Uzasadnienie
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach zarządził w dniu 17 lutego 2012 r. pozostawienie bez rozpoznania wniosku skarżącej I. J. z dnia 28 grudnia 2011 r. o przyznanie prawa pomocy.
Wysłany do skarżącej odpis tego zarządzenia z pouczeniem o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia od niego sprzeciwu pozostawiono w dniu 27 lutego 2012 r. w placówce pocztowej. Tego samego dnia w skrzynce do doręczania korespondencji umieszczono o tym zawiadomienie. Powtórnie uczyniono to w dniu 6 marca 2012 r., zaś w dniu 13 marca 2012 r. przesyłkę tę wydano mężowi skarżącej – skarżącemu R. J. jako uprawnionemu do jej odbioru.
Sprzeciw od wskazanego wyżej zarządzenia skarżąca I. J. zawarła w piśmie z dnia 17 marca 2012 r., które zostało oddane w polskim urzędzie pocztowym w dniu 20 marca 2012 r. Pismo to podpisał skarżący R. J., który również sformułował w nim sprzeciw z tym, że od rozstrzygnięcia jego dotyczącego (ten środek zaskarżenia podlega rozpatrzeniu w odrębnym postanowieniu).
Wobec tego na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I z dnia 28 marca 2012 r. wezwano skarżącą I. J. do uzupełnienia braku formalnego jej sprzeciwu poprzez jego podpisanie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia go. Dodano wówczas, iż brak ten może zostać uzupełniony także poprzez złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa mężowi skarżącej do działania w jej imieniu w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Przytoczono przy tym brzmienie art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270), następnie powoływanej jako: p.p.s.a.
W dniu 3 kwietnia 2012 r. wezwanie to pozostawiono w placówce pocztowej, zaś w skrzynce do doręczenia korespondencji umieszczono o tym zawiadomienie. Czynność tę powtórzono w dniu 11 kwietnia 2012 r., a w dniu 19 kwietnia 2012 r. wskazaną przesyłkę wydano mężowi skarżącej jako uprawnionemu do jej odbioru.
Do tego wezwania skarżąca dotychczas nie ustosunkowała się.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Podstawą podjętego rozstrzygnięcia jest art. 259 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione. Analiza przedstawionego wyżej stanu faktycznego nie pozostawia wszak wątpliwości, że te obydwie przesłanki odrzucenia sprzeciwu zostały spełnione w rozpatrywanym przypadku.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii terminu wniesienia sprzeciwu, należy dostrzec, że zgodnie z art. 259 § 1 zd. 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a. od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia tego zarządzenia.
Zdarzeniem inicjującym bieg siedmiodniowego terminu do wniesienia sprzeciwu jest zatem doręczenie kwestionowanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie uznać je należało za dokonane w dniu 12 marca 2012 r., a podstawą tej kwalifikacji jest art. 73 p.p.s.a., który ma zastosowanie w przypadku niemożności dokonania doręczenia adresatowi ani bezpośrednio, o czym – w odniesieniu do osób fizycznych – stanowi art. 67 § 1 p.p.s.a., ani za pośrednictwem osoby uprawnionej zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, przechowywane jest ono w placówce pocztowej przez okres czternastu dni (art. 73 § 1 p.p.s.a.). W oddawczej skrzynce pocztowej (a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe) umieszcza się zawiadomienie o złożeniu tego pisma oraz informację o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia.
Jeżeli pismo to nie zostanie podjęte w tym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości jego odbioru w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia (art. 73 §§ 2 i 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem czternastego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej (art. 73 § 4 p.p.s.a.).
Czynności te, jak wyżej wskazano, zostały wykonane: skierowaną do skarżącej przesyłkę zawierającą m. in. zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego pozostawiono w dniu 27 lutego 2012 r. w placówce pocztowej. Równocześnie w skrzynce do doręczania korespondencji umieszczono o tym zawiadomienie. Powtórnie uczyniono to w dniu 6 marca 2012 r., natomiast w dniu 13 marca 2012 r. przesyłkę tę wydano mężowi skarżącej jako uprawnionemu do jej odbioru.
Oznacza to, iż czternastodniowy termin, o którym mowa w powołanym wyżej art. 73 § 4 p.p.s.a., upłynął z dniem 12 marca 2012 r., a doręczenie należało uznać za dokonane właśnie w tym dniu. Konsekwencją powyższego jest zaś stwierdzenie, że sprzeciw winien zostać wniesiony najpóźniej w dniu 19 marca 2012 r. Tymczasem nastąpiło to w dniu 20 marca 2012 r., a zatem po upływie terminu do dokonania tej czynności.
Odnosząc się z kolei do kwestii wymogów formalnych sprzeciwu, odnotowania wymaga, iż w myśl art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. winien on, jak każde pismo strony, zawierać podpis jej albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Uchybienie temu przepisowi prowadzi do podjęcia czynności z art. 49 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z nim, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a., jednakże jeżeli pismem tym jest sprzeciw, to zastosowanie ma art. 259 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym, jak wspomniano, podlega on odrzuceniu przez Sąd.
W tym kontekście wymaga przypomnienia, że sprzeciw złożony przez skarżącą nie został przez nią podpisany i dlatego wydane zostało zarządzenie o wezwaniu jej do uzupełnienia tego braku. Próba doręczenia wskazanego wezwania zakończyła się pozostawieniem go w dniu 3 kwietnia 2012 r. w placówce pocztowej. Tego samego dnia w skrzynce do doręczania korespondencji umieszczono o tym zawiadomienie. Czynność tę powtórzono w dniu 11 kwietnia 2012 r., a w dniu 19 kwietnia 2012 r. wskazaną przesyłkę wydano mężowi skarżącej jako uprawnionemu do jej odbioru. Wezwanie to na podstawie przytoczonego wyżej art. 73 p.p.s.a. uznać więc należało za doręczone w dniu 17 kwietnia 2012 r., a to oznacza, że termin do jego wykonania bezskutecznie upłynął z dniem 24 kwietnia 2012 r.
Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.