Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej K.p.a.) – po rozpoznaniu zażalenia J. L. (dalej zobowiązany, skarżący) na upomnienie Wójta Gminy M. z [...] r., nr [...] wzywające do zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca do grudnia 2018 r. – stwierdziło niedopuszczalność zażalenia.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.
Organ I instancji ww. upomnieniem (doręczonym 7 marca 2019 r.) ‒ wydanym na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej u.p.e.a.) ‒ wezwał stronę do zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2018 r. do grudnia 2018 r. w łącznej kwocie [...] zł i odsetkami w łącznej kwocie [...] zł.
W piśmie z 28 marca 2019 r. zobowiązany wskazał, że nie zgadza się z upomnieniem i je skarży, zarzucając mu "naruszenie przepisów prawa materialnego, procesowego, ustawowego, błędną interpretację, błędne ustalenie faktów, zapisów posługującej się ustawy, w tym zapisów Konstytucji oraz rozporządzeń przyjętych przez RP". Podniósł także, że w ustawie powołanej przez organ I instancji w punkcie 2 i 3 nie podano, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi podlega egzekucji. W upomnieniu brak jest wymienionej ustawy o podatku, co wskazuje, że nie jest to płatność podatkowa i według ustawy nie podlega egzekucji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołując się do art. 15 § 1 u.p.e.a. wskazało, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Upomnienie stanowi zatem pismo wierzyciela, mające na celu zmobilizowanie dłużnika do dobrowolnego uregulowania ciążącej na nim należności, bez konieczności wszczynania egzekucji administracyjnej i ponoszenia dodatkowych kosztów z tego tytułu. Przepis art. 15 u.p.e.a. nie przewiduje środka zaskarżenia upomnienia.
Organ powołując się na art. 18 u.p.e.a. podał, że K.p.a. przewiduje wyłącznie możliwość złożenia odwołania od decyzji (art. 127 § 1) lub zażalenia postanowienie (art. 141 § 1). Tryb ten nie ma zaś zastosowania w przypadku upomnienia. Z tych względów na podstawie art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
W skardze zobowiązany zaskarżył w całości rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając mu ‒ podobnie jak w zażaleniu ‒ "naruszenie przepisów prawa materialnego, procesowego, ustawowego, błędną interpretację, błędne ustalenie faktów, zapisów posługującej się ustawy, w tym zapisów Konstytucji oraz rozporządzeń przyjętych przez RP, jakie zostały wydane przez Unię, a ratyfikowane przez Polskę, które to organy mają przestrzegać (...)".
W obszernym uzasadnieniu podniósł, że śmieci nie są zobowiązaniem podatkowym i nie zgodził się z narzuconym przez gminę obowiązkiem złożenia deklaracji, która wynika z przepisów prawa podatkowego. Odmówił stawiennictwa w organie i nie zgodziła się na prowadzenia jakiegokolwiek postępowania. Zarzucił organowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej uregulowanej w art. 7 K.p.a. Powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94.
Do skargi załączył pisma kierowane do organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości zajęte w sprawie stanowisko.
Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej P.p.s.a.) – podlegało postanowienie SKO, którym stwierdzono niedopuszczalność wniesienia zażalenia przez skarżącego na upomnienie Wójta Gminy M. z [...] r. wzywające do zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca do grudnia 2018 r.
Wyjaśnić należy, że niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Do przyczyn niedopuszczalności odwołania o charakterze podmiotowym zaliczyć należy przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę nie mającą do tego legitymacji (np. przez osobę trzecią), bądź przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Natomiast do przyczyn niedopuszczalności odwołania o charakterze przedmiotowym zalicza się w szczególności brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego, czy też wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych, a także nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia, tj. nieistnienie decyzji administracyjnej (postanowienia) w znaczeniu prawnym, w sytuacji, gdy zaskarżona czynność organu nie jest decyzją, lecz czynnością materialno-techniczną (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2013 r., II OSK 585/12 oraz z 18 maja 2017 r., I OSK 2394/15 - dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie bowiem z treścią art. 127 § 1 K.p.a., odwołanie przysługuj jedynie od decyzji administracyjnej, a zgodnie z art. 141 § 1 tej ustawy zażalenie służy stronie na wydane w toku postępowania postanowienia, gdy kodeks tak stanowi.
W niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych.
Skierowane do skarżącego upomnienie nie może być utożsamiane z decyzją administracyjną czy postanowieniem, w stosunku do których ustawodawca przewidział zwykłe środki zaskarżenia w postaci odpowiednio odwołania lub zażalenia. Wójt Gminy M. w podstawie powyższego upomnienia odwołał się wprost do treści art. 15 § 1 u.p.e.a. zgodnie z którym egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Upomnienie jest dokumentem urzędowym, którego przesłanie do zobowiązanego poprzedza wszczęcie egzekucji administracyjnej. Jego treść przypomina o powinności wykonania obowiązku, będąc realizacją zasady zagrożenia, której celem jest dążenie do dobrowolnego wykonania istniejącego już obowiązku poprzez uświadomienie zobowiązanemu następstw jego niezrealizowania (por. W. Piątek, A. Skoczylas w R. Hauser, A. Skoczylas (red), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2016, s. 103-104). Oznacza to, że upomnienie ma walor informacyjny dla zobowiązanego. Z doręczeniem upomnienia zobowiązanemu nie została połączona dopuszczalność wniesienia przez ten podmiot jakiegokolwiek środka prawnego. Upomnienie jest zatem niezaskarżalną czynnością wierzyciela, a konkretnie jego powinnością i obowiązkiem, poprzedzającym wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Powyższe stanowisko jest jednolicie przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Gliwicach z 16 lipca 2019 r., I SA/Gl 146/19 czy w Poznaniu z 20 marca 2019 r., II SA/Po 1102/18).
Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W związku z wniesieniem skargi na postanowienie wydane na podstawie art. 134 K.p.a., Sąd stwierdził, że organ wykazał w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, że zachodziła w sprawie niedopuszczalność zażalenia na wystosowane do skarżącego upomnienie, bowiem w myśl art. 144 K.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, zatem na podstawie art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.