomości za 2022 r., która jednak dotyczy udziałów spółki we współwłasności nieruchomości. To ta decyzja została doręczona 4 listopada 2022 r., a spółka nie wniosła od niej odwołania.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wskazało, że dowodem doręczenia decyzji jest zwrotne potwierdzenie odbioru, a nie pismo organu I instancji przekazujące odwołanie. Skoro występuje zgodność pomiędzy datą i numerem decyzji a datą i numerem wskazanym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, to niewątpliwie datą doręczenia jest dzień wpisany na tym potwierdzeniu.
Przed rozpoznaniem sprawy SKO zwróciło się jednak do organu I instancji o wyjaśnienie wątpliwości co do daty doręczenia decyzji przez organ I instancji.
Dnia 12 maja 2023 r. SKO przesłało do Sądu pismo wyjaśniające kwestię doręczenia decyzji sporządzone przez organ I instancji. Wynika z niego, że 19 października 2022 r., wobec spółki wydano dwie decyzje w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r., ustalające zobowiązanie podatkowe osobno od nieruchomości, których spółka jest wyłącznym właścicielem, a osobno od udziałów w nieruchomościach, których jest współwłaścicielem. Obie decyzje noszą numer [...], przy czym jedna z nich winna nosić numer [...]. Błędny numer został sprostowany już po doręczeniu obu decyzji. W konsekwencji na zwrotnych potwierdzeniach odbioru obu decyzji widnieje ten sam numer i ta sama data decyzji. Jedna z nich została doręczona 4 listopada, a druga 10 listopada 2022 r., przy czym nie było możliwe wskazanie, która decyzja została doręczona jako pierwsza.
Organ wskazał ponadto, na nieustanne trudności w doręczaniu korespondencji dla spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej jako ppsa), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Zdaniem Sądu wydając zaskarżone postanowienie organ naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 OP, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Oznacza to, że w razie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, organ odwoławczy nie może przejść do merytorycznego badania sprawy. Jednak, to na organie ciąży obowiązek należytego ustalenia daty doręczenia decyzji i daty wniesienia od niej odwołania. Organ, by stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia odwołania musi mieć pewność co do tego, że takie uchybienie rzeczywiście miało miejsce.
Odnosząc się do kwestii doręczenia wskazać należy, że w myśl art. 144 § 1c pkt 1 OP, w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a i § 1b pkt 1, organ podatkowy doręcza pisma przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, czyli przesyłkę pocztową przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczaną za pokwitowaniem odbioru. W przypadku doręczenia w sposób, o którym mowa w art. 144 § 1b i 1c, doręczenie jest skuteczne, jeżeli odbierający pismo potwierdzi doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia, a w przypadku gdy odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo, i przyczynę braku jej podpisu (art. 144a § 3 OP).
Z przywołanymi wyżej przepisami o doręczeniach związany jest ciążący na organie podatkowym obowiązek należytego oznaczenia zwrotnego potwierdzenia odbioru tak, by możliwym było ustalenie daty, z jaką konkretne pismo, do którego dołączone jest zwrotne potwierdzenie odbioru, zostało doręczone. Tymczasem jako zasadny jawi się zarzut, że z materiału dowodowego zebranego w rozpoznawanej sprawie nie wynika data doręczenia decyzji organu I instancji.
Owszem, organ odwoławczy na dzień badania, czy odwołanie wniesiono w terminie, 120dysponował zwrotnym potwierdzeniem odbioru decyzji. Mógł zatem pozostawać w przekonaniu, że data widniejąca na tym potwierdzeniu pokrywa się z dniem doręczenia decyzji stronie. Wszak zachodziła tożsamość pomiędzy datą i numerem decyzji oraz jej adresatem widniejącymi tak na decyzji jak i na potwierdzeniu jej doręczenia. Sąd zdaje sobie sprawę również i z tego, że dopiero z pisma organu I instancji złożonego w toku postępowania przed sądem administracyjnym wynika niemożność jednoznacznego ustalenia daty doręczenia decyzji.
Sąd jednak musiał wziąć to pismo pod uwagę, ponieważ w przeciwnym wypadku iluzoryczną byłaby sądowa kontrola postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Skoro z pisma organu I instancji wynika, że w tej samej dacie wydano dwie decyzje dla spółki, opatrzone tym samym numerem i nie sposób ustalić, którą z decyzji doręczono jako pierwszą, to nie można ustalić początkowej daty biegu terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu wątpliwości te, powstałe wskutek błędu organu I instancji nie mogą szkodzić stronie. Spółka bowiem konsekwentnie twierdziła, że 4 listopada 2022 r. doręczono jej drugą, wydaną w tej samej dacie decyzję podatkową.
Stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w stanie faktycznym sprawy narusza wynikającą z art. 121 § 1 OP zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego. Organ nie może zasadnie twierdzić, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, jeżeli istnieją wątpliwości co do daty, do której odwołanie mogło zostać wniesione. Jeżeli organ tak czyni, to narusza art. 120 OP w zw. z art. 228 § 1 pkt 2 tej ustawy twierdząc, że odwołanie zostało wniesione po terminie, w sytuacji w której nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie daty doręczenia decyzji organu I instancji.
Z tych względów Sąd doszedł do przekonania, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 228 § 1 pkt 2 OP w zw.z art. 120 i art. 121 § 1 tej ustawy.
Ponownie rozpatrując sprawę organ weźmie pod uwagę przedstawioną wyżej argumentację.
Sąd zatem orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.
W punkcie drugim sentencji Sąd, na podstawie art. 200 ppsa, zasądził od organu na rzecz strony zwrot kosztów postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi. Strona co prawda nie zgłosiła wniosku o zasądzenie kosztów postępowania w skardze, jednak skoro sprawa była rozpoznawana na posiedzeniu niejawnym, a skarżąca nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, Sąd z urzędu był zobowiązany orzec o kosztach należnych stronie (art. 210 § 2 ppsa).