Uzasadnienie
Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą M. C. oraz K. C. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2012 r. w kwocie [...] zł, za które ponoszą odpowiedzialność solidarną z tytułu współwłasności samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu powyżej 9 ton i poniżej 12 ton, marki STAR, model W200, o numerze rejestracyjnym [...].
Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej adresowanej do K. i M. C., zawierającej powyższą decyzję, wynika, że została ona awizowana w dniu 4 czerwca 2014 r. (adnotacja "nie zastano awizowano"), a następnie wydana w dniu 20 czerwca 2014 r.
W dniu 21 lipca 2014 r. (data nadania) M. C. oraz K. C. złożyli skargę na powyższą decyzję. Pod skargą podpisał się skarżący.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 sierpnia 2014 r. zwrócono się do organu o wyjaśnienie w korespondencji z właściwym naczelnikiem urzędu pocztowego kwestii doręczenia zaskarżonej decyzji skarżącym, a w szczególności ustalenie, gdzie umieszczono zawiadomienie o złożeniu (i możności odbioru) tej przesyłki w placówce pocztowej, czy (a jeśli tak, to kiedy i gdzie) pozostawiono zawiadomienie powtórne, a także komu i na jakiej podstawie przesyłkę tę wydano.
Ponadto na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 sierpnia 2014 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi na wyżej oznaczoną decyzję przez podpisanie skargi (własnoręczne podpisanie skargi wniesionej, ewentualnie przekazanie egzemplarza skargi własnoręcznie podpisanego) w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia.
Przesyłka polecona skierowana do skarżącej i zawierająca m.in. powyższe wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi, została awizowana w dniu 21 sierpnia 2014 r., a następnie w dniu 22 sierpnia 2014 r. wydana pełnomocnikowi pocztowemu.
W dniu 1 września 2014 r. zostało złożone osobiście w siedzibie Sądu pismo organu z dnia 28 sierpnia 2014 r., przy którym zostały przekazane dwa egzemplarze skargi podpisane przez M. C. i K. C.. Jednocześnie organ przekazał kopertę nadania na jego adres w dniu 25 sierpnia 2014 r. ww. egzemplarzy skargi.
Z kolei w piśmie z dnia 18 września 2014 r. organ poinformował o podjętych czynnościach dotyczących doręczenia przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję.
W tych ramach odnotował, że pierwsze zawiadomienie o złożeniu i możliwości odbioru w placówce pocztowej przesyłki poleconej adresowanej do M. C. i K. C. listonosz w dniu 4 czerwca 2014 r. pozostawił w drzwiach mieszkania z uwagi na brak pod wskazanym adresem skrzynki oddawczej. Ponadto, listonosz, nie mając pewności, że zawiadomienie pozostawione w miejscu ogólnie dostępnym dotrze do jego adresatów, sporządził dodatkowe zawiadomienie, które pozostawił w skrytce pocztowej, z której korzysta m.in. K. C.. Powtórne zawiadomienie w dniu 13 czerwca 2014 r. zostało także pozostawione w drzwiach mieszkania pod wskazanym na przesyłce adresem oraz w ww. skrytce pocztowej. W dniu 20 czerwca 2014 r. po odbiór przesyłki zgłosił się K. C., który jest pełnomocnikiem pocztowym M. C. i pełnomocnikiem notarialnym K. C.. Pracownik na prośbę pełnomocnika adresatów wydał przesyłkę, pomimo że przypadał termin jej zwrotu nadawcy z adnotacją "nie podjęta w terminie".
Do pisma organ załączył pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 12 września 2014 r. stanowiące odpowiedź na reklamację organu. Ponadto z tego pisma wynika, że powtórne zawiadomienie sporządzono terminowo w dniu 12 czerwca 2014 r., jednak do doręczenia wydano go listonoszowi w dniu 13 czerwca 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "ppsa"), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Ponadto należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zwanej dalej "O.p.") w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (art. 150 § 1a O.p.). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2 O.p.).
Powołany przepis O.p. ustanawia tzw. zastępczy sposób doręczania. Przepis ten umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej lub z urzędu gminy (miasta) w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia tego terminu. Taki tryb doręczenia jest wyjątkiem od zasady właściwego doręczania korespondencji i jako taki winien być interpretowany ściśle. Skuteczność tak zwanego doręczenia zastępczego zależy od zachowania wszystkich warunków takiego doręczenia, które zostały określone w art. 150 O.p. Ma ono niewątpliwie rację bytu z punktu widzenia sprawności obrotu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 609/09, publ. Lex nr 529398).
W rozpatrywanej sprawie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję wynika, że została ona odebrana w dniu 20 czerwca 2014 r. Niemniej jednak, mając na uwadze przytoczoną wyżej regulację, przyjdzie stwierdzić, że skoro przesyłka ta została awizowana po raz pierwszy w dniu 4 czerwca 2014 r., a następnie po raz drugi w dniu 13 czerwca 2014 r., to doręczenie zgodnie z przytoczoną regułą zawartą w art. 150 O.p. nastąpiło już wcześniej, tj. z dniem 18 czerwca 2014 r. Termin bowiem do odebrania tej przesyłki biegł od daty pierwszego awizowania przez kolejnych 14 dni. Okoliczność, że powtórne awizo pozostawiono dopiero w dniu 13 czerwca 2014 r., czyli później niż siódmego dnia od daty pozostawienia pierwszego zawiadomienia, nie może mieć wpływu na zmianę terminu wynikającego z art. 150 O.p. Jeśli adresat nie odbierze przesyłki w ciągu 14 dni od dnia dostarczenia pierwszego awiza, uznać należy, że została ona doręczona prawidłowo.
Termin nie może być przedłużony, nawet gdy listonosz pozostawi w skrzynce adresata drugie awizo później niż siódmego dnia od daty dostarczenia pierwszego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt I FSK 1640/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odbiór decyzji przez adresata po upływie 14 dni od daty złożenia decyzji w urzędzie pocztowym jest to czynność organizacyjno-techniczna, nie mająca znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie – upływ ostatniego dnia okresu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 609/09, publ. LEX nr 529398, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 613/10, publ. LEX nr 1068765).
Wobec powyższego wskazany w art. 53 § 1 ppsa trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, liczony od dnia doręczenia decyzji, tj. od dnia 18 czerwca 2014 r., upłynął w dniu 18 lipca 2014 r. Skarga została natomiast wniesiona w dniu 21 lipca 2014 r., a więc już po upływie ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności.
Stosownie z kolei do art. 58 § 1 pkt 2 ppsa sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia i dlatego na podstawie tego przepisu orzeczono jak w sentencji.
Niezależnie od powyższego należy odnotować, że w przypadku skarżącej nawet gdyby skarga została wniesiona w terminie, to podlegałaby odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa z uwagi na nieuzpełnienie w terminie braku formalnego skargi.
Zgodnie z art. 57 § 1 ppsa skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem musi odpowiadać wymaganiom stawianym przez art. 46 ppsa wszystkim pismom w postępowaniu sądowym oraz zawierać dodatkowe elementy określone w art. 57 § 1 pkt 1-3 ppsa. W myśl więc art. 46 § 1 pkt 4 ppsa każde pismo strony powinno zawierać m.in. podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpisem jest znak ręczny określonej osoby, noszący indywidualne i powtarzalne cechy, pozwalające odróżnić go od innych i umożliwiające identyfikację osoby podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu (H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 204-205). Podpis na dokumencie jest formą złożenia oświadczenia woli lub wiedzy i służy identyfikacji osoby, która to oświadczenie złożyła. Musi być więc własnoręczny z wyjątkiem, gdy pismo podpisuje osoba upoważniona przez stronę, która nie może się podpisać z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała.
W omawianej sprawie skarżąca nie podpisała skargi. Dlatego też została ona wezwana, w trybie art. 49 ppsa, do usunięcia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Na podstawie bowiem tego przepisu, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku, gdy pismem tym jest skarga, niewykonanie w terminie wezwania do uzupełnienia jej braków obliguje sąd, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, do jej odrzucenia.
Termin do uzupełnienia braku formalnego skargi, wyznaczony w wezwaniu pod rygorem jej odrzucenia, liczony od dnia doręczenia wezwania, czyli od dnia 22 sierpnia 2014 r., upłynął w dniu 29 sierpnia 2014 r. Skarżąca wprawdzie wniosła podpisaną również przez siebie skargę przed upływem tego terminu, gdyż uczyniła to w dniu 25 sierpnia 2014 r., ale nie bezpośrednio do sądu, lecz pod adresem organu odwoławczego. W takim zaś przypadku o zachowaniu terminu do wniesienia pisma decyduje data jego nadania przez organ odwoławczy na adres właściwego sądu (por. np. postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 631/08, publ. LEX nr 505351, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 427/09, publ. LEX nr 523501, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 155/08, publ.
LEX nr 381455, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 198/07, publ. LEX nr 418269). Samorządowe Kolegium Odwoławcze złożyło w siedzibie Sądu podpisaną przez skarżącą skargę w dniu 1 września 2014 r., który to dzień w świetle powyższych uwag stanowi dopiero moment uzupełnienia braku formalnego skargi. Z tego względu należy uznać, jak już wyżej wskazano, że brak formalny skargi został uzupełniony po upływie terminu wyznaczonego do dokonania tej czynności.