Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, oznaczone w sentencji postanowienia, w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości I. M. i L. M., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji z uwagi na wystąpienie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia im znacznej szkody w ich majątku. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżących podniósł, że dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego i sprzedaż nieruchomości skarżących za cenę niższą od wartości rynkowej na podstawie nieprawidłowo dokonanej wyceny doprowadzi do pokrzywdzenia skarżących, którzy pozbawieni zostaną własności nieruchomości. W ocenie pełnomocnika również organowi winno zależeć na prawidłowym ustaleniu wartości nieruchomości celem jej sprzedaży za możliwie jak najwyższą cenę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302., dalej jako "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest więc instytucją wyjątkową i ma na celu przejściowe zabezpieczenie interesów skarżącego.
Podkreślenia wymaga fakt, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy takiego rozstrzygnięcia, które podlega wykonaniu, to znaczy takiego, które nakłada na stronę skarżącą obowiązek podjęcia określonych czynności w celu doprowadzenia do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym akcie.
Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. może wstrzymać wykonanie tylko takiego postanowienia, które podlega wykonaniu w sposób dobrowolny, lub też w razie braku pożądanego działania przez zobowiązanego – w sposób przymusowy. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu polega więc na wstrzymaniu skutków prawnych, które on wywołuje, związanych z ustaleniem praw i obowiązków strony postępowania. W przypadku, gdy zaskarżone postanowienie nie nakłada na stronę żadnych obowiązków, nie można wstrzymać jego wykonania.
Dokonując oceny zasadności wniesionego wniosku o wtrzymanie, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie nie podlegają wykonaniu, dlatego też żądanie skarżących nie mogło zostać uwzględnione.
Wskazać należy bowiem, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku postępowania egzekucyjnego, które zmierza do przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości (prawa własności gruntu wraz z jego pożytkami oraz znajdującego się na gruncie budynku). W tym celu Naczelnik Urzędu Skarbowego podjął czynności zmierzające do opisu i oszacowania nieruchomości. W ich wyniku wnioskodawcy zgłosili zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, które jednak zostały oddalone. Należy zauważyć, że przedmiotem sporu w tym postępowaniu jest w szczególności wartość nieruchomości określona w operacie szacunkowym przez biegłego rzeczoznawcę. Tym samym stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie nakłada na skarżących nowych praw i obowiązków, które podlegałyby wykonaniu.
Podkreślić należy, że wykonaniu podlegają rozstrzygnięcia, które stały się podstawą do wydania tytułów wykonawczych będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego, w ramach którego wydano zaskarżone postanowienie, gdyż to z nich wynikał obowiązek uiszczenia konkretnej kwoty zobowiązania podatkowego. Jednocześnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do zarzutów w przedmiocie opisu i oszacowania wartości nieruchomości nie wykreowało natomiast nowego zobowiązania po stronie skarżącej, ani nie doprowadziło do zmiany wysokości powstałych wcześniej zobowiązań (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt II FZ 523/17, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FZ 105/18).
Z tego względu postanowienie w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie opisu i oszacowania nieruchomości nie może być wykonane w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie, które zostało wydane w toku postępowania egzekucyjnego, otwiera możliwość wyegzekwowania od skarżących zaległości podatkowych, jednakże samo jednak nie nosi znamion wykonalności (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FZ 678/15).
Odnosząc się do wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania postanowienia organu I instancji Sąd wskazuje, że postanowienie to, niezależnie od wyżej wskazanych przyczyn, jako nieostateczne, co do zasady nie podlega wykonaniu.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.