Uzasadnienie
Sygn. I SA/Gl 773/09
Wnosząc skargę kasacyjną od wyroku z dnia 30 listopada 2009 r., pełnomocnik skarżącego przedstawił jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, skarżący zwrócił przede wszystkim uwagę na stan swojego zdrowia (choroby serca, kręgosłupa i oczu), który uniemożliwia mu podjęcie dodatkowego zatrudnienia. Podkreślił, że utrzymuje się jedynie z emerytury w wysokości 2780.70 zł, którą jednak w znacznej części przeznacza na opłacenie "podstawowych stałych kosztów i potrąceń", wyliczonych we wniosku na co najmniej 2463 zł (w tym zakresie wymieniono: koszty utrzymania wynajmowanego lokalu – 800 zł, ratę pożyczki – 643,37 zł, spłatę organowi kosztów postępowania – 848,50 zł oraz uiszczoną ostatnio opłatę kancelaryjną za odpis wyroku z uzasadnieniem w wysokości 100 zł). Według wniosku skarżący nie posiada żadnego majątku i nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Do wniosku załączono dokumentację, która potwierdza powyższe okoliczności, w szczególności odpisy umowy pożyczki, potwierdzenia opłat uiszczanych za wynajmowany lokal, decyzji o waloryzacji emerytury oraz rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy.
Wnioskodawcy przyznano już prawo pomocy w niniejszym postępowaniu: postanowieniem z dnia 17 listopada 2006 r. zwolniono go od wpisu od skargi w części przekraczającej kwotę 100 zł, zaś postanowieniem z dnia 15 października 2007 r. ustanowiono dla niego adwokata.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosując przytoczony przepis w rozpatrywanej sprawie, należy mieć przy tym na względzie, że skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym, zwłaszcza że postanowieniem z dnia 15 października 2007 r. ustanowiono dla niego adwokata.
Tym samym zadośćuczynienie jego obecnemu wnioskowi o zwolnienie od kosztów sądowych w praktyce oznaczałoby, że niejako "na raty", w dwóch etapach, przyznano by mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, na który – w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. – składają się oba analizowane dobrodziejstwa procesowe. To z kolei skłania do uwzględnienia podczas oceny wniosku także surowszych kryteriów wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Według niego przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Odnosząc te uwagi do najogólniej pojmowanej sytuacji materialnej skarżącego, stwierdzić trzeba, że nie wykazał on, iż została spełniona przesłanka do uwzględniania jego żądania w całości. Otrzymuje on bowiem stały dochód w stosunkowo znacznej wysokości, który pozwala mu na bieżące ponoszenie wszelkich wydatków, w tym na ponoszenie części kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu, np. ostatnio opłaty kancelaryjnej za odpisu wyroku z uzasadnieniem.
W ocenie rozpoznającego wniosek nie ulega jednak wątpliwości, że poniesienie przez skarżącego tych kosztów w całości mogłoby się dla niego wiązać z uszczerbkiem utrzymania koniecznego, co zgodnie z powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. uzasadnia częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku takiego prowadzi przede wszystkim wzgląd na znaczną kwotę zobowiązań ciążących na wnioskodawcy, w szczególności z tytułu zaciągniętej przez niego pożyczki oraz zasądzonych od niego kosztów postępowania kasacyjnego. Nie bez znaczenia pozostaje również stan jego zdrowia, z pewnością wymagający stosownych wydatków na leczenie.
Uwzględniając powyższe okoliczności – podobnie jak w postanowieniu z dnia 17 listopada 2006 r. – stwierdzono, że wnioskodawca bez uszczerbku koniecznego utrzymania jest w stanie uiścić jedynie część kosztów sądowych, o której mowa w sentencji. Kształtując limit zwolnienia na poziomie najniższego wpisu przewidzianego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wzięto pod uwagę także i to, iż ostatnio skarżący uiścił opłatę kancelaryjną w tej właśnie kwocie, wyliczając ją zresztą we wniosku w ramach "podstawowych stałych kosztów i potrąceń" pomniejszających dochód pozostający do jego dyspozycji.
Wobec tego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.