Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta T.– działając na podstawie art. 209 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz na zasadzie postanowień zawartych w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966), zwanej dalej w skrócie: u.d.j.s.t. – postanowił nie wyrazić zgody na umorzenie W. K. należności z tytułu podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] zł i jednocześnie wyraził zgodę na zapłacenie tej należności w trzech ratach. W treści tego postanowienia pouczono stronę o prawie złożenia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a. w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia za pośrednictwem Prezydenta Miasta T..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 209 Ordynacji podatkowej, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, w tym wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie, decyzje wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Mając na uwadze treść art. 18 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1g u.d.j.s.t. organem zobowiązanym do zajęcia stanowiska w tej sprawie był Prezydent Miasta T. jako organ współdziałający. Stanowisko to przybrało formę postanowienia w myśl art. 18 ust. 3 u.d.s.t., na które nie przysługuje zażalenie.
Należało w tym miejscu odnotować, że sądy administracyjne – w myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. – sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie. Szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową tych sądów określa art. 3 § 2 p.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają zatem w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne,
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Mając na uwadze ustalony wyżej stan faktyczny oraz przedstawiony katalog właściwości rzeczowej sądów administracyjnych należało stwierdzić, że skarga W. K. na postanowienie Prezydenta Miasta T., na które nie przysługuje zażalenie, jest niedopuszczalna. W myśl bowiem przywołanego wcześniej art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przedmiotem kognicji sądu administracyjnego może być postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Bezspornym jest, że na zaskarżone postanowienie zażalenie nie przysługuje, nie jest to również postanowienie kończące postępowanie, ani postanowienie, które rozstrzygałoby sprawę co do istoty. Prezydent Miasta T. nie był w tej sprawie organem prowadzącym postępowanie w samodzielnej, odrębnej sprawie administracyjnej. Został on jedynie powołany do zajęcia stanowiska w sprawie administracyjnej, która jest już zawisła przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w T..
Wiążącą decyzję w tej sprawie podejmuje właśnie naczelnik urzędu skarbowego, działający w oparciu o art. 67 Ordynacji podatkowej. Wydana w ten sposób decyzja ma charakter suspensywny i podlega kontroli organu nadrzędnego, tj. dyrektora właściwej izby skarbowej w drodze odwołania. Dopiero decyzja wydana przez organ podatkowy II instancji podlega sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Z tych względów możliwość zaskarżenia do sądu postanowienia w przedmiocie stanowiska organu współdziałającego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. burzyłaby ukształtowaną konstrukcję środków prawnych i samą ideę zaskarżalności tylko określonych postanowień i decyzji, albowiem uwzględnienie skargi na niezaskarżalne postanowienie powodowałoby de facto takie następstwa, jakie wywołuje wniesienie zażalenia. Należało zatem zauważyć, że skoro prawodawca pewne akty (czytaj: decyzje w sprawie umorzenia bądź odmowy umorzenia zaległości podatkowych) zabezpieczył możliwością wniesienia skargi do sądu, innym zaś takiego przywileju odmówił, godziło się przyjąć, iż strony postępowania podatkowego nie mogą podejmować działań, które z takim rozwiązaniem byłyby sprzeczne.
Reasumując ochrona strony postępowania administracyjno-podatkowego następuje w tym konkretnym przypadku, w pierwszej kolejności, poprzez możliwość wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, nie zaś przez zaskarżenie do sądu administracyjnego postanowienia wydanego w ramach stanowiska organu współdziałającego. Niedopuszczalne w ocenie Sądu byłoby zaistnienie dwóch postępowań sądowych rozstrzygających kwestię zasadności wniosku o umorzenie zaległości podatkowych.
Mając na względzie powyższe ustalenia bezzasadnym było rozważenie wniosku Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2005 r. (vide odpowiedź na skargę) "o stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia skargi", jako że organ współdziałający błędnie pouczył stronę o możliwości wniesienia skargi do sądu.
Art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przewiduje, że Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia, działając na podstawie przywołanych wyżej przepisów oraz art. 58 § 3 p.p.s.a.