Uzasadnienie
W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 2 grudnia 2009 r. A. W. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że uzyskiwane przez nią dochody, a także ilość małoletnich dzieci nie pozwala jej ponieść wpisu sądowego od skargi. Wskazała, że całość dochodu przeznaczana jest na bieżące wydatki związane z utrzymaniem rodziny.
Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zawartego w druku PPF, wynika że skarżąca we wspólnym gospodarstwie domowym przebywa wraz z czworgiem dzieci. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada jakiegokolwiek majątku. Zdeklarowała, że jej miesięczny dochód stanowi kwotę [...]zł brutto. Wnioskująca zaakcentowała nadto, że posiada zaległość z tytułu kredytu obrotowego w kwocie [...]zł.
W wyniku analizy przywołanego wyżej oświadczenia w zestawieniu z zawartością akt sprawy, pismem z dnia 9 grudnia 2009 r., wezwano A. W. do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym gaz, energia elektr., telefon, podatek od nieruchomości, opłaty czynszowe itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; nadesłanie wyciągów lub wykazów z posiadanych przez skarżącą i pozostałych osób będących w gospodarstwie domowym rachunków bankowych; wykazanie tytułu prawnego do nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] oraz nadesłanie zaświadczenia właściwej jednostki o osobowym stanie zameldowania w tym lokalu; złożenie wyjaśnień co do aktualnego stanu cywilnego skarżącej; w tych ramach należało złożyć wyjaśnienia co do ewentualnie ustanowionych świadczeń alimentacyjnych na rzecz skarżącej bądź jej dzieci; nadesłanie kopii zeznania podatkowego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2008; nadesłanie dokumentacji, z której wynikałoby czy prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza A została zawieszona bądź zlikwidowana; udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą.
W piśmie procesowym z dnia 22 grudnia 2009 r. A. W. oświadczyła, że jest matką samotnie wychowującą czworo małoletnich dzieci, w przedziale wiekowym od trzech do czternastu lat. Jest osobą rozwiedzioną i nie posiada zasądzonych alimentów. Jej aktualne wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w firmie B w Z. wynosi [...]zł i jest wypłacane w gotówce. Oprócz zatrudnienia w ww. firmie prowadzi działalność gospodarczą - A w Z. W tych ramach wyjaśniła, że z dniem założenia firmy, ojciec jej dzieci, udostępnił jej nieodpłatnie pomieszczenia służące do prowadzenia działalności. Podniosła dalej, że aktualnie sytuacja firmy jest trudna z uwagi na kryzys gospodarczy na rynku oraz wszczęcie postępowania przez urząd kontroli skarbowej, który dokonał zajęcia jej wierzytelności. Z tych względów działalność ma zostać zawieszona z dniem 1 stycznia 2010r. Skarżąca oświadczyła nadto, że osiągane przez nią dochody są niewystarczające na pokrycie bieżących potrzeb, tzn. opłat w gospodarstwie domowym i kosztów związanych z utrzymaniem dzieci, w czym pomaga jej mama i dwóch ojców nieletnich dzieci.
Skarżąca jest "zameldowana w Z. przy ul. [...], gdzie właścicielem posesji jest [jej] mama, jak i w równej części dzieci". Wszystkie rachunki związane z utrzymaniem tej nieruchomości wystawiane są na jej mamę.
W załączeniu do pisma z dnia 22 grudnia 2009 r. skarżąca nadesłała kopię odpisu zupełnego aktu małżeństwa, z którego wynika, że jej małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód w 1994 r. Nadesłała także kopię zeznania PIT-36 wraz z załącznikami. Z zeznania wynika, że skarżąca osiągnęła w 2008 r. dochód do opodatkowania w kwocie [...]zł, w tym: [...]zł z tytułu stosunku pracy, [...]zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (przychód w kwocie [...]zł), [...]zł z tytułu działalności wykonywanej osobiście oraz [...]zł z tytułu innych źródeł.
Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2010r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy.
W przewidzianym terminie skarżąca wniosła sprzeciw od wyżej wymienionego postanowienia.
W uzasadnieniu swego sprzeciwu skarżąca podała, iż uiszczenie tak ogromnie wysokiego wpisu sądowego od skargi nie jest możliwe bez uszczerbku dla utrzymania siebie i jej dzieci. Wskazała, iż z dniem 1 stycznia 2010r, zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą z uwagi na zajęcia egzekucyjne wszystkich wierzytelności jakie przysługiwały jej firmie.
Następnie na mocy zarządzenia z dnia 8 marca 2010r. wezwano skarżącą o uprawdopodobnienie danych wykazanych w złożonym wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie dokumentów z kŧórym wynika, że prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza została z dniem 1 stycznia 2010r. zawieszona oraz udokumentowanie wysokości dochodu uzyskiwanego przez skarżącą z tytułu umowy o pracę oraz innych uzyskiwanych przez nią dochodów.
W odpowiedzi na powyższe skarżącą nadesłała zaświadczenie o zgłoszeniu zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej, z którego wynika, iż działalność została zawieszona od dnia 1 stycznia 2010r. do dnia 31 grudnia 2011r., a także zaświadczenia o zarobkach, z których wynika, iż średnie miesięczne wynagrodzenie skarżącej w sumie wynosi [...]zł brutto.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje.
Na wstępie stwierdzić należy, iż z uwagi na skutecznie wniesiony sprzeciw postanowienie referendarza, przeciwko któremu został on wniesiony utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Konsekwencja taka wynika bowiem z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Rozpoznanie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy (zgodnie z wskazaniem strony wniosek ten obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych) sprowadza się do ustalenia czy w niniejszej sprawie spełniona jest określona w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanka przyznania prawa pomocy.
Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym- obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego- może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania skutkowałoby uszczerbkiem koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny.
Sytuacja materialna i rodzinna skarżącej wskazuje jednak, iż nie mieści się w jej możliwościach płatniczych uiszczenie wpisu w pełnej wysokości (wpis w niniejszej sprawie wynosi bowiem [...]zł). Skarżąca samotnie wychowuje czworo małoletnich dzieci, nadto z dniem 1 stycznia 2010r. z uwagi na trudności finansowe zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku w całości. Dyspozycja art. 245 § 3 p.p.s.a przyznaje sędziemu swobodę uznania, którą z form częściowego przyznania prawa pomocy może on zastosować. W tym kontekście orzekający w sprawie uznał, iż sytuacja majątkowa skarżącej uzasadnia wyłączenie wobec niej powszechnego obowiązku ponoszenia kosztów sądowych poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi (wpis w wysokości [...]zł nie przekracza wysokości miesięcznego dochodu skarżącej). Z kolei wskazana kwota -z uwagi na fakt, iż skarżąca otrzymuje miesięcznie znaczne dochody w wysokości ok. [...]zł brutto, nadto korzysta z pomocy finansowej swej matki oraz ojców jej dzieci- nie zagrozi codziennej egzystencji strony i jej rodziny.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. działając w oparciu o art. 260 tej ustawy orzeczono jak w sentencji.