Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B. B. na postanowienie organu odwoławczego wskazane w komparycji niniejszego orzeczenia.
Postanowieniem z dnia 20 lutego 2015 r. referendarz sądowy WSA w Gliwicach przyznał radcy prawnemu A. G. wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej obejmujące należność za zastępstwo prawne wykonane przed sądem pierwszej instancji.
Pismem z dnia 31 marca 2015 r. ww. pełnomocnik wniósł do Sądu skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej. Wówczas to zawarł również wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej w trybie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej został następnie uzupełniony pismem z dnia 23 października 2015 r., w którym pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części.
Postanowieniem z dnia 9 października 2015 r. (sygn. akt II FSK 1574/15) Naczelny Sąd Administracyjny – uwzględniając wniosek pełnomocnika - rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.
Mając powyższe na względzie zważono, co następuje:
W myśl art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Zasady przyznania tego wynagrodzenia w niniejszej sprawie reguluje zatem rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490; dalej skrócie: "rozporządzenie"). Zgodnie z § 2 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego stanowią stawki minimalne, określone w dalszych rozdziałach tego rozporządzenia.
Z kolei stosownie do § 15 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-4. Stawki minimalne opłat za postępowanie przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji zostały określone w § 14 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia. Dotyczą one spraw, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (lit. a), spraw w przedmiocie skarg na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b) oraz innych spraw, kiedy stawka ta wynosi 240 zł (lit. c). Niniejsze postępowanie – w którym skarga została wniesiona na postanowienie organu odwoławczego o uchybieniu terminu do wniesienie odwołania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r., a więc którego przedmiotem nie jest należność pieniężna - należy do tej trzeciej kategorii spraw, o której mowa w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia.
Taki stan rzeczy został już ustalony przy rozpoznaniu poprzedniego wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, a postanowienie w tym przedmiocie nie zostało oprotestowane. Z kolei stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w sytuacji zastanej w niniejszej sprawie, a więc, gdy pełnomocnik brał udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia wynosi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, nie mniej niż 120 zł.
Co znamienne, ze względu na opłacanie wynagrodzenia pełnomocnika ze środków publicznych referendarz sądowy ma zarazem uprawnienie, jak i obowiązek ustalenia, czy i w jakim zakresie, pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Na gruncie tej sprawy przyjęto, że obecnie możliwym jest przyznanie wynagrodzenia tylko i wyłącznie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej do sądu odwoławczego, a zatem wynagrodzenie, o którym mowa w § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia. Nie doszło wszak do rozprawy przed sądem kasacyjnym albowiem, uwzględniając wniosek pełnomocnika, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron.
Na gruncie ww. przepisów, mając na uwadze stan faktyczny tej sprawy, należy stwierdzić, że wynagrodzenie pełnomocnika z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej stanowi w tej sprawie kwotę 120 zł (240 zł x 50%) podwyższoną, w myśl § 2 ust. 3 cyt. rozporządzenia, o 23 % stawkę podatku od towarów i usług (27,60 zł), o czym orzeczono w części dyspozytywnej działając na postawie art. 250 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 tej ustawy.