Uzasadnienie
W terminie do wykonania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi skarżący wniósł pismo datowane na 24 stycznia 2015 r., w którym zażądał zwolnienia z tej opłaty. Ponieważ wniosek ten nie został złożony na urzędowym formularzu, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach wezwał w dniu 4 marca 2015 r. skarżącego do uzupełnienia tego braku formalnego wniosku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu 11 marca 2015 r. wraz z drukiem urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF).
W dniu 18 marca 2015 r. skarżący wniósł wypełnioną pierwszą, drugą i czwartą z czterech stron przesłanego mu formularza. Z tego względu w dniu 26 marca 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez wypełnienie rubryk od 8 do 15 formularza, to jest tych, które znajdują się na trzeciej jego stronie, a to w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Ponieważ do tego otrzymanego w dniu 4 kwietnia 2015 r. wezwania skarżący się nie ustosunkował, referendarz sądowy wydał w dniu 24 kwietnia 2015 r. zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Odpis tego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 30 kwietnia 2015 r.
W dniu 7 maja 2015 r. skarżący wniósł sprzeciw od tego zarządzenia, w którym podniósł, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został sformalizowany przez przepisy ustawy i dlatego błędne wypełnienie formularza nie uzasadnia pozostawienia go bez rozpoznania.
Kompletny wniosek o przyznanie prawa pomocy jak dotąd nie został złożony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że w rozpatrywanym przypadku zastosowanie ma art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), następnie powoływanej jako: p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Mając to na względzie, odnotować należy, że w myśl art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek taki składa się na urzędowym formularzu, którego wzór – stosownie do art. 256 pkt 1 p.p.s.a. – określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia. W odniesieniu do osób fizycznych wzór ten zawiera załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245).
Na trzeciej stronie tego formularza mieszczą się rubryki od 8 do 15 przeznaczone na wskazanie m. in. danych o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a zatem tych informacji, które w świetle powołanego art. 252 § 1 p.p.s.a. powinny zostać zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Jest więc oczywiste, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, nie spełnia wymogu przewidzianego w art. 252 § 2 p.p.s.a., a uchybienie to stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie mu prawidłowego biegu (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, dostęp: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak samo zakwalifikować należy wniosek złożony na niekompletnym formularzu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 142/08, dostęp: jak wyżej). Jeśli z kolei pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Konsekwencją niewykonania takiego wezwania jest wydanie przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania (art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a.).
Taki sam skutek następuje w przypadku, gdy pismo to zawiera wniosek o przyznanie prawa pomocy. Stosownie bowiem do art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Podkreślenia wymaga, że termin do wykonania wezwania do uzupełnienia lub poprawienia pisma został określony w art. 49 § 1 p.p.s.a. i wynosi siedem dni. Oznacza to, że jako termin ustawowy nie może on podlegać przedłużeniu ani skróceniu, a jego bezskuteczny upływ rodzi konieczność zastosowania rygoru, jakim wezwanie zostało opatrzone.
Jeśli więc w rozpatrywanym przypadku w dniu 4 kwietnia 2015 r. skarżący odebrał wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, to wezwanie to powinien wykonać najpóźniej w poniedziałek 13 kwietnia 2015 r., ponieważ w myśl art. 83 § 2 p.p.s.a. jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, a niedziele są dniami ustawowo wolnymi od pracy, o czym stanowi art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (t. j. - Dz. U. z 2015 r., poz. 90). Nie uczynił tego jednak, a stwierdzenie zaistnienia tej okoliczności musi, jak wyżej wykazano, skutkować pozostawieniem jego wniosku bez rozpoznania.