Wyrok WSA w Gliwicach z 17 sierpnia 2005 r., I SA/Gl 9/05

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2005 r.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska (spr.), Sędziowie NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Asesor WSA Mirosław Kupiec
Anna Florek protokolant

Sentencja

przy udziale – sprawy ze skargi J.P. "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika J. P. "A" Zakład Pracy Chronionej, utrzymał w mocy poprzednią decyzję z dnia [...] r. nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr I[...] utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy zwrotu kwoty [...] zł z tytułu podatku od towarów i usług za [...] 2000 r.. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. c i art. 240 § 1 pkt 5 i 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Przedstawiając stan faktyczny podał, iż pismem z dnia [...] 2004 r., pełnomocnik J. P. wniósł o wznowienie postępowania "w trybie wyroku" Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. sygn. akt 45/01 w sprawie decyzji Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...]. W wykonaniu wezwań Izby Skarbowej pełnomocnik ostatecznie sprecyzował, iż podstawę żądania wznowienia postępowania stanowi art. 240 § 1 pkt 5 i 8 Ordynacji podatkowej w odniesieniu do postępowania zakończonego decyzją ostateczną Izby Skarbowej K. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie okresu rozliczeniowego podatku od towarów i usług za [...] 2000 r..

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej wznowił postępowanie w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za [...] 2000 r., po czym działając zarówno jako organ podatkowy pierwszej, jak i drugiej instancji, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji wydanej w sprawie przez Izbę Skarbową z dnia [...] 2000 r. [...]. Wskazał przy tym, iż w sprawie nie występuje przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania sformułowana w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy – Ordynacja podatkowa, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. sygn. akt 45/01, na który powołał się pełnomocnik strony, nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani też nowym dowodem w sprawie. Co do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 tej ustawy zaakcentował, iż przepis ten stanowi podstawę wznowienia postępowania w przypadku zachowania terminu do wniesienia żądania o wznowienie postępowania, określonego w art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Podał, iż zgodnie z tym przepisem żądanie powinno być wniesione w ciągu miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Natomiast w rozpatrywanej sprawie stosowny wniosek został złożony 30 kwietnia 2004 r., a wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. sygn. akt 45/01 został ogłoszony w Dzienniku Ustaw Nr 100, poz. 923 z dnia 5 lipca 2002 r.. Tak więc miesięczny termin do wniesienia żądania o wznowienie postępowania upłynął z dniem 5 sierpnia 2002 r.

W skardze z dnia [...] 2004 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, Izby Skarbowej i Urzędu Skarbowego w K. z powodu naruszenia prawa. W uzasadnieniu wskazał, że strona występując z wnioskiem o zwrot podatku od towarów i usług, jaki jej przysługiwał z mocy powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, podkreślała, że przyczyną obecnej sytuacji jest brak konkretnych działań ze strony organów podatkowych, co spowodowało powołanie się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2004 r. sygn. akt FSK 22/04. Zaznaczył, iż pierwotny wniosek podatnika, mający uzasadnić wystąpienie o zwrot nadpłaty i rekompensatę utraconych kwot, mógł zostać zrealizowany w trybie art. 243 i 245 Ordynacji podatkowej. Jednak organ podatkowy takiego rozpoznania nie przeprowadził, co zdecydowanie narusza interes strony, poprzez eliminację możliwości zrekompensowania utraconych wartości finansowych. Powyższe powoduje – zdaniem pełnomocnika – konieczność uchylenie decyzji, a wniesienie skargi czyni uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodał, że odmowę zwrotu podatku od towarów i usług za [...] 2000 r. uzasadniał fakt występowania w rozliczeniach skarżącego zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] 2000 r. w kwocie [...] zł (PIT-5).

Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę i dodatkowo – odwołując się do Uchwały 7 Sędziów NSA z dnia 14 marca 2005 r. sygn. akt FPS 4/04 – stwierdził, że w stanie faktycznym dotyczącym skarżącego nadpłata z tytułu nie otrzymanego zwrotu podatku od towarów i usług przysługuje podatnikowi bez względu na tryb postępowania. Wniósł też o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Pełnomocnik organu odwoławczego podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy wywiódł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Dyrektorowi Izby Skarbowej skutecznie zarzucić, iż wydając zaskarżoną decyzję naruszył obowiązujące przepisy prawa.

Przystępując do oceny zgodności z prawem tej decyzji, w pierwszej kolejności zaakcentować trzeba, iż przedmiotem rozstrzygnięcia była odmowa wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy zwrotu kwoty [...] zł podatku od towarów i usług za [...] 2000 r., przy czym jako przesłankę uruchomienia nadzwyczajnego trybu uchylenia tej decyzji pełnomocnik strony skarżącej wskazał art. 240 § 1 pkt 5 i 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Równocześnie pełnomocnik skarżącej argumentował, iż w sprawie ma zastosowanie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. sygn. akt K 45/01.

W tym stanie rzeczy ocena legalności zaskarżonej decyzji musi odpowiedzieć na pytanie czy faktycznie w sprawie wystąpiła przesłanka określona w powołanym wyżej przepisie ? Wskazać więc trzeba, iż generalnie w art. 240 § 1 pkt 1-8 ustawy – Ordynacja podatkowa sformułowane zostały okoliczności umożliwiające wszczęcie nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznych, co do których ma zastosowanie zasada trwałości decyzji ostatecznych, określona w art. 128 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem "decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych". Tak więc prawna możliwość ponownego rozpoznania i wydania orzeczenia w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną została przez ustawodawcę ograniczona wyłącznie do przypadków określonych w ustawie – Ordynacja podatkowa oraz w ustawach podatkowych. Jednym ze sposobów wzruszenia decyzji ostatecznej jest wznowienie postępowania, które jednak musi być oparte na wskazaniu wadliwości procesowej, przy czym musi to być jedna z wad enumeratywnie wymienionych w art. 240 § 1 omawianej ustawy.

Skarżący we wniosku o wznowienie wskazał równocześnie na art. 240 § 1 pkt 5 i 8 Ordynacji podatkowej, akcentując, iż podstawę żądania stanowi orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. sygn. akt K 45/01. W wyroku tym Trybunał sformułował pogląd, iż "art. 1 pkt 8 w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w zakresie, w jakim zmienia zasady wyliczenia kwoty podatku od towarów i usług podlegającej zwrotowi na rzecz zakładu pracy chronionej, przed upływem trzyletniego okresu, przewidzianego w art. 30 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 r. (Dz. u. Nr 123, poz. 776 ze zm.), jest niezgodny z zasadą ochrony praw nabytych i zasadą ochrony interesów w toku, wyrażonymi w art. 2 Konstytucji, w zakresie, w jakim nie przewiduje regulacji przejściowych niezbędnych dla zapewnienia ochrony interesów prowadzących zakłady pracy chronionej, którzy – w zaufaniu do dotychczasowych przepisów – rozpoczęli realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach". Orzeczenie to, jak również treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2004 r. sygn. akt FSK 22/04 oraz Uchwały 7 Sędziów NSA z dnia 14 marca 2005 r. sygn. akt FPS 4/04 – w ocenie pełnomocnika skarżącego – powoduje, iż stronie przysługuje zwrot nadpłaty z tytułu nie otrzymanego zwrotu podatku od towarów i usług bez względu na tryb postępowania.

Stanowiska tego nie sposób zaaprobować. Wskazać zatem trzeba, że stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola działalności administracji publicznej (§ 1) sprawowana jest przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem (§ 2), a zatem sprowadza się wyłącznie do oceny legalności zaskarżonej decyzji. Poza tą oceną pozostaje natomiast kwestia czy i jakie działania miały podjąć organy podatkowe w celu dokonania zwrotu nadpłaty z tytułu rozliczenia podatku od towarów i usług za [...] 2000 r..

Przechodząc zatem do oceny legalności zaskarżonej decyzji, stwierdzić trzeba, iż organ podatkowy rozpatrując wniosek pełnomocnika skarżącego zasadnie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] podając, iż w sprawie nie występuje przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania sformułowana w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy – Ordynacja podatkowa. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. sygn. akt 45/01, na który powołał się pełnomocnik strony, nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani też nowym dowodem w sprawie zakończonej wymienioną decyzją ostateczną, jak również nie istniał w dniu wydania decyzji przez Izbę Skarbową tj. w dniu [...] r. Zaznaczyć też trzeba, że skoro ustawodawca wyszczególnił w art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej odrębną przesłankę wznowienia postępowania związaną z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, to oczywistym jest, że ta okoliczność nie jest objęta dyspozycją art. 240 § 1 pkt 5 powołanej ustawy.

Odnośnie wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 słusznie organ odwoławczy wyeksponował, iż niezbędnym warunkiem uruchomienia procedury wznowienia postępowania w tym trybie jest zachowanie terminu do wniesienia żądania o wznowienie postępowania, określonego w art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Natomiast w rozpatrywanej sprawie stosowny wniosek z dnia 30 kwietnia 2004 r. został złożony w dniu 4 maja 2004 r., a wyrok Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. sygn. akt 45/01 został ogłoszony w Dzienniku Ustaw Nr 100, poz. 923 z dnia 5 lipca 2002 r.. Tak więc miesięczny termin do wniesienia żądania o wznowienie postępowania upłynął z dniem 5 sierpnia 2002 r.. Nie ulega zatem wątpliwości, iż żądanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej zostało złożone prawie po upływie 2 lat, od terminu określonego w art. 241 § 2 pkt 2 tej ustawy.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż zasadnie organ podatkowy orzekł o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej objętej wnioskiem pełnomocnika strony skarżącej.

W świetle powyższych spostrzeżeń nie można więc podzielić argumentacji strony skarżącej przedstawionej w skardze, opartej na przesłankach o charakterze subiektywnym, które w żadnym wypadku nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż brak przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania bądź upływ ustawowego terminu określonego w art. 241 § 2 pkt 2 uniemożliwia uchylenie decyzji ostatecznej w tym trybie. Bez znaczenia dla sprawy pozostają zatem wszelkie argumenty co do zasadności żądania zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług, bowiem – jak wyżej wskazano – pełnomocnik skarżącego wystąpił o wznowienie postępowania, a nie zwrot nadpłaty. W tym stanie rzeczy bezzasadne jest odwoływanie się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2004 r. sygn. akt FSK 22/04 oraz Uchwały 7 Sędziów NSA z dnia 14 marca 2005 r. sygn. akt FPS 4/04, które mają zastosowanie do postępowania w sprawie o zwrot nadpłaty, a nie w sprawie o wznowienie postępowania.

Reasumując powyższe rozważania, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a zatem Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.