Uzasadnienie
- 1. E. O. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: Kolegium) z 5 maja 2023 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r.
- 2. Stan sprawy.
- 2.1. Prezydent Miasta K. decyzją z 18 stycznia 2023 r., nr ewid. [...] określił skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2023 r. Opodatkowaniem objął:
- 1) nieruchomość przy ul. [...], a w tym zakresie opodatkował m.in. "Grunty pozostałe – tereny mieszkaniowe" o powierzchni 1.306 m2;
- 2) nieruchomość przy ul. [...] Parcela Działki nr [...] i [...], a w tym zakresie opodatkował m.in. "Grunty pozostałe – tereny mieszkaniowe" o powierzchni 283 m2.
- 2.2. W odwołaniu podatnik zarzucił, że Prezydent Miasta K. nieprawidłowo oznaczył w decyzji powierzchnię gruntów, stanowiących przedmiot opodatkowania. Wskazał, że prawidłowa powierzchnia wynosić powinna łącznie 1.354 m2, a nie 1.306 m2.
- 2.3. Kolegium decyzją z 5 maja 2023 r., nr SKO.F/41.4/272/2023/6688 utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu stwierdziło, że osią sporu pozostaje kwestia przedmiotu i podstawy opodatkowania w zakresie gruntów pozostałych - terenów mieszkaniowych, położonych w K. przy ul. [...], podczas gdy pozostałe elementy decyzji, w tym wymiar podatku, nie budzą wątpliwości podatnika.
Dalej Kolegium powołało treść art. 3 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 oraz art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (aktualnie t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 70, ze zm. – dalej: u.p.o.l.).
Następnie Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy wynika, iż 17 lutego 2021 r. Prezydent Miasta K. zawiadomił skarżącego oraz Wydział Podatków i Opłat Lokalnych Urzędu Miasta K. o zmianach w ewidencji gruntów i budynków. Polegają one na aktualizacji użytków, w związku z którą powierzchnia gruntów pozostałych-terenów mieszkaniowych, stanowiących własność podatnika, a znajdujących się w K. przy ul. [...] (działka numer [...]), zmieniła się z 0,0718 ha (718 m2) na 0,0705 ha (705 m2).
Kolegium zauważyło, że pozostała część działki, czyli 0,013 ha (13 m2) w dalszym ciągu stanowi własność skarżącego, jednak została sklasyfikowana jako drogi.
Natomiast w zakresie działki numer [...] powierzchnia gruntów pozostałych-terenów mieszkaniowych zmieniła się z 0,0636ha (636 m2) na 0,0601 ha (601 m2). Pozostała część działki, czyli 0,035 ha (35 m2) również stanowi własność skarżącego, natomiast została sklasyfikowana jako drogi.
Kolegium wyjaśniło, że powierzchnia gruntów stanowiących własność skarżącego nie uległa zmianie. Zmieniła się jedynie klasyfikacja części spośród tych gruntów: z gruntów pozostałych-terenów mieszkaniowych na drogi. Biorąc pod uwagę przytoczone wcześniej przepisy, Kolegium stwierdziło, że powierzchnia gruntów zajętych na drogi nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Tym samym prawidłowo Prezydent Miasta przyjął do opodatkowania grunty pozostałe-tereny mieszkaniowe o powierzchni 1.306 m2, wyłączając te grunty, które zostały zajęte na drogi.
Kolegium wyjaśniło jednocześnie, że na mocy art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990, ze zm.) ewidencja gruntów i budynków stanowi podstawę wymiaru podatku od nieruchomości, w związku z czym prawidłowo organ podatkowy pierwszej instancji dokonał opodatkowania uwzględniając zawiadomienie o zmianie w ewidencji gruntów i budynków z 17 lutego 2021 r.
W związku z powyższym, wobec braku innych zasługujących na uwzględnienie zarzutów odwołania, Kolegium uznało, że decyzja Prezydenta Miasta jest prawidłowa i jako taka powinna zostać utrzymana w mocy.
- 2.4. W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art.7 i art. 77 "kpa". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że organ odwoławczy zaniechał wyjaśnienia zarzutów odwołania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- 1) organ wymierzył zobowiązanie na 2023 r. podatnikowi nie wskazując w decyzji jakich nieruchomości dotyczy - brak wskazania numerów działek - podatnik ma się domyślić, że decyzja dotyczy działki o nr [...] i działki o nr [...];
- 2) zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia, a zatem jaka jest łączna powierzchnia działki nr [...] i działki nr [...], oraz jaka widnieje w decyzji podatkowej?
- 3) zgodnie z art. 7a ust. 2 u.p.o.l. do wymiaru podatku przyjmuje się dane z informacji i deklaracji podatnika, danych zawartych w księgach wieczystych, ewidencji gruntów i budynków – zatem czy Kolegium sprawdziło te dane?
Dalej skarżący w odniesieniu do wypowiedzi Kolegium, że: "Kolegium wyjaśnia więc, że powierzchnia gruntów, stanowiących własność Pana E. O. nie uległa zmianie. Zmieniła się jedynie klasyfikacja części spośród tych gruntów - z gruntów pozostałych-terenów mieszkaniowych na drogi. Biorąc pod uwagę przytoczone wcześniej przepisy, powierzchnia gruntów, zajętych na drogi, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości" – stwierdził, że jego zdaniem w decyzji powierzchnia gruntów uległa zmianie - jaka jest powierzchnia łączna działek nr [...] i nr [...] z decyzji podatkowej, a jaka w ewidencji lub księgach wieczystych? Skarżący wskazał, że wg powyższego wyjaśnienia Kolegium: 1.306 m2 = 1.354 m2.
Nawiązując do dalszej treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji skarżący zadał kolejne pytanie: jaka jest powierzchnia działek nr [...] i nr [...] w ewidencji gruntów i budynków?
Zapytał również, czy Kolegium otrzymało informację, iż zawiadomienie z 17 lutego 2021 r. zostało za pośrednictwem WSA w Gliwicach do orzeczenia o sygn. akt II SA/Gl 122/22 z 17 maja 2022 r. zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego?
- 2.5. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
- 3. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634).
- 4. Nie budzi sporu to, że skarżący jest właścicielem opodatkowanych gruntów a więc stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. skarżący w tym zakresie zasadnie został uznany za podatnika.
Skarżący kwestionuje jednak powierzchnię gruntów, którą do opodatkowania przyjęły organy. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia.
Sąd w tym zakresie stwierdza, że stanowisko organów podatkowych jest prawidłowe.
Kluczowe znaczenie w tej mierze mają bowiem zawiadomienia skarżącego dokonane przez Prezydenta Miasta K. z 17 lutego 2021 r. o zmianie w ewidencji gruntów i budynków wydane na podstawie § 49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 393, ze zm.).
Z pierwszego z nich (nr [...]) wynika, że działka nr [...] przy ul. [...], o powierzchni 0,0718 ha, przed zmianą nosiła co do całości oznaczenie "B" – tereny mieszkaniowe. Natomiast po zmianie, jako tereny mieszkaniowe oznaczono 0,0705 ha, zaś pozostałym 0,013 ha nadano oznaczenie "dr" – drogi.
Z drugiego zawiadomienia (nr [...]) wynika, że działka nr [...] przy ul. [...], o powierzchni 0,0636 ha, przed zmianą nosiła co do całości oznaczenie "B" – tereny mieszkaniowe. Natomiast po zmianie, jako tereny mieszkaniowe oznaczono 0,0601 ha, zaś pozostałym 0,035 ha nadano oznaczenie "dr" – drogi.
Ogólna powierzchnia działki nr [...] oraz działki nr [...] nie uległa więc zmianie.
W tym miejscu Sąd zauważa, że sprawa dotycząca legalności ww. zmian ewidencyjnych (zmiany oznaczenia części gruntów na drogi) była przedmiotem rozpoznania przez WSA w Gliwicach w wyroku z 17 maja 2022 r., II SA/Gl 122/22, a następnie przez NSA w wyroku z 15 listopada 2023 r., I OSK 1756/22. W końcowej części skargi odnosi się do tego również skarżący. Sąd zauważa jednak, że NSA w powołanym wyroku z 15 listopada 2023 r. oddalił skargę kasacyjną skarżącego.
Sąd zauważa również, że NSA w powołanym wyroku odniósł się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez organ ewidencyjny § 10 rozporządzenia z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zw. z pkt 1 ppkt 19 załącznika nr 1 do rozporządzenia w zw. z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że użytek gruntowy, który nie znajduje się w pasie drogowym, a wchodzi w skład działki budowlanej oznacza się jako droga-dr. W tej mierze NSA (w sprawie ewidencyjnej o sygnaturze I OSK 1756/22) wskazał m.in. że przedmiotowe zmiany użytku gruntowego na drogi (w części działki nr [...] dotyczy to 13 m2 z ogólnej powierzchni 718 m2, a w działce nr [...] dotyczy to 35 m2 z ogólnej powierzchni 636 m2) znajdują uzasadnienie w tym, że na fragmentach działek objętych zmianą znajduje się chodnik stanowiący część drogi ul. [...].
NSA wyjaśnił również skarżącemu, że fundamentalnym elementem pojęcia pasa drogowego jest droga, a z kolei pojęciem drogi objęta jest również ta część, która przeznaczona jest do ruchu pieszych (dawniej określana jako chodnik). Dlatego też, mając na uwadze szczegółowo wymienione w uzasadnieniu wyroku regulacje, NSA wskazany wyżej zarzut skargi kasacyjnej E. O. uznał za niezasadny.
Sąd orzekający w tej sprawie zauważa, że ul. [...] w K. jest drogą publiczną, jako droga powiatowa (por. część I załącznika nr 4 do Uchwały Nr XL/925/13 Rady Miasta Katowice z dnia 11 września 2013 r. w sprawie zaliczenia dróg na terenie Miasta Katowice do kategorii dróg powiatowych oraz gminnych – Dz.U. Województwa Śląskiego z 2013 r. poz. 5724).
Zatem prawidłowo organy podatkowe przyjęły do opodatkowania w odniesieniu do gruntów skarżącego położonych przy ul. [...] (działki nr [...] i nr [...]) powierzchnię łącznie 1.306 m2 (0,1306 ha). Zasadnie wyłączyły tym samym z opodatkowania fragmenty działek przeznaczone do ruchu pieszych (chodnik), stanowiące część drogi publicznej tj. ul. [...]. Kolegium wyjaśniło skarżącemu, że całkowita powierzchnia tych dwóch działek wynosi 1.354 m2, a więc jest większa o 48 m2 od przyjętej podstawy opodatkowania. Jednakże opodatkowanie tylko powierzchni 1.306 m2 wynika z tego, że fragmenty działek nr [...] i nr [...] - oznaczone po zmianach w ewidencji jako drogi (13 m2 – działka nr [...] oraz 35 m2 – działka nr [...]) zostały wyłączone z opodatkowania. Organ zacytował przy tym przepis art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., który stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż utrzymanie dróg publicznych lub eksploatacja autostrad płatnych.
Sąd podkreśla, że art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. posługuje się kategorią "pasa drogowego dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych", zdefiniowanego w art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. W świetle art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. wyłączone z opodatkowania zostały zatem nie tylko budowle w postaci samych dróg publicznych, ale również grunty i inne budowle zlokalizowane w pasie drogowym. Pas drogowy obejmuje bowiem jezdnię, ale też np. pobocze, zjazdy, parkingi, zatoki postojowe, pasy gruntów między jezdniami, rowy przydrożne, przydrożny trawnik, a także – jak wskazał wyraźnie to skarżącemu NSA w wyroku w sprawie I OSK 1756/22 – chodnik. Pas drogowy może zatem obejmować grunty stanowiące przedmiot własności innych podmiotów niż drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2023 r., III FSK 1175/22). W analizowanym przypadku są to fragmenty należących do skarżącego działek nr [...] i nr [...], na których znajduje się chodnik stanowiący część drogi publicznej (ul. [...]).
O tym, że fragment gruntów skarżącego stanowi użytek drogowy, skarżącemu jest doskonale wiadome, co zauważył WSA w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku z 17 maja 2022 r., II SA/Gl 122/22, podnosząc, iż do skargi została załączona m.in. decyzja z 2 czerwca 2020 r. w sprawie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę.
Skarżący podnosi ponadto, że Prezydent Miasta nie wskazał w decyzji expressis verbis, iż w tym zakresie decyzja dotyczy działek o wymienionych numerach (nr [...] i nr [...]). Zdaniem Sądu nie wpływa to prawidłowość decyzji, bo z akt sprawy jasno wynika, że doszło w tym zakresie do opodatkowania tych właśnie gruntów. Poza tym, skarżący nie wskazuje, które to inne - należące do niego grunty, mogłyby ewentualnie wchodzić w grę jako przedmiot opodatkowania w tym zakresie.
- 5. Z tych powodów skarga została oddalona.