Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 października 2021 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 152/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. D. (dalej: skarżący) na wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach.
Następnie ustanowiony dla skarżącego w ramach prawa pomocy fachowy pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyżej wymienionego wyroku.
Z kolei postanowieniem z dnia 8 czerwca 2022 r. starszy referendarz sądowy stwierdził prawomocność powyższego wyroku od dnia 31 maja 2022 r.
W piśmie z dnia 17 lipca 2022 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 21 lipca 2022r. skarżący – działając osobiście – wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku oraz jednocześnie skargę o wznowienie postępowania.
Zawarta w powyższym piśmie skarżącego skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku została odrzucona postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2022 r. prawomocnym od dnia 15 września 2022 r.
Natomiast skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, będąca przedmiotem niniejszego postępowania, zarejestrowana została pod sygn. akt I SA/Gl 871/22.
W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania organ wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku uznania jej dopuszczalności – o jej oddalenie. Organ wskazywał, iż w jego ocenie skarga o wznowienie nie zawiera jakichkolwiek zarzutów pod adresem zaskarżonego postanowienia organu a nadto nie została oparta na żadnej z ustawowych przesłanek wznowienia.
Z uwagi na fakt, iż zgłoszona w piśmie skarżącego z dnia 17 lipca 2022 r. skarga o wznowienie postępowania dotknięta była brakami, na podstawie zarządzenia z dnia 25 listopada 2022 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, poprzez:
- a) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia;
- b) podanie, czy wnosi o uchylenie czy też o zmianę zaskarżonego orzeczenia;
- c) wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania;
- d) wskazanie podstawy wznowienia oraz jej uzasadnienie.
Jednocześnie doręczono pełnomocnikowi skarżącego odpis skargi o wznowienie postępowania złożonej przez stronę skarżącą, zawartej w piśmie z dnia 17 lipca 2022 r. oraz odpis odpowiedzi organu na skargę o wznowienie postępowania. Skuteczne doręczenie wezwania oraz powyższej korespondencji pełnomocnikowi nastąpiło w dniu 30 listopada 2022 r.
W udzielonej terminowo odpowiedzi w piśmie z dnia 30 listopada 2022 r. pełnomocnik skarżącego przede wszystkim zwrócił uwagę, iż nie jest umocowany do działania w niniejszym postępowaniu. Podniósł, iż nie otrzymał jakiegokolwiek pisma o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego z urzędu w rozpatrywanej sprawie. Nadmienił jednocześnie, iż w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 152/21 przedłożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę i zostały mu przyznane koszty nieopłaconej pomocy prawnej. Ponadto, postępowanie w ostatnio wymienionej sprawie zostało prawomocnie zakończone.
Reasumując, pełnomocnik skarżącego podniósł, że nie jest umocowany i uprawniony do wykonania wezwania Sądu do uzupełnienia braków skargi o wznowienie postępowania. Zarazem wniósł o zwolnienie go z obowiązku pełnienia funkcji pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu oraz o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, świadczonej z urzędu. Wskazał także, iż nie może pełnić roli pełnomocnika skarżącego ze względu na brak jego zaufania do osoby pełnomocnika.
Pismem z dnia 24 lipca 2023 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Katowicach poinformowała Sąd, iż wyznaczono dla skarżącego nowego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata M. M..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu.
W pierwszej kolejności należy podnieść, iż wbrew zapatrywaniom poprzedniego pełnomocnika skarżącego, ustanowionego w postępowaniu o sygn. akt I SA/Gl 152/21, nie budzi wątpliwości jego umocowanie do reprezentowania skarżącego także w niniejszej sprawie, dotyczącej skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. wyżej wymienionej.
Zgodnie z art. 244 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Ponadto za ugruntowany uznać należy pogląd, zgodnie z którym ustanowienie w ramach prawa pomocy fachowego pełnomocnika obejmuje swoim zakresem także postępowanie, dotyczące skargi o wznowienie postępowania (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II GPS 2/10, Lex nr 668584; por. także B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, wyd. LexisNexis, Warszawa 2011, s. 730).
W związku z tym, zasadne było wystosowanie do pełnomocnika skarżącego ustanowionego i wyznaczonego w ramach prawa pomocy w sprawie o sygn. I SA/Gl 152/21, wezwania do uzupełnienia braków skargi o wznowienie postępowania.
Następnie zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
Na mocy art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia.
Zaznaczyć trzeba, że skarga o wznowienie postępowania podlega w pierwszej kolejności badaniu formalnemu pod kątem tego, czy jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej przesłance wznowienia. Na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
Dopiero zatem stwierdzenie, że skarga o wznowienie postępowania spełnia wymogi formalne oraz została wniesiona w terminie upoważnia Sąd do jej merytorycznego rozpoznania, przy czym stosownie do art. 282 § 1 p.p.s.a. granice rozpoznawanej ponownie sprawy zakreśla wskazana podstawa jej wznowienia.
Odnośnie zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
W rozpatrywanej sprawie, wobec niepodania jakichkolwiek postaw wznowienia, nie jest możliwe po pierwsze ustalenie, czy przewidziany w ustawie termin dla wniesienia skargi o wznowienie postępowania został zachowany.
Po drugie, w rozpatrywanej sprawie nie zostały określone przez skarżącego ani przez jego pełnomocnika jakiekolwiek podstawy wznowieniowe, przewidziane w art. 271 – 274 p.p.s.a. Oznacza to, iż pismo skarżącego, będące skargą o wznowienie postępowania, nie zostało oparte o żadną z przewidzianych w p.p.s.a. podstaw wznowieniowych.
Po trzecie, w niniejszej sprawie nie wskazano, czy skarżący domaga się uchylenia czy też zmiany zaskarżonego skargą o wznowienie orzeczenia.
Reasumując, niepodanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, jak również brak podania podstawy wznowienia wraz z jej uzasadnieniem oraz nie wskazanie, czy strona wnosi o uchylenie czy zmianę zaskarżonego orzeczenia powoduje, iż skarga dotknięta jest brakami formalnymi, których nieusunięcie skutkować musi jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 280 § 1 p.p.s.a.
Zauważyć trzeba, iż pełnomocnik skarżącego w ogóle nie odniósł się merytorycznie do wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania. Jego odpowiedź na wezwanie ograniczyła się w istocie do zanegowania umocowania pełnomocnika do występowania w niniejszej sprawie, które to stanowisko należy uznać za całkowicie bezzasadne, o czym była mowa wyżej.
Końcowo wskazać należy, iż w zakresie wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, zawartego w piśmie z dnia 30 listopada 2022r., wydane zostało odrębne postanowienie.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 280 § 1 tej ustawy, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.